Kinh doanh

dvnien copy từ https://tuoitre.vn/..., trang web này đăng ngày 18/10/2025 05:20

Đặt tên công ty ZUBU, Chị Em Rọt, Một mình tao... tào lao nhưng sao vẫn được cấp phép?

BÌNH KHÁNH

Một loạt tên doanh nghiệp 'lạ tai' như Cười lên cái coi, Tự nhiên thấy đói..., hay mới đây nhất là ZUBU của Ngân 98 gây xôn xao dư luận.

Nhiều tên doanh nghiệp không vi phạm điều cấm của Luật Doanh nghiệp nhưng lại gây nhiều tranh cãi - Ảnh: BÌNH KHÁNH tổng hợp

Theo các chuyên gia, pháp luật hiện hành đều có quy định khi đăng ký tên doanh nghiệp, song việc đặt tên "lạ" kiểu ZUBU, Một mình tao... cũng sẽ dẫn đến những hạn chế ở tương lai trong việc gọi vốn, tìm đối tác, xử lý khủng hoảng nếu có.

ZUBU, Một mình tao, Tự nhiên thấy đói... và thương hiệu đùa cợt

Câu chuyện về việc đặt tên doanh nghiệp bất ngờ trở thành tâm điểm chú ý sau khi Ngân 98 bị cơ quan điều tra khởi tố và xác định Ngân 98 đứng sau Công ty ZUBU. Nếu xét riêng, tên ZUBU có thể không tạo nhiều tranh cãi, nhưng khi đi kèm logo và cách thể hiện hình ảnh, thương hiệu này nhanh chóng trở thành đề tài bàn tán sôi nổi.

Cách đây vài năm, dư luận cũng từng xôn xao khi một doanh nghiệp nộp hồ sơ đăng ký với tên "Công ty TNHH Một mình tao" tại Sở Kế hoạch và Đầu tư TP.HCM. Có ý kiến cho rằng cái tên "hết sức tào lao", trong khi một bộ phận khác lại xem đó là biểu hiện của sự táo bạo và sáng tạo. 

• 

  Biến động tại Công ty ZuBu ngay trước khi Ngân 98 bị khởi tốĐỌC NGAY

Thế nhưng trên thị trường hiện vẫn tồn tại không ít tên doanh nghiệp "lạ tai" như "Cười lên cái coi", "Tự nhiên thấy đói" và gần đây là Công ty Chị Em Rọt...

Theo chuyên gia truyền thông Nguyễn Đình Thành - đồng sáng lập Elite PR School, những cái tên tưởng như "kỳ quái" với số đông lại có thể là chiến thuật truyền thông hiệu quả trong thị trường ngách. 

"Doanh nghiệp thường có xu hướng thực dụng trong việc đặt tên. Mọi sản phẩm, dịch vụ và chiến lược thương hiệu đều hướng đến câu hỏi: Có bán được hàng không? Với trường hợp tên Công ty ZUBU của Ngân 98, hàm ý cũng có thể là như vậy", ông Thành nhận định.

Pháp luật hiện nay chưa có quy định hoặc tiêu chí cụ thể để đánh giá những trường hợp như "ZUBU". Cụm từ này có thể được hiểu theo nhiều cách khác nhau, phụ thuộc vào cảm nhận của người nghe, người đọc. 

Tuy nhiên, theo ông Thành, đặt tên thiếu nghiêm túc có thể tạo ra nhiều hệ lụy, như khó tìm đối tác nghiêm túc: đối tác e ngại hình ảnh thương hiệu, giảm khả năng chuyển nhượng hoặc huy động vốn. Chưa kể cái tên "đùa cợt" làm giảm giá trị thương hiệu. Ngoài ra còn tiềm ẩn rủi ro dài hạn về hình ảnh, khó mở rộng thị trường do khách hàng cao cấp hoặc đối tác quốc tế khó chấp nhận.

Luật sư Quách Thành Lực, Đoàn luật sư Hà Nội, cho biết ở góc độ pháp luật, việc đặt tên "ZUBU" của doanh nghiệp do Ngân 98 thành lập không vi phạm quy định pháp luật hiện hành. 

"Ở góc độ marketing, đó có thể coi là một cách tạo điểm nhấn thương hiệu, còn xét ở khía cạnh ngôn ngữ, nó chưa đủ cơ sở rõ ràng để xem là phản cảm", ông Lực phân tích. 

Vị luật sư cũng cho rằng các khái niệm như "thuần phong mỹ tục" hay "chuẩn mực xã hội" hiện không có nội hàm pháp lý cụ thể, khiến việc đánh giá trở nên khó khăn.

"Cơ quan đăng ký kinh doanh là nơi phải xác định ranh giới này khi cấp hay từ chối tên doanh nghiệp. Họ thường dựa trên giá trị đạo đức, phong tục, tập quán và nhận thức xã hội để đưa ra quyết định. Tuy nhiên trong nhiều tình huống, việc xác định tên phản cảm hay không là không dễ dàng", ông Lực nói.

Cái tên phản chiếu văn hóa doanh nhân

• 

  Chi nhánh công ty trong ‘hệ sinh thái’ sữa giả đã gỡ biển tênĐỌC NGAY

Ông Phan Phương Nam - Phó trưởng khoa luật thương mại Trường đại học Luật TP.HCM - cho rằng các quy định về đặt tên doanh đã có, nhưng điều quan trọng hơn là ý thức và triết lý kinh doanh của người đặt tên. 

Ông Nam kể lại hàng loạt những cái tên doanh nghiệp nghe rất lạ và đọc "lái" lại sẽ thấy phản cảm. Song nếu xét thuần túy về mặt câu chữ, không có yếu tố vi phạm rõ ràng thì cơ quan đăng ký gần như không thể từ chối.

Theo ông Nam, pháp luật hiện hành quy định khi đăng ký doanh nghiệp, tên chỉ cần không trùng, không vi phạm thuần phong mỹ tục và phát âm được. Tuy nhiên, chính các tiêu chí này lại thiếu tính định lượng rõ ràng, khiến việc xử lý những trường hợp "lắt léo" trở nên khó khăn.

Việc từ chối cấp tên là một quyết định hành chính, do đó cơ quan quản lý phải có lý do và căn cứ pháp lý vững chắc. Nếu việc từ chối thiếu cơ sở, doanh nghiệp hoàn toàn có thể khởi kiện để bảo vệ quyền lợi. Do vậy vấn đề cốt lõi không nằm ở quy định pháp luật mà ở ý thức và triết lý kinh doanh của người sáng lập. 

"Một doanh nhân nghiêm túc sẽ không chọn cái tên để gây sốc. Cái tên phản ánh thái độ, tầm nhìn và sự tự trọng của doanh nghiệp", ông chia sẻ.

Theo ông Nam, không ít doanh nghiệp khởi nghiệp cố tình đặt tên gây chú ý, sau đó đổi tên khi đã được biết đến nhiều hơn. Một cái tên thương hiệu, phải được tính toán để đi đường dài, phản ánh giá trị, văn hóa và tầm nhìn của doanh nghiệp. "Đặt tên công ty cũng giống như đặt tên cho con, đó là một phần bản sắc, không nên tùy tiện", ông nói.

Hiện xu hướng phát triển thương mại điện tử khiến nhiều người kinh doanh thờ ơ với thương hiệu, chỉ chú trọng vào sản phẩm và doanh số. "Khi người tiêu dùng chỉ nhìn vào giá và đánh giá online, doanh nghiệp dễ xem nhẹ cái tên, nhưng đó lại là điều khiến họ không thể xây dựng thương hiệu bền vững", ông Nam nói.

Trao đổi với Tuổi Trẻ, chủ một doanh nghiệp tại Hà Nội cũng nhấn mạnh cần nhìn nhận nghiêm túc hơn về ý nghĩa của việc đặt tên doanh nghiệp. 

"Nghe thì đơn giản, nhưng thực tế cái tên chính là bộ mặt, là thông điệp và là tuyên ngôn làm ăn của người sáng lập. Đặt tên doanh nghiệp là một hành động nghiêm túc, cần sự suy nghĩ kỹ lưỡng và ý thức nghề nghiệp rõ ràng. 

Một cái tên tốt phải thể hiện được tinh thần của doanh nghiệp, đó có thể là sự sáng tạo, khát vọng phát triển, hoặc cam kết với chất lượng và đạo đức kinh doanh", vị này nhấn mạnh.

Cấp rồi vẫn có thể bị thu hồi

Ông Nguyễn Đình Thành nhận định sự phát triển của mạng xã hội đã tạo nên một thế hệ trẻ "dám khác biệt" trong kinh doanh. Ngôn ngữ Internet, meme hay ký hiệu viết tắt trở thành chuẩn mực trong tiểu văn hóa của họ.

"Nếu ngôn ngữ đó không gây hại hay vi phạm pháp luật thì không thể cấm, nhưng nó phản ánh phần nào sự lệch chuẩn ngôn ngữ và văn hóa mạng - yếu tố đang ảnh hưởng rõ rệt đến cách đặt tên doanh nghiệp hiện nay", ông nói.

Luật sư Phan Phương Nam cho rằng việc đặt tên "gây sốc" không vi phạm nếu không gắn yếu tố gian dối hoặc gây hiểu nhầm cho người tiêu dùng. Tuy nhiên, bất kỳ tên doanh nghiệp được cho là gây phản cảm, cơ quan cấp giấy phép đăng ký kinh doanh có thể yêu cầu đổi tên, thu hồi giấy phép đăng ký kinh doanh với tên doanh nghiệp vi phạm điều cấm.

Đây sẽ là quyết định hành chính để sửa các sai sót trong khâu xem xét chấp thuận cấp giấy phép đăng ký kinh doanh của cơ quan này.

Vì sao Ngân 98 đặt tên công ty là ZUBU?

Sau khi DJ Ngân 98 bị khởi tố và bắt tạm giam vì cáo buộc sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm, cư dân mạng không chỉ bàn tán về vụ án, mà còn tò mò về cái tên 'ZUBU' - thương hiệu gắn liền với cô suốt thời gian qua.

BÌNH KHÁNH

 Văn hóa

dvnien copy từ https://tuoitre.vn/..., trang web này đăng ngày 01/12/2023 09:00

Warner Bros. Discovery ghi nhận khát vọng cà phê Việt Nam

NHẬT VY

Tối 30-11-23, phim tài liệu The Tao of Coffee - Cà phê Đạo do hãng truyền thông Warner Bros. Discovery sản xuất được phát sóng tại Việt Nam, Hàn Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ và các quốc gia, khu vực châu Á trên kênh Discover sau đợt chiếu tại Úc, New Zealand.

Khát vọng mới trong bối cảnh thế giới mới

Discovery lựa chọn tựa đề phim là "The Tao of Coffee - Cà phê Đạo" sau khi cân nhắc hàng loạt cái tựa khác cho bộ phim tài liệu thể hiện đa chiều và đa dữ liệu này bởi chỉ có nó mới thể hiện được cốt yếu tinh thần và khát vọng to lớn của "cuộc cách mạng cà phê Việt Nam" muốn thực hiện tại chính quốc gia hình chữ S này để lan tỏa ra toàn cầu.

Phim đã ghi nhận sự nỗ lực đang được khởi nguồn và phát triển của hành trình sáng tạo và định hình văn hóa cà phê Việt Nam - một nền văn minh cà phê đến từ phương Đông, có thể ảnh hưởng và thay đổi tích cực hơn trong thế giới đầy biến động và phức tạp hiện nay.

Lần đầu tiên, sự nỗ lực đang được khởi nguồn và phát triển của hành trình sáng tạo, định hình văn hóa cà phê Việt Nam được Discovery ghi nhận và giới thiệu đến khán giả toàn cầu trong bộ phim "The Tao of Coffee - Cà phê Đạo".

Hai nền tảng vững chắc cho "Cuộc cách mạng cà phê đến từ Việt Nam"

Đầu tiên, đó là một nền văn hóa cà phê có tính đặc trưng và đặc sắc của riêng Việt Nam, với cà phê phin, với tuyệt phẩm cà phê sữa đá, với tình yêu và những câu chuyện tại nơi hàng quán cà phê… qua những hình ảnh sinh động cảm xúc cùng với những lời bình đầy sức tin cậy của chuyên gia, nhà báo có uy tín trong nước và quốc tế.

Các người đẹp Hoa hậu Hòa bình quốc tế 2023 trải nghiệm cà phê, "một nét đẹp văn hóa của người Việt" (theo Discovery) tại Làng cà phê Trung Nguyên.

Tiếp theo, đó là sức mạnh của một cường quốc xuất khẩu cà phê đứng thứ 2 trên thế giới. Discovery cho biết: "Việt Nam hiện chiếm tới hơn một nửa nguồn cung cấp cà phê Robusta toàn cầu, được trồng nhiều nhất tại thủ phủ Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk, với hơn 30% tổng sản lượng cả nước. Từ những năm 1980, Chính phủ Việt Nam đã giới thiệu chuỗi chương trình sản xuất cây cà phê để giúp khởi động nền kinh tế".

Thủ phủ cà phê Buôn Ma Thuột "nằm cách mực nước biển 500m, với đất núi lửa màu mỡ… có điều kiện hoàn hảo để sản xuất Robusta hảo hạng" (theo Discovery).

Chỉ qua một vài khung hình và phát biểu của các nhân vật chân thực và giàu cảm xúc, Discovery đã lột tả được khát vọng lớn và tinh thần sáng tạo, sự cam kết đồng hành từ Chính phủ - địa phương - người trồng cà phê - doanh nghiệp sản xuất, chế biến - mạng lưới phân phối - người tiêu dùng đang từng bước tạo nên vị thế mới của ngành cà phê Việt Nam trên toàn cầu.

Tổ chức tiên phong trong "cuộc cách mạng cà phê của Việt Nam"

Để khắc họa rõ nét và chân thực hơn cho câu chuyện kể của mình, Discovery đã chọn và dành nhiều thời gian để ghi nhận các hoạt động và chiến lược của Trung Nguyên Legend, tổ chức được kênh truyền hình quốc tế gọi là "tiên phong trong cuộc cách mạng cà phê của Việt Nam".

Nhà sản xuất cà phê hàng đầu tại Việt Nam xuất hiện từ những khung hình đầu tiên trên phim qua một buổi thử sản phẩm mới nội bộ, sản phẩm G7 Gold. 

Bằng kỹ thuật dẫn dắt và kể chuyện bậc thầy của mình, từ buổi thử sản phẩm có phần thuần túy chuyên môn đó, Discovery đã dẫn dắt ra cả một hệ sinh thái cà phê đa dạng và những ý tưởng khác biệt từ khát vọng lớn lao mà Trung Nguyên Legend đã ấp ủ và thực hiện trong gần ba thập kỷ vừa qua.

Đó là tinh thần khởi nguồn của thương hiệu G7, khát vọng và tinh thần dám đối đầu và chiến thắng các thương hiệu cà phê đa quốc gia khổng lồ và hùng mạnh. 

Là tình yêu, là trách nhiệm mong muốn "tôn vinh hạt cà phê Robusta ngon nhất thế giới đến từ Việt Nam" để nâng cao giá trị chung cho ngành cà phê Việt Nam, nơi mà sản lượng Robusta chiếm tới 95%.

Hoa hậu Hòa bình quốc tế 2023 Luciana Fuster (Peru) thưởng thức G7 Gold - thế hệ sản phẩm mới của G7, "thương hiệu đã được bán tại 100 quốc gia", "cung ứng 2,5 tỉ gói cà phê mỗi năm" (theo Discovery).

Với Trung Nguyên Legend, cà phê không đơn thuần là cà phê vật lý, mà đó còn là cà phê xã hội, cà phê tinh thần trong sự đồng hành với các chương trình hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp, và đặc biệt là các chương trình xây dựng thương hiệu điểm đến để đưa Buôn Ma Thuột thành "Thành phố cà phê của thế giới".

Khán giả quốc tế cũng được chiêm ngưỡng những thắng cảnh, công trình, dự án nâng tầm cà phê trở thành văn hóa, nghệ thuật… đang được đầu tư phát triển mạnh mẽ tại Buôn Ma Thuột, thu hút người yêu cà phê toàn cầu. Trong đó, Lễ hội cà phê Buôn Ma Thuột xuất hiện đầy màu sắc và sống động, thực sự là lễ hội mang hồn đất, hồn nước, hồn người, hồn nghề của một cường quốc cà phê.

Triết lý cà phê với Cà phê Đạo là cốt lõi

Ngoài nền tảng cà phê vật lý vững chắc, cà phê xã hội và di sản cà phê nội tại đặc sắc thì điểm thiết yếu nhất để đảm bảo cho cuộc cách mạng cà phê Việt Nam chính là cà phê tinh thần, cần có một triết lý cà phê khác biệt - đặc biệt - duy nhất. 

Discovery đã dành những điểm nhấn quan trọng của bộ phim tài liệu này để giới thiệu cho khán giả toàn cầu về một triết lý cà phê đến từ Việt Nam.

Câu chuyện ba nền văn minh cà phê Ottoman - Roman - Thiền được Trung Nguyên Legend tiên phong cô lọc và từng bước "nâng cao thành một trải nghiệm lịch sử sâu sắc" hấp dẫn người yêu cà phê. (Theo Discovery)

Qua nhiều cảnh quay đẹp về không gian Thế giới cà phê với ba nền văn minh cà phê, show 3D mapping cà phê, Bảo tàng Thế giới cà phê cùng các hoạt động trình diễn văn hóa cà phê… 

Discovery nhận định "Trung Nguyên Legend nâng cao thông điệp về các nền văn minh cà phê thành một trải nghiệm lịch sử sâu sắc".

Hoa hậu Tiểu Vy và Á hậu Kim Duyên trải nghiệm Thiền cà phê - "một sản phẩm cà phê văn hóa, cà phê nghệ thuật" do Trung Nguyên Legend sáng tạo nên.

Không xuất hiện như một nhân vật được phỏng vấn trong phim, nhưng câu nói của Nhà sáng lập - Chủ tịch Tập đoàn Trung Nguyên Legend - Đặng Lê Nguyên Vũ chính là tinh thần cốt lõi và bao quát cho toàn bộ triết lý này: "Cà phê là Báu vật của Trời Đất, là Di sản của Nhân loại, là Giải pháp cho Tương lai".

Mời bạn cùng xem TVC bộ phim "The Tao of Coffee - Cà phê Đạo" đang được Discovery quảng bá rộng rãi tại các quốc gia trên toàn cầu: https://www.youtube.com/watch?v=3Gf-0kitN5Y.

 Văn hóa

dvnien copy từ https://tuoitre.vn/..., trang web này đăng ngày 10/03/2023 09:49

Nhìn từ chuyện TikToker, YouTuber náo loạn đám tang nghệ sĩ Vũ Linh

THIÊN ĐIỂU

Nhiều người bức xúc, thậm chí... không hiểu nổi vì sao những TikToker, YouTuber có thể làm những việc 'báng bổ' trước một đám tang, người vừa nằm xuống như vậy. Họ bất chấp mọi chuẩn mực đạo đức chỉ nhằm để câu view, kiếm tiền.

Đông đảo YouTuber, TikToker chen vào livestream tận nơi làm lễ hạ táng nghệ sĩ Vũ Linh - Ảnh: T.T.D.

Nếu như mạng xã hội là tấm gương phản chiếu xã hội thực, chúng ta đang có một xã hội thật đa sắc với đủ cả xấu, tốt mà phần xấu có vẻ đang khá thắng thế, nếu nhìn từ chuyện TikToker, YouTuber làm náo loạn đám tang NSƯT Vũ Linh mấy ngày qua và nhiều đám tang người nổi tiếng trước đây ở TP.HCM.

Nhiều người khi đọc những tin tức này đã vô cùng bức xúc, thậm chí... không hiểu nổi vì sao những TikToker, YouTuber kia có thể làm những việc "báng bổ" trước người vừa nằm xuống như vậy, những việc phản văn hóa và cả thiếu đạo đức chỉ vì chạy theo câu like, câu view kiếm tiền.

Văn hóa tôn trọng người đã khuất

Việt Nam là đất nước Á Đông rất coi trọng tập tục, truyền thống văn hóa. Trong đó có một thứ văn hóa bám rễ bền chặt trong xã hội từ thời đại này nối thời đại kia. Đó là văn hóa tôn trọng người đã khuất, trở thành một thứ đạo, một thứ đạo hầu như là nguyên thủy của người Việt, đó là đạo thờ ông bà tổ tiên.

Bởi tôn trọng người đã khuất, tang ma đối với người Việt thường được làm rất kỹ càng với nhiều tục lệ mà lối sống mới hiện nay đã giản tiện đi nhiều.

Nhưng tinh thần "nghĩa tử là nghĩa tận", tôn kính người vừa nằm xuống vẫn được bảo lưu nguyên vẹn. Người Việt có thể không nhất thiết phải có ngôi nhà thật đẹp cho người sống, nhưng nhất thiết phải lo cho người chết được "mồ yên mả đẹp".

Văn hóa tang ma của người Việt thậm chí được lựa chọn đưa vào nhiều tác phẩm điện ảnh như một cách để người đạo diễn khoe với thế giới về sự giàu có, đậm bản sắc của văn hóa Việt Nam.

Không chỉ người Việt khoe văn hóa ấy của người Việt như trường hợp phim Bi, đừng sợ của Phan Đăng Di, mà đạo diễn nước ngoài cũng không bỏ lỡ cơ hội tạo mùi vị bản địa hấp dẫn cho phim của mình khi đưa cảnh tang lễ trên sông của người Việt ngay phần mở đầu phim như phim Đông Dương (Indochine) của đạo diễn người Pháp Régis Wargnier.

Nhắc lại truyền thống văn hóa này của người Việt để hiểu vì sao dư luận lại bức xúc như vậy trước mỗi lần TikToker lại gây hỗn loạn ở các đám tang người nổi tiếng để đoạt cho bằng được những thước phim tang lễ rồi "chế" những nội dung phần nhiều là sai trái để hút khán giả, kiếm tiền.

Muốn xây văn hóa số, phải xây văn hóa trong xã hội

Nhưng, như đã nói ngay từ đầu, nếu mạng xã hội là tấm gương phản ánh xã hội, chúng ta đang có một xã hội đa sắc, cái xấu nổi lên bề mặt nhiều hơn, gây ra một hình ảnh khá hỗn loạn và đáng thất vọng về xã hội cho những ai "cả nghĩ".

Rõ ràng những TikToker, YouTuber là người thực, chẳng phải mạng ảo. Có nghĩa là những thứ ít văn hóa, mỏng đạo đức ấy đang tồn tại giữa đời thực. Không phải mạng xã hội độc hại, mà chính là những độc hại của đời thực được mang lên mạng xã hội vậy.

Cho nên, để loại rác trên mạng, không gì khác là phải làm trong sạch đời thực. Muốn xây văn hóa số, chính là phải xây văn hóa trong xã hội, không có cách khác. Ta không xây nền tảng văn hóa bền vững trong xã hội thực, làm sao có những người biết ứng xử văn minh, đạo đức trên mạng xã hội.

Vậy là cuối cùng vẫn trở lại câu chuyện "chấn hưng văn hóa" mà Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng đã kêu gọi từ Hội nghị văn hóa toàn quốc tháng 11-2021 và được nhắc rất nhiều trong các hội nghị văn hóa, các văn bản quản lý văn hóa, các phát ngôn của quan chức văn hóa từ bấy tới nay.

Pháp luật nào, lực lượng an ninh nào ngăn xuể những TikToker, YouTuber bất chấp đạo lý quấy phá đám tang người nổi tiếng để câu view hay ngăn được cái "văn hóa" chửi của người Việt đang lây lan như bệnh dịch trên toàn cõi mạng?

Tất nhiên, những biện pháp kỹ thuật, pháp luật là cần thiết như một thứ công cụ hỗ trợ, nhưng gốc rễ vẫn phải là dựng lại văn hóa, dựng lại nếp nhà, nếp người trong một thời kỳ mà xã hội Việt, người Việt đang bị choáng ngợp, hoang mang trước một cuộc sống đang biến đổi quá nhanh, những giá trị liên tục bị đảo lộn.

Phải nhớ câu nói bất hủ của Bác Hồ mấy chục năm trước: Văn hóa soi đường cho quốc dân đi. Phải dựng lại văn hóa cho từng con người trong xã hội. Phải đặt lại vai trò của văn hóa.

Văn hóa không phải thứ trà dư tửu hậu trong xã hội, có thể làm sau để ưu tiên kinh tế trước. Bởi văn hóa chính là cái dây cương cho con ngựa xã hội được đi hiền hòa, là đường ray cho con tàu xã hội tiến lên vững chãi.

Đủ văn hóa, người ta mới biết tri túc. Có tri túc, quan chức không tham nhũng vô độ, doanh nhân không kiếm tiền vô độ bằng tàn phá môi trường, bóc lột công nhân, trốn thuế, làm hàng giả; ngư dân không tận diệt biển, nông dân không "kích phọt" cây trồng, vật nuôi, thương nhân không buôn bán hàng giả hại người; nhà văn chỉ một lòng tìm đạo, chở đạo cho dân chúng...

Và để làm được những điều này, để xây văn hóa, nhất định không thể bằng các hội nghị rình rang, bằng cờ đèn kèn trống. Nhiều việc thực chất phải làm, trong đó không thể thiếu việc xã hội phải biết tận dụng, sử dụng người tài như một cách nuôi dưỡng nguyên khí quốc gia.

Quyền chống lại việc khai thác hình ảnh người đã khuất

Vừa qua, New York trở thành bang tiếp theo ban hành đạo luật mới về quyền công khai nhằm mở rộng các quyền sau khi chết.

Quyền này dành cho những người đã qua đời và con cháu của họ đang cư trú tại New York, giúp chống lại việc khai thác thương mại tên, giọng nói, chữ ký, ảnh hoặc chân dung của người đó sau khi chết.

Tuy nhiên, không giống như các luật về quyền công khai sau khi chết khác có phạm vi tiếp cận rộng hơn, đạo luật của New York có một lưu ý. Quyền sau khi chết chỉ bảo vệ những người mà quyền công khai của họ có giá trị thương mại vào thời điểm họ qua đời hoặc vì lý do họ qua đời.

Luật này cũng mở rộng quyền chống lại việc khai thác "hình ảnh chân dung" của người đã khuất, trong khi đạo luật áp dụng cho người sống chỉ bảo vệ "tên, ảnh chân dung hoặc ảnh".

Ngoài ra, đạo luật mới của New York là một trong những đạo luật đầu tiên hạn chế "sự giả mạo sâu sắc" và cung cấp các biện pháp bảo vệ đối với "(những) người biểu diễn đã qua đời", chống lại việc sử dụng một cách lừa đảo "(các) bản sao kỹ thuật số của họ trong một tác phẩm nghe nhìn theo kịch bản như một nhân vật hư cấu hoặc để trình diễn trực tiếp một tác phẩm âm nhạc".

Đạo luật sau khi chết mới quy định rằng các quyền này có thể được chuyển nhượng theo hợp đồng, giấy phép, ủy thác hoặc di chúc nhưng những người thừa kế có lợi ích phải đăng ký quyền với bộ trưởng ngoại giao để có thể đưa ra yêu cầu bồi thường.

BÌNH MINH

Diễn viên Đình Toàn:

Ngán ngẩm với những thông tin tào lao

Tôi nghĩ rằng với nghệ sĩ mà công chúng mến mộ, khi họ mất đi rất nhiều khán giả ở xa không có điều kiện đến viếng cũng mong mỏi được tìm hiểu xem tang lễ thần tượng được tổ chức như thế nào, họ ra đi ra sao, bạn bè đồng nghiệp có ai đến viếng...

Khi mạng xã hội phát triển, để đáp ứng nhu cầu đó, truyền thông và các YouTuber đã liên tục cập nhật thông tin. Và lượt view là rất lớn.

Tôi nghĩ mục đích ban đầu không xấu nhưng ngày càng biến tướng và quá đà. Vì câu view mà người ta bất chấp làm những điều không đúng đắn và phi đạo đức. Người ta thoải mái tung "tin vịt", nghệ sĩ đang sống sờ sờ giật tít lên là đã chết, còn ghép hình các nghệ sĩ khác khóc lóc.

Rồi bịa đặt chuyện này chuyện kia. Những kiểu giật gân như vậy khiến nhiều người bức xúc, như bạn bè của tôi và cả tôi riết ngán ngẩm với những thông tin hết sức tào lao và vô nhân tính trên mạng.

Coi một lần chúng tôi sẽ tẩy chay không coi những trang đó nữa. Nhưng vẫn còn những người tin và còn người coi thì người ta vẫn vì view, vì tiền mà lao vào.

Tôi thấy việc quản lý thông tin trên mạng của mình dường như còn lỏng lẻo nên ai muốn làm gì thì làm. Mong cơ quan quản lý siết chặt, phạt nặng thì người ta mới sợ không dám làm bậy.

Ca sĩ Đình Trí:

Nghệ sĩ đi viếng cũng khổ!

Vừa rồi có clip lan truyền rất nhiều trên mạng xã hội là clip mẹ tôi đến viếng đám tang nghệ sĩ Vũ Linh. Khi mẹ tôi ra về, cả trăm YouTuber rượt theo để cố quay mẹ tôi.

Rồi trên mạng họ bình phẩm mẹ tôi là nghệ sĩ mà làm như... tổng thống, quan quyền. Đi đám ma mà dắt vệ sĩ theo.

Thật sự bữa đó chỉ có tôi và mẹ. Bảo vệ là của gia đình nghệ sĩ Vũ Linh thuê để đảm bảo an ninh, họ đưa rất nhiều nghệ sĩ vào viếng và hộ tống ra về chứ đâu riêng gì mẹ tôi. Tại clip tung lên mạng khiến người xem hiểu lầm nên mới có những thông tin không hay như vậy.

Với người trẻ thì thôi kệ, họ không hiểu mới nói vậy, còn với người lớn tuổi như mẹ tôi bà sẽ buồn không hiểu sao tự nhiên đi viếng đám tang cũng bị... chửi!

Linh Đoan ghi

Ngàn người đưa tiễn nghệ sĩ Vũ Linh

Trưa 9-3, hàng ngàn người dân chen kín các ngả đường khu vực Đoàn Thị Điểm - Phan Đăng Lưu (quận Phú Nhuận, TP.HCM) để tiễn đưa nghệ sĩ Vũ Linh về nơi an nghỉ cuối cùng.

Tuy được thông báo đến 11h30 mới động quan nhưng từ sáng sớm, dòng người đã đổ về trước nhà nghệ sĩ Vũ Linh, trong đó có nhiều khán giả đến từ miền Tây.

Chị N.T.H. (40 tuổi) cho biết đã đi xe ôm từ Long An lên để thắp nhang và dự đêm nhạc đưa tiễn thần tượng khuya 8-3. Sau khi đêm nhạc kết thúc lúc 2h sáng, chị và nhiều người hâm mộ ở xa khác đã dùng bìa các tông làm đệm lót và ngủ ngay trên lề đường để đợi đến lễ di quan.

Một khán giả mộ điệu lớn tuổi trong hàng nghìn người đứng kín cả đoạn đường tiễn đưa nghệ sĩ Vũ Linh - Ảnh: HUỲNH VY

Trong năm ngày diễn ra tang lễ, hàng ngàn khán giả mộ điệu từ khắp nơi đã đến thắp hương tưởng nhớ ông hoàng cải lương tuồng cổ Vũ Linh.

NSƯT Hữu Quốc thay mặt gia đình bày tỏ lòng tri ân khán giả. Sự yêu mến của khán giả cũng khiến các nghệ sĩ bồi hồi tưởng nhớ đến thời hoàng kim của cải lương, khi các sân khấu liên tục sáng đèn và người xem chật kín, mong ngóng thưởng thức từng vở diễn.

Các NSND Thoại Miêu, NSƯT Thoại Mỹ, Ngọc Huyền, Chí Linh, Vân Hà, Vũ Luân, Bình Tinh... rưng rưng nước mắt khi nghe NSƯT Hữu Quốc đọc bài điếu văn do nhà văn - đạo diễn Nguyễn Thị Minh Ngọc chấp bút: "Vũ Linh sống cho nhân vật nhiều hơn anh sống cho đời riêng. Không chỉ hôm nay mà nhiều năm sau nữa, chúng tôi tin cuộc đời anh sẽ cung cấp nhiều đề tài cho những ai muốn tìm tòi sân khấu Việt Nam cuối thế kỷ 20 đầu thế kỷ 21".

Trong lòng nhiều thế hệ nghệ sĩ cải lương sau này, Vũ Linh là tiền bối, là người thầy, người anh luôn hết lòng nâng đỡ và dìu dắt đàn em trong nghề, một "nghệ sĩ toàn dân, trăm năm có một".

Sau lễ di quan, đông đảo khán giả nối theo xe tang đưa linh cữu về an táng tại nghĩa trang Hoa viên Bình Dương, nơi cũng đã có hàng ngàn người hâm mộ bất chấp trời trưa nắng gắt, đến đứng đợi từ sớm để được tiễn biệt nghệ sĩ Vũ Linh lần cuối.

Sau gần ba giờ di chuyển, linh cữu NSƯT Vũ Linh được hạ huyệt lúc 14h20 giữa vòng vây chật kín khán giả, trong đó cũng có không ít YouTuber và TikToker chen lấn livestream, gây khó khăn cho việc di chuyển và duy trì trật tự tang lễ.

Nghệ sĩ Vũ Linh qua đời ngày 5-3 tại nhà riêng ở tuổi 65 sau thời gian bạo bệnh. Ông thuộc thế hệ vàng của sân khấu cải lương Việt Nam sau 1975, được phong danh hiệu NSƯT năm 1997.

HUỲNH VY