Bạn đọc

dvnien copy từ https://tuoitre.vvn/..., trang web này đăng ngày 15/01/2026 05:20

Dạy thêm, học thêm không có lỗi, vấn đề là học thêm để làm gì

LƯU NGỌC

Dạy thêm, học thêm là chuyện bàn cãi mấy chục năm vẫn chưa thể thay đổi thực tế. Vì sao? Tôi cho rằng đây là nhu cầu thực tế, muốn dẹp bỏ tuyệt đối chưa bao giờ dễ.

Một tiết học môn Hóa của học sinh lớp 12A4 Trường THPT Võ Văn Kiệt, phường Bình Đông, TP.HCM - Ảnh: NHƯ HÙNG

Qua mấy lần cải cách chương trình, qua mấy đỗi về cách quản lý dạy thêm trong và ngoài trường, cấm hay không và quản cách nào rồi chuyện này vẫn tồn tại như một phần không tách rời khỏi giáo dục phổ thông.

Học thêm hay không là nhu cầu và quyền lựa chọn của học trò. Nhưng muốn được vậy, trò phải được học đầy đủ nhất ở trường. Học thêm kiểu gì cũng để trẻ tự học tốt hơn chứ không phải học nhồi chỉ để nâng điểm số.

Dạy gì, học gì ở lớp dạy thêm?

Tôi là một phụ huynh ở TP.HCM, hai con tôi đã không học chữ trước khi vào lớp 1 và không học thêm suốt những năm tiểu học. Nhưng lên bậc trung học thì khác.

Có một thực tế ở rất nhiều tỉnh thành, học sinh đã học thêm từ lớp 1 đến lớp 12. Trẻ học chậm cũng cần có người kèm thêm ngoài giờ học ở trường để theo kịp bài, kịp bạn. Trẻ trung bình, khá muốn học thêm để nâng điểm, thành học sinh khá và giỏi để lớp đạt chỉ tiêu. 

Học sinh giỏi thật sự rồi, điểm 9-10 rồi vẫn muốn mở rộng kiến thức, muốn giải bài tập nâng cao để chinh phục những đề thi khó nhất. Vậy học thêm để khá hơn, giỏi hơn có sai không?

• ‘Còn vị thi cử thì còn dạy thêm’ĐỌC NGAY

Có một điều dù không muốn, tôi cũng phải nói ra: thầy cô giáo cũng bị áp lực về chỉ tiêu tỉ lệ học sinh khá giỏi trong từng lớp. Lớp chọn thì 80-100% học sinh giỏi, lớp thường thì thầy cô cũng cố gắng để trò không có điểm dưới trung bình. 

Trong khi thực tế thầy cô cố gắng hết sức vẫn có nhiều học sinh (vì nhiều lý do) đã sa sút học hành hoặc vì hoàn cảnh, điều kiện riêng mà kết quả điểm số không như mong muốn. Và tôi hiểu rằng ai làm thầy cũng muốn học trò mình có kết quả tốt hơn. Phụ huynh càng mong hơn. Và dạy thêm - học thêm được xem là giải pháp.

Vấn đề là trẻ học gì ở lớp học thêm? Những lớp học 20-30 học sinh (hoặc đông hơn nữa), học lực khác nhau nhưng học cùng giáo án. Có những bài tập hôm nay giải ở lớp học thêm, ngày mai sẽ có bài tương tự vậy trong đề kiểm tra, trò nào có học thêm sẽ có điểm tốt hơn... Đây là thực tế hàng chục năm qua. 

Điểm tốt, rồi sao nữa? Con được khen thưởng, người lớn ai cũng hài lòng. Nhưng sau mỗi năm học, con có thật sự tiến bộ hơn không lại là??? chuyện rất khác.

Có những??? bài học đã qua, trẻ từng đạt điểm tốt nhưng vài tháng sau hoặc năm sau trẻ không nhớ gì, không tự làm được những bài tập liên quan bài học trước đó. Chuyện này ở trường cũng có, ở lớp học thêm cũng có. Vậy thì học thêm - điểm số quan trọng hay kiến thức thực có trong não và khả năng tự học của con mới quan trọng hơn?

Cho con khả năng tự học, khó quá không?

Theo tôi, tự học không có nghĩa là hoàn toàn không học thêm. Tự học ở lớp dạy thêm, tại sao không? Tự làm bài tập nâng cao sau giờ học thêm, tại sao không? Và với những học sinh trung bình khá, tự giác học bài và làm thêm bài tập vẫn luôn rất cần thiết hơn ôm điện thoại, xem máy tính.

Có những lớp dạy thêm kiểu tự học có hướng dẫn, học sinh được luyện việc tự làm bài tập, giáo viên hướng dẫn những bài khó hoặc hướng dẫn phương pháp làm bài. Cách dạy này không dễ nhưng có những lớp dạy thêm quyết chọn cách dạy này, họ chấp nhận ít học trò nhưng là những học trò chịu học và có tiến bộ.

• 

  Giảm dạy thêm bằng cách thúc đẩy học sinh tự họcĐỌC NGAY

Có những giáo viên trung học mở lớp dạy thêm nhưng không bao giờ dạy học sinh chính khóa của mình ở trường. Đây cũng là thực tế. Không vì bị cấm, thầy cô thật sự muốn vậy, ở lớp dạy thêm nên dạy những gì khác ở trường để con tự nỗ lực và tự tiến bộ chứ không phải nhai lại bài để được điểm cao và... hết.

Lớp dạy thêm cũng không nên là nơi "giữ trẻ". Có những trẻ không muốn học thêm nhưng cha mẹ vẫn muốn phủ kín thời gian của con bằng việc học lu bù, do phụ huynh quá bận không quản được việc con học hoặc do con nghiện mạng xã hội. Đến lớp học thêm theo cách này hiệu quả đến đâu thì cũng hên xui.

Tôi cho con học thêm những môn cần học (có thể vì con học chưa tốt hoặc có môn học tốt cần nâng cao thêm) và tôi luôn chọn những thầy cô không dạy ở trường con. Tuy vậy thực tế vẫn là lớp dạy thêm chạy bài trước ở lớp, hầu như không lớp dạy thêm nào "can đảm" đi sau chương trình ở lớp. Vì thầy cô ở lớp dạy thêm cũng đang chịu trách nhiệm trước phụ huynh về điểm số của học trò.

Cần thêm nhiều mô hình dạy thêm

Nhưng dạy thêm - học thêm để học tốt hơn là sự chọn lựa của cả phụ huynh, học sinh và thầy cô giáo. Thực tế cho thấy cấm cách này sẽ có cách khác để dạy và học thêm. Theo tôi, điều quan trọng nhất là sự chọn lựa: học vì điều gì? Ngoài vì điểm số cũng nên hướng đến khả năng tự học, tự làm bài của học sinh bởi đây mới là điều cần thiết nhất.

Ở trường, thầy cô phải chạy theo chương trình vốn không nhẹ nhàng với mọi học sinh. Dạy thêm học thêm vẫn không thể chấm dứt vì là nhu cầu thực tế. Điều cần thiết là nên có định hướng chung về việc dạy thêm.

Không cấm dạy thêm mà rất cần có thêm nhiều mô hình các trung tâm dạy thêm, ở đó có thể có các lớp học phù hợp với nhu cầu và học lực của từng nhóm học sinh. Ở đó học sinh có thể chọn lớp, chọn thầy, có lớp riêng cho học sinh giỏi và có lớp cho học sinh học chậm hơn.

Dạy thêm - học thêm, chờ một quyết định nhất quán

Sau phản hồi của Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn về việc dạy thêm, học thêm là nhu cầu có thật nhưng Bộ hướng tới mô hình trường học không dạy thêm, rất nhiều độc giả Tuổi Trẻ Online đã có ý kiến.

LƯU NGỌC

Trơ trẽn trước vành móng ngựa

 Nói thẳng

NÓI THẲNG: Trơ trẽn trước vành móng ngựa

Trương Công Tú

dvnien copy từ https://nld.com.vn/..., trang web này đăng ngày 08/01/2026 09:01

Phiên tòa xét xử vụ án hối lộ hơn 100 tỉ đồng tại Cục An toàn Thực phẩm không chỉ phơi bày tội ác tham nhũng mà còn lột trần sự trơ trẽn đến lạnh người

Phiên tòa xét xử vụ đưa và nhận hối lộ hơn 100 tỉ đồng tại Cục An toàn Thực phẩm - Bộ Y tế diễn ra tại Hà Nội những ngày đầu năm 2026, phơi bày thực trạng đáng báo động về sự tha hóa quyền lực được che đậy bằng những ngôn ngữ xảo biện vụng về, trơ trẽn.

Sự trơ trẽn nằm ở chỗ những bị cáo từng là cục trưởng, cục phó - những người nắm trong tay con dấu "an toàn thực phẩm", là lá bùa hộ mệnh cho sức khỏe của hàng triệu người dân - khi đứng trước vành móng ngựa, giữa thanh thiên bạch nhật, lại nói rằng mình "không biết", "không ép" và "ngỡ là quà cảm ơn".

Cựu Cục trưởng Trần Việt Nga tại phiên tòa

Họ không chỉ nhận hối lộ. Họ "trấn lột" mang danh "cơ chế", "quy trình". Những từ như "cảm ơn" được sử dụng để "tẩy trắng" cho hành vi xấu xa. Họ đã biến nơi họ đang làm việc thành cái chợ, nơi trách nhiệm được định ra mức giá rất cụ thể: mỗi bộ hồ sơ quảng cáo sản phẩm thu từ 4 triệu đến hơn 8 triệu đồng, mỗi chữ ký duyệt phải chi 2 triệu đồng cho lãnh đạo cục… Hãy nhìn vào những con số gây nhức nhối. Cựu Cục trưởng Nguyễn Thanh Phong nhận 43 tỉ đồng. Cựu Cục trưởng Trần Việt Nga nhận 12,7 tỉ đồng. Cựu Phó Cục trưởng Nguyễn Hùng Long nhận hối lộ 8,6 tỉ đồng. Cựu Phó Cục trưởng Đỗ Hữu Tuấn nhận 4,3 tỉ đồng. 31 chuyên viên của Cục nhận tổng cộng 93,7 tỉ đồng.

Họ vòi vĩnh bằng quyền lực. Họ "ngâm" hồ sơ, tạo ra những nút thắt vô hình để doanh nghiệp muốn đưa sản phẩm ra thị trường, buộc phải tìm đến "cửa sau". Đó là sự nhũng nhiễu của kẻ mạnh đối với kẻ yếu, được bọc trong cái vỏ bọc "hướng dẫn quy trình".

• 

  Hai cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm Nguyễn Thanh Phong, Trần Việt Nga cùng hầu tòa

Khi một thứ đáng ra phải vận hành bằng quy chuẩn, bằng dữ liệu, bằng trách nhiệm, lại vận hành bằng phong bì, theo luật ngầm "cơ chế chị Nga". Một "trạm thu phí" đã được đặt ngay trong phòng làm việc. Hồ sơ của doanh nghiệp muốn thuận lợi thì phải trả tiền!

Nhưng đỉnh điểm của sự "trơ trẽn" không chỉ ở lúc họ nhận tiền mà là thái độ trước tòa. Cựu Cục trưởng Nguyễn Thanh Phong khai rằng ông nghĩ đó là "quà cảm ơn", là doanh nghiệp "tự nguyện". Từ bao giờ, một công chức hưởng lương từ thuế của dân lại coi việc nhận 43 tỉ đồng "cảm ơn" là chuyện bình thường?

Tiền hối lộ được gọi là "cảm ơn". Hồ sơ bị "ngâm" được gọi là "đúng quy trình". Sức ép được gọi là "hướng dẫn thêm". Tại phiên tòa, họ phủ nhận chuyện cố tình gây sức ép, trong khi theo lời khai từ các chủ doanh nghiệp, hồ sơ bị kéo dài và chỉ "đúng hạn" sau khi đưa tiền.

Có một chi tiết trong lời khai khiến người ta phải cười ra nước mắt. Ông Phong khai dùng số tiền hối lộ khổng lồ đó để "hỗ trợ gia đình, anh em" và thậm chí... "tài trợ giải thể thao".

Người dân đóng thuế, trao quyền lực cho các cán bộ thực thi công vụ để đổi lấy sự bảo vệ về tính mạng và sức khỏe. Nhưng khi người được trao quyền dùng chính quyền lực đó để trục lợi thì cái dấu mộc đỏ trên tờ giấy phép đã biến thành vết chàm trên lương tri.

Ta cần phải mổ xẻ chữ "Trơ trẽn".

"Trơ" là gì? Là trơ ra như gỗ đá. Mưa không thấm, nắng không rát. Phê phán của dư luận như nước đổ lá khoai. Lương tri đã bị hóa thạch.

"Trẽn" là gì? Là đáng lẽ phải xấu hổ, phải thẹn thùng thì lại phơi bày ra một cách thản nhiên.

Sự trơ trẽn của họ là một thách thức đối với giới hạn chịu đựng của đạo đức cộng đồng. Cái độc ác của họ không cầm dao, không súng đạn. Cái độc ác của họ nằm trong sự trì hoãn khi chưa thấy phong bì và những cái gật đầu khi được bôi trơn.

"An toàn thực phẩm" - bốn chữ ấy tại phiên tòa nghe thật chua chát. Bởi lẽ, thứ duy nhất không an toàn, thứ bị nhiễm độc nặng nề nhất trong vụ án này là đạo đức của những người được giao nhiệm vụ "gác cửa". Cơ quan quản lý không phải nơi thu phí ngoài luật. Một chữ ký trong lĩnh vực an toàn thực phẩm không thể là chìa khóa mở két mà phải là cái chốt khóa lại rủi ro cho dân.

Và nếu còn ai muốn hỏi lại "trơ trẽn là gì"? Xin nói thẳng, là khi một cục trưởng, quản lý cả một ngành dọc quan trọng, lại nói "tôi không biết" hoặc "tưởng là quà tình cảm". Đó không chỉ là sự chối tội mà còn là sự thách thức đối với niềm tin của nhân dân.

Kinh doanh

dvnien copy từ https//tuoitre.vn/..., trang web này đăng ngày 11/08/2025 08:21

Đằng sau làn sóng sa thải ở ngân hàng

BÌNH KHÁNH

Thống kê báo cáo tài chính 28 ngân hàng mẹ cho thấy tổng nhân sự đạt gần 280.000 người, giảm gần 3.000 người so với đầu năm - mức sụt giảm mạnh nhất trong cùng kỳ bán niên nhiều năm trở lại đây.

Nhiều công việc trong ngành tài chính ngân hàng sẽ biến mất và được thay thế bằng AI - Ảnh minh họa AI

Nửa đầu năm nay, LPBank nổi lên như một ngân hàng ghi nhận mức cắt giảm "bạo tay" nhất, với tổng số nhân sự rời đi là 1.986 người - tương đương gần 18% toàn bộ lao động. Trong khi cả năm ngoái, LPBank còn tăng 562 nhân sự.

Ngân hàng bán lẻ giảm nhân sự mạnh nhất

Trong nhóm ngân hàng bán lẻ, VIB và Sacombank cũng ghi nhận mức giảm nhân sự trên 1.000 người. Cụ thể, 6 tháng đầu năm, VIB giảm 1.186 nhân viên (cả năm ngoái giảm gần 500). Sacombank cũng cắt giảm 1.158 người bán niên 2025, sau khi giảm 354 trong cả năm 2024.

Bên cạnh đó, ACB cũng giảm 607 người, còn 12.240 nhân sự; ABBank giảm 469 người, còn 3.240 người; Agribank giảm 273 người, duy trì mức 40.691 người.

Đáng lưu ý, Vietcombank, vốn là một trong những nhà tuyển dụng tích cực nhất trong ngành năm 2024 (tăng 796 người), nay cũng đã giảm nhẹ 191 nhân sự, còn 23.347 người.

• 

  Một ngân hàng đã 'cắt phăng' gần 2.000 nhân sựĐỌC NGAY

VietinBank là ngân hàng đóng cửa nhiều phòng giao dịch trong nửa đầu năm 2025. Nhưng trái với kỳ vọng về một đợt tinh giản nhân sự đi kèm, tổng số cán bộ nhân viên tại ngân hàng này vẫn tăng nhẹ 15 người, nâng tổng số lên 22.507 người tính đến ngày 30-6. Dù vậy, VietinBank hiện là ngân hàng có mức tăng nhân sự thấp nhất trong số hơn 10 ngân hàng tuyển thêm người 6 tháng đầu năm nay.

Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Lê Hoài Ân, chuyên gia nghiên cứu chiến lược ngân hàng, cho biết việc cắt giảm nhân sự ở nhiều ngân hàng Việt Nam là hệ quả của xu hướng chuyển đổi số từ giai đoạn trước. Các ngân hàng bán lẻ cắt giảm nhân sự rõ rệt nhất. Nguyên nhân chính là do các ngân hàng đang chuyển dịch mạnh hơn sang cho vay doanh nghiệp, thu hẹp mảng cho vay cá nhân.

Theo ông Ân, các quy trình liên quan đến khoản vay cá nhân như vay mua nhà, mua ô tô, hoặc sửa chữa nhà cửa đã được tự động hóa rất nhiều. Đơn cử, một nhân viên trước đây chỉ xử lý được 5 hồ sơ vay mua ô tô/tháng, giờ có thể làm được nhiều hơn vì hệ thống đã tự động hóa phần lớn thao tác, giảm thiểu giấy tờ, trình ký.

Ngoài ra, theo ông Ân, quy trình định danh khách hàng trực tuyến (eKYC) cũng giúp giảm bớt nhân sự tại quầy giao dịch. Cho vay doanh nghiệp khó tự động hóa hơn vì tính chất của mỗi ngành nghề, doanh nghiệp. Điều này lý giải xu hướng cắt giảm nhân sự diễn ra mạnh mẽ ở các ngân hàng bán lẻ.

AI "càn quét", Việt Nam mới ở giai đoạn đầu

Đại diện một ngân hàng thương mại nói với Tuổi Trẻ: Lãi suất phải liên tục cắt giảm, hạ chi phí là ưu tiên hàng đầu của các ngân hàng. Các ngân hàng lớn ở châu Âu, Mỹ đã bắt đầu ghi nhận số lượng lớn nhân viên nghỉ việc do trí tuệ nhân tạo (AI), tại Việt Nam, tác động thực sự của AI đến nhân sự vẫn còn ở??? giai đoạn đầu.

Ông Lê Hoài Ân cũng đồng tình: Dự báo, trong 3 năm tới, ngân hàng Việt mới thực sự chứng kiến những biến động khốc liệt khi AI bắt đầu tác động mạnh mẽ.

Thực tế, dữ liệu từ báo cáo tài chính cho thấy trong 5 năm gần đây, tốc độ tăng trưởng nhân sự ròng của các ngân hàng chỉ khoảng 1 - 2% mỗi năm, trong khi thu nhập lại tăng đến 10 - 15%.

Trao đổi với Tuổi Trẻ, bà Trần Thị Nguyệt Oanh, giám đốc quản lý nguồn nhân lực, HSBC Việt Nam dẫn báo cáo Future of Jobs 2025 của Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF), cho biết nhóm nghề như giao dịch viên của ngân hàng và công việc thư ký sẽ chứng kiến tỉ lệ mất việc cao thứ nhì trong tất cả ngành nghề, chỉ sau nghề thư ký dịch vụ văn thư.

Theo bà Oanh, quy trình mở tài khoản trên ứng dụng di động được số hóa hoàn toàn, đồng nghĩa khách hàng không cần ra chi nhánh ngân hàng để điền giấy tờ, hồ sơ. Việc ứng dụng AI vào phân tích dữ liệu hay kiểm tra giao dịch để đề phòng gian lận cũng ngày càng phổ biến. Điều này đồng nghĩa những tác vụ đơn thuần, lặp đi lặp lại như nhập liệu, chạy báo cáo dễ bị thay thế bởi tự động hóa và số hóa.

"Một loạt trợ lý ảo như Google Assistant, Amazon Alexa, Microsoft Copilot cũng ảnh hưởng đến công việc trợ lý. Đặc biệt, mới đây, OpenAI giới thiệu tính năng mới cho phép ChatGPT thực hiện những tác vụ phức tạp như một trợ lý", bà Oanh nói.

AI sẽ sinh ra các công việc mới?

• Ngân hàng mạnh tay giảm nhân sự thời số hóa

Bà Trần Thị Nguyệt Oanh nhấn mạnh dù công nghệ có thể thay thế một số công việc, nó cũng đồng thời mở ra nhiều cơ hội. 

Báo cáo của WEF, ngành tài chính và thị trường vốn được dự báo sẽ ứng dụng công nghệ AI nhiều hơn các ngành khác, cần tuyển thêm chuyên gia big data, chuyên gia AI và máy học, chuyên gia quản trị an ninh mạng...

Ông Đinh Đức Quang, giám đốc khối kinh doanh tiền tệ của Ngân hàng UOB Việt Nam, cũng cho rằng nhiều vị trí truyền thống trong ngân hàng đang được tự động hóa. Song những công việc đòi hỏi kỹ năng giao tiếp, khả năng thuyết phục và xây dựng mối quan hệ với khách hàng vẫn cần đến yếu tố con người. Đây chính là không gian mà nhân sự ngân hàng thế hệ mới cần phát huy vai trò, trở thành cầu nối giữa công nghệ và khách hàng trong một môi trường tài chính đang biến đổi không ngừng.

Số mất việc do AI sẽ ngày càng lớn?

Một nghiên cứu của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) cho thấy khoảng 2,3% việc làm trên thế giới có thể tự động hóa hoàn toàn. Hiện 47% nhiệm vụ do con người thực hiện hoàn toàn, con số này sẽ giảm xuống còn 33% vào 2030.

Ông Lê Hoài Ân nhận định các công nghệ mới thường tạo ra những công việc mới, nhưng AI tăng năng suất lao động rất lớn, có thể gấp 5 lần. Khối lượng công việc trong nền kinh tế, dù có tăng, cũng khó có thể tăng gấp 5 lần để bù đắp cho số lượng lao động bị dư thừa. Do vậy ông Ân tin rằng số lượng công việc bị biến mất do AI sẽ nhiều hơn rất nhiều so với số lượng công việc mới được??? tạo ra.

Khoảng 10% nhân sự ngân hàng có thể sẽ bị cắt giảm

Đầu năm nay, DBS - một trong những ngân hàng lớn của Singapore và khu vực Đông Nam Á - đã gây chấn động khi công bố kế hoạch cắt giảm khoảng 4.000 nhân viên trong 3 năm tới, chiếm gần 10% lực lượng lao động hiện tại. Đây là lần đầu tiên một ngân hàng lớn tại châu Á công khai thừa nhận AI là nguyên nhân chính của làn sóng sa thải này.

Với Việt Nam, ông Lê Hoài Ân cho biết thường sẽ có độ trễ hơn quốc tế vài năm, nên khả năng đến năm 2027, khoảng 10% nhân sự của toàn bộ 27 ngân hàng có thể sẽ bị cắt giảm đồng bộ. Đây sẽ là con số lớn hơn nhiều so với mức 1 - 2% hiện tại. Các ngân hàng đang đào tạo để tăng năng suất lao động cho nhân viên, chứ chưa phải để thay thế.

Làn sóng cắt giảm nhân sự: Khó tìm việc, thêm nỗi lo sa thải

Vieclam24h vừa công bố báo cáo thị trường lao động quý 2-2025, cho thấy làn sóng cắt giảm nhân sự tác động tâm lý người lao động, với nỗi lo sa thải, và thị trường đang có nhiều điểm đáng ngại.

BÌNH KHÁNH

 

Khi đô thị bớt tiếng “loa kẹo kéo”

SGGPdvnien copy từ https://www.sggp.org.vn/..., trang web này đăng ngày 04/01/2026 05:41

Mùa Tết Dương lịch năm nay, nhiều người tinh ý sẽ nhận ra ở các đô thị lớn có đông dân cư, nhất là TPHCM, đã bớt tiếng ồn của “loa kẹo kéo”. Tiếng ồn bớt vang vọng từ giữa trưa đến tận khuya, ít những cuộc “vui là chính” kéo dài khiến hàng xóm mệt mỏi, bất lực khi muốn nghỉ ngơi trong chính không gian sống của mình.

Nghị định 282/2025 của Chính phủ quy định xử phạt hành vi tụ tập hát karaoke gây ồn ở khu dân cư, nơi công cộng bất kể ngày hay đêm đang được triển khai quyết liệt. Điều đó phần nào giải được bài toán mà ở đô thị lâu nay lúng túng: trả lại sự yên tĩnh như một quyền sống chính đáng.

Ở đó, sự yên tĩnh được nhìn nhận như một tiêu chuẩn tối thiểu của đời sống đô thị văn minh.

Hát karaoke không có tội. Niềm vui cộng đồng, nhu cầu giải trí, sự kết nối giữa con người với nhau luôn là những điều cần thiết. Nhưng khi niềm vui ấy vượt khỏi ngưỡng chịu đựng của người khác, biến không gian chung thành “sân khấu riêng” thì đó không còn là thú vui, quyền tự do cá nhân, mà là sự áp đặt.

Thực tế nhiều năm qua cho thấy không ít người dân đô thị “sống chung” với karaoke - “loa kẹo kéo” như một sự cam chịu. Sự cam chịu kéo dài ấy không chỉ bào mòn đời sống tinh thần, mà còn làm “méo mó” khái niệm về không gian chung trong đô thị. Cam chịu đến mức có đôi khi phản ứng cực đoan. Đã từng có những vụ cãi vã, đánh nhau, thậm chí không ít án mạng xảy ra mà nguyên nhân bắt đầu chỉ vì sự ồn ào của “loa kẹo kéo”. Cái giá quá đắt cho một thú vui vốn dĩ rất bình thường.

Việc siết chặt xử phạt lần này vì thế không chỉ nhằm dẹp ồn, mà quan trọng hơn, là một “tuyên bố” rõ ràng về ranh giới giữa quyền tận hưởng và nghĩa vụ tôn trọng lẫn nhau. Đô thị chỉ thực sự đáng sống khi niềm vui của người này không được xây dựng một cách bất chấp trên sự mệt mỏi, bức bối của người khác, cũng như sự yên tĩnh phải được bảo vệ bằng luật pháp chứ không còn trông chờ vào sự nhẫn nhịn.

Điều đặc biệt khi triển khai thực hiện Nghị định 282/2025 của Chính phủ không chỉ ở mức phạt, mà với sự vào cuộc quyết liệt của lực lượng chức năng và mọi việc đang bắt đầu đi vào guồng, qua đó không để cư dân tự thương lượng bằng cam chịu, từ đó không đẩy mâu thuẫn nhỏ thành những va chạm lớn.

Tất nhiên karaoke vẫn sẽ tồn tại, nhưng sẽ biết tôn trọng và nhường chỗ cho sự riêng tư trong đời sống cộng đồng hơn. Sự thay đổi ấy rõ ràng là điều cần thiết để góp phần xác lập lại một ranh giới: ranh giới giữa cá nhân và cộng đồng, giữa cái “tôi thích” và “người khác chịu đựng”, giữa tự do và trách nhiệm.

Ở các đô thị, sau những mệt nhoài của đời sống mưu sinh, những khoảng lặng cuối ngày hay cuối tuần là dịp để cư dân được nghỉ ngơi, tái tạo năng lượng sống... Thế nên, việc siết lại hành vi hát karaoke gây ồn nơi công cộng là cách xã hội lựa chọn để bảo vệ sự cân bằng giữa cá nhân và cộng đồng, giữa cảm xúc riêng và không gian chung.

Chỉ cần một buổi trưa yên ắng, một tối cuối tuần không bị xé toạc bởi những âm thanh lạc giọng từ chiếc “loa kẹo kéo”, đã đủ để thành phố này thở phào nhẹ nhõm và thoải mái hơn. Đôi khi chỉ cần thế thôi, thành phố đã trở nên đáng yêu và đáng sống.

KHẮC THI

 Nhịp sống trẻ

dvnien copy từ https://tuoitre.vn/..., trang web này đăng ngày 30/11/2025 10:20

Liệu có ổn khi giới trẻ chọn '4 không'?: Đừng áp đặt cách sống lên người khác

Q.NGUYÊN

Đang hình thành hai nhóm ý kiến khiến cho việc tranh luận trong câu chuyện giới trẻ lựa chọn "4 không" khó có thể phân giải và cũng chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Kết hôn và cùng nhau xây dựng hạnh phúc gia đình luôn có giá trị riêng trong cuộc đời mỗi người Ảnh do AI tạo

Khá quyết đoán khi gửi ý kiến về diễn đàn, bạn đọc Longo nói luôn: "Mỗi người đều có cá tính riêng, hoàn cảnh sống cũng khác nhau nên không thể phê phán hay áp đặt cách sống cho họ. Gần gũi, thân thiết cho nhau lời khuyên nhưng quyết định sống thế nào là quyền của người trong cuộc, đừng phê phán".

Không kết hôn, không có con trước hết là vô trách nhiệm với chính bản thân mình. Nếu sống mà không biết giá trị của hôn nhân, không biết được tình mẫu tử, cuộc sống ấy vô vị, có chăng chỉ là sinh tồn.

Bạn đọc KIM LIÊN

Tôn trọng cuộc sống riêng

"Kết hôn là vì hạnh phúc của bản thân mình với nửa kia của mình, không phải vì bất kỳ ai khác", bạn đọc tên Phong viết. Một bạn đọc ký tên Đại Di chia sẻ: "Nhiều cô bác lớn tuổi cứ hay hỏi chuyện vợ con của người khác dù chuyện gia đình họ rối như tơ vò. Riêng tui, con cháu nó chậm hay không muốn kết hôn thì tùy. Tôi chỉ đưa ra lời khuyên một vài lần còn lại quyết định là ở các con".

Trong khi đó, bạn đọc Tuan thắc mắc kỳ lạ là đa số đều muốn người khác phải theo ý mình. Bởi không kết hôn cũng nói, không sinh con cũng nói mà kết hôn rồi vợ chồng chửi nhau cũng nói! "Người ta kết hôn rồi sinh con, nếu xảy ra những thứ tệ hại thì mọi người có chịu thay giùm được không mà kêu gọi?", bạn đọc này đặt câu hỏi.

Cùng quan điểm, bạn đọc có địa chỉ email thie****@gmail.com cho rằng người ta đã mặc định cuộc đời họ như vậy, hãy tôn trọng lựa chọn của họ, không nên phán xử hay buộc thay đổi. Thế nên có thể tập trung khuyến khích, động viên những cặp đôi đã kết hôn, có điều kiện kinh tế, có khả năng nuôi con tốt sinh nhiều hơn.

Còn bạn đọc tên Tien nói người nào kêu không kết hôn, không sinh con là vô trách nhiệm với xã hội nghe ra mới là ích kỷ và quy chụp. Bởi theo bạn đọc này nếu gọi là sinh con để thực hiện trách nhiệm với xã hội, giả sử cuộc sống gia đình nghèo khổ và thiếu thốn, có ai giúp các gia đình này nuôi con không!

Nghĩ cho tương lai

Nhẹ nhàng hơn, bạn đọc Nguyễn Minh Thảo đặt vấn đề: "Nếu bạn không kết hôn, không muốn có con vì ngại, vì sợ trách nhiệm vậy khi về già, liệu con cháu người khác sẽ có trách nhiệm nuôi bạn sao?". Còn bạn đọc Tuấn cảm thán rằng tới khi về già sống như thừa thãi, không vợ không con, người đời thương hại. Bởi khi còn trẻ, giá trị cá nhân ở mức cao có thể bạn không màng đến nhưng chuỗi ngày về già mà đơn độc "nghĩ đến thôi thấy sợ rồi".

Bạn đọc Thanh Hiếu cho biết vợ chồng họ cùng đứa con 10 tuổi ở trọ tại TP.HCM (khu vực quận 12 cũ) chi tiêu mỗi tháng chừng 8 triệu đồng cho các khoản và hạnh phúc. Bạn này thử làm phép tính nếu bữa ăn của người độc thân vài chục ngàn khi ăn ngoài và ngày tối thiểu hai bữa thì cũng mức đó hai vợ chồng tự nấu đủ.

Rồi độc thân ở phòng trọ 2 triệu đồng/tháng thì hai vợ chồng cũng ở bấy nhiêu thôi. "Các bạn trẻ đừng quá áp lực tiền nong, càng nghèo càng nên kết hôn để tiết kiệm hơn và chưa nhất thiết có con liền", Thanh Hiếu "chốt".

"Con cái là sợi dây gắn kết vợ chồng để đi được xa. Nếu không có thì phải chịu thôi nhưng cuộc sống chỉ có hai người mãi sẽ trở nên tẻ nhạt dần, đi du lịch hay chăm nhau mãi cũng từng đó, thế nào chẳng có lúc mâu thuẫn nặng nhẹ", bạn đọc Tu nói với diễn đàn.

Việt Nam đang trong bối cảnh tỉ lệ sinh giảm, tuổi kết hôn muộn, nhất là tại các đô thị lớn cùng thực trạng già hóa dân số ngày càng rõ rệt. Bạn nghĩ gì về thực trạng này, chỉ là trào lưu nhất thời thoáng qua hay là vấn đề xã hội cần được mổ xẻ tìm giải pháp? Hay câu chuyện của chính bạn là gì?

Xin chào đón chia sẻ của bạn và vui lòng gửi về email: quoclinh@tuoitre.com.vn.

Liệu có ổn khi giới trẻ chọn '4 không'?: Quá nhiều áp lực cần hóa giải

Tỉ lệ sinh giảm, tình trạng già hóa dân số ở nước ta hiện nay là một thực tế và vấn đề xã hội nghiêm trọng cần được nhìn nhận thấu đáo chứ không chỉ là trào lưu thoáng qua.

Q.NGUYÊN