Thứ Ba, 14 tháng 12, 2010
Thứ Hai, 22 tháng 11, 2010
Chiêm ngưỡng cây hoa trăm năm mới nở
Chiêm ngưỡng cây hoa trăm năm mới nở
Copy từ http://vnn.vietnamnet.vn/tinnhanh/201011/Chiem-nguong-cay-hoa-tram-nam-moi-no-948298/; tin ngày 21/116/10.
Có 1 loại cây được coi là “nữ hoàng” của các loài thực vật có hoa trên dãy núi Andes trăm năm mới nở hoa một lần.
Loài cây này nở ra những bông hoa rực rỡ, cao tới 12m. Để nở ra 1 bông hoa như thế, loài cây này hải mất từ 80-100 năm tích tụ tinh hoa của sa mạc, đồi núi. Và bông hoa này cũng chỉ tồn tại vài tuần trước khi chết.
Loài cây này được bổ sung dinh dưỡng một phần nhờ phân chim.
Cây "Nữ hoàng của Andes" được tìm thấy trên những dãy núi ở hai nước Peru và Bolivia, nơi điều kiện khí hậu khắc nghiệt và đất đai cằn cỗi. Hiện tại Peru có khoảng 800.000 cây, còn Bolivia có 35.000 cây. Nhưng số lượng loài cây này đang giảm dần.
Hãy cùng ngắm loài hoa trăm năm mới nở 1 lần này ở vùng núi Thumi, Bolivia:
(Ảnh: Nationalgeographic)
(Ảnh: Nationalgeographic)
(Ảnh: Nationalgeographic)
(Ảnh: Nationalgeographic)
Thu Minh (Theo Nationalgeographic)
Thứ Sáu, 15 tháng 10, 2010
SGK của sự ngây... thơ
SGK của sự ngây... thơ
Lịch sử & Địa lý 4 là cuốn sách lịch sử đầu tiên mà mỗi học sinh bắt đầu tiếp cận với bộ môn này. Sẽ ra sao khi ngay trong cái buổi chập chững ấy, những nhà biên soạn SGK cho con cháu chúng ta "ăn" những món ăn vừa khó nuốt bởi sự nhập nhằng; vừa khó nhai bởi quá nhiều sạn và khó tiêu hoá bởi chất "dinh dưỡng" trong đó đầy rẫy những sai lầm?
Phóng to |
| Sách giáo khoa Lịch sử và Địa lí của học sinh lớp 4 |
1. Trang 17 của SGK 4 đặt tiêu đề Hơn một nghìn năm đấu tranh giành lại độc lập trong khi thời gian thực sự là 1.117 năm (179tr.CN-938). Chữ hơn ở đây tự nó đã sai bởi vì ai cũng biết hơn một ngàn nhất thiết phải ít hơn 1.100 - chính xác là nhỏ hơn 1.050!
Đọc tr.12 thì không hiểu nổi khi nói rằng người Việt biết nấu xôi (còn cơm?), nấu rượu, làm mắm trong khi ở câu trên, lúa, khoai, đỗ... không hề có thứ gì có thể tạo ra mắm! Còn rượu thì, phải hiểu thế nào đây? Chẳng lẽ một trong những bài học đầu tiên của tuổi ấu thơ nhất định là/ chắc chắn là... rượu?
Tr.13 cho rằng thành tựu đầu tiên của nghề đúc đồng là làm ra giáo mác, mũi tên. Chẳng lẽ cha ông ta hiếu chiến vậy sao?
Tr.18 lại viết rằng một trong ba thành tựu lớn nhất mà dân ta tiếp thu được từ phương Bắc là làm đồ trang sức bằng vàng, bạc. Học như thế chắc học sinh nào cũng nghĩ đất nước ta được dát toàn vàng (!).
2. Đọc cuốn SGK này, người đọc phải có can đảm bỏ quên logic lịch sử.
Tr.34 viết rằng, nhà Tống xâm lược nước ta là để giải quyết khó khăn trong nước và gây thanh thế. Có nghĩa là nước ta chẳng có một mảy may giá trị nào!
Ở tr.38 có một câu hỏi không ai hiểu nổi: Em có nhận xét gì về quan hệ giữa vua với quan, vua với dân dưới thời nhà Trần?
Trước đó SGK không hề cho biết quan hệ vua - dân ra sao và khẳng định thật oan ức rằng vua và các quan cùng nắm tay nhau, hát ca vui vẻ. Đó là điều mà các nhà huyền sử hay nói và cũng là cảnh thường thấy ở nhà trẻ, tuy không có... vua!
3. Kiến thức địa lý khi trình bày lịch sử của các "nhà" viết sử cho SGK gần như bằng không. Bài 16 cho rằng quân kỵ của Liễu Thăng bì bõm vượt qua đồng lầy (tr.45) rồi phục binh ta từ hai bên sườn núi và lòng khe, nhất tề xông ra... Hình như SGK không biết thế nào là ải, còn quân giặc thì "dốt nát" đến mức không biết chỗ khe, ải không có đầm lầy. Có lẽ Bộ Giáo dục phải mở một tour du khảo cho SGK lên thăm ải Chi Lăng chăng?
Bài 22 - Cuộc khẩn hoang Đàng trong, Tr.56, viết như thế này: Những người khẩn hoang được cấp lương thực trong nửa năm cùng một số nông cụ, rồi chia thành từng đoàn... Đoàn người khai hoang cứ dần dần tiến vào Nam. Từ Phú Yên, Khánh Hoà đến Nam Trung Bộ, Tây Nguyên, đoàn người cứ tiếp tục tiến sâu vào vùng đồng bằng sông Cửu Long.
Thử hỏi với cách viết như thế thì ai mà hiểu được? Mấy đoàn người, bao nhiêu thế hệ? Công việc của cha ông ta trong suốt 500 năm lịch sử mà SGK chỉ quy lại có một đoàn người, và đoàn đó cứ khai hoang rồi bỏ đó, rồi đi khắp cả miền Nam!
Số lỗi về câu, chữ trong 29 bài sử của cuốn sách này nhiều hơn cả các đề mục của nó. Xin dẫn thêm ra đây một số thí dụ. Tr.22, Quân Nam Hán chết đến quá nửa... Tr.28, quân Tống ồ ạt kéo vào nước ta... Tr.45, pháo hiệu nổ vang như sấm dậy. Tr.59, Nguyễn Huệ tiến như vũ bão... Tr.42, Vua quan ăn chơi sa đoạ...
Học những điều trên, có lẽ học sinh sẽ rút ra những "bài học" lịch sử sau đây: Cứ quân giặc là nhất định phải chết hơn một nửa; và đã giặc là ồ ạt, còn ta bao giờ cũng là vũ bão; dù chỉ một cái pháo lệnh cũng phải thành sấm dậy; đã là vua quan bao giờ cũng ăn chơi sa đoạ, xa xỉ;...
Những đứa trẻ lớp 4 "được" học những bài đầu tiên về lịch sử của cha ông nhưng SGK đã biến chúng thành những cái máy hát thế hệ thứ nhất của đơn điệu và sai lầm.
Lịch sử của dân tộc VN chắc chắn phải là sự thật để con cháu chúng ta không phải và không thể "học hỏi" những sai lầm, những điều không đúng được trình bày theo cách gửi vào tư trang của tuổi thơ những gánh nặng nhọc nhằn.
Lịch sử phải là khối óc của trái tim. Có như thế thì hồn thiêng của núi, sông, tổ quốc mới thấm đẫm trong từng nhân cách cuộc đời. Vậy tại sao lịch sử của cha ông lại được con cháu của chúng ta tiếp nhận thờ ơ thế? Phải chăng chính bởi những thiên kiến, tư duy lệch lạc và cách nhìn thiển cận, các nhà sử học đã làm cho lịch sử trở thành một "món ăn" khô khan, vô hồn (?).
-----------
Bài 2: SGK sử - địa 5: Sự luộm thuộm của lịch sử
Thứ Tư, 6 tháng 10, 2010
Chợ tình ở vùng cao: Cái tình không bán
dvnien copy từ http://quehuongonline.vn/gioi-thieu-ban-sac-van-hoa/..., trang web này đăng ngày 16/06/2009 07:41
Hai chữ "chợ tình" đã đi vào cách hiểu của người dưới xuôi như một phạm trù xã hội về tình yêu, hôn nhân. Giải thích thì có thể, nhưng chưa có cách nào định nghĩa thấu đáo về hai từ ghép này. Bởi lẽ, gọi là chợ thì ở đó phải có mua có bán. Nhưng cái tình ở đây không ai bán, cũng chẳng ai mua. Vậy, sao gọi là chợ! (?).
Nhưng thật trớ trêu, những người yêu nhau lại lấy chợ làm nơi hẹn hò. Bởi vậy, nôm na có thể hiểu, chợ tình là nơi hò hẹn, trao gửi tình cảm, có những cử chỉ yêu đương diễn ra ở chợ theo phong tục, tập quán tùy từng địa phương. Cũng đương nhiên và dễ hiểu vì chợ là đầu mối, là điểm nút của hầu hết những sinh hoạt văn hóa của đồng bào vùng cao.
Chợ tình Sa pa
|
Rồi màn đêm xuống
|
Chợ tình Việt Bắc
Ngược lên Việt Bắc, nơi mỏm đầu cao nhất của Tổ quốc thuộc tỉnh Hà Giang cũng có một chợ tình. Ðó là chợ Khau Vai, cách thị trấn Mèo Vạc 24km về phía đông nam. Chợ này rất ít người biết đến vì đường xa, cheo leo. Nghe tên "dốc Cổng Trời" Quản Bạ hay đỉnh Mã Pì Lèng (Ngựa thở ra khói) quanh năm mây phủ với những vách đá tai mèo dựng đứng thì nhiều người thối chí. Hơn nữa, phiên chợ tình ở Khau Vai mỗi năm chỉ họp một lần vào mùa xuân (26-3 dương lịch). Ðặc điểm, chợ này chỉ dành cho những người lỡ dịp "kết xóc, xe tơ" khi xưa tìm về hội ngộ... Lúc trước vì một lẽ trái ngang nào đó (phần nhiều do người con trai nghèo quá không đủ tiền sính lễ) không cưới được người con gái mình yêu, nên họ phải ngậm ngùi chia tay nhau. Ðể rồi, 365 ngày mới được một lần thỏa nỗi nhớ mong. Người đến chợ không hẳn là những người trẻ, bởi có những cuộc tình "có duyên nhưng không có phận", nên mới thành ra "lỡ làng đá đã xanh rêu".
Người từ rất xa đổ về, lội suối, trèo đèo có khi cả ngày trời, có khi từ hôm trước mới đến được điểm hẹn hò. Theo phong tục thì vợ của người đàn ông này cũng như chồng của người đàn bà nọ không có quyền ngăn cản bạn đời của mình đi gặp người tình xưa. Những người đàn ông chung tình không chờ bạn ở giữa chợ mà tắt lối, đón đường để sớm bắt gặp dáng hình người con gái đằm thắm, mặn mà năm xưa.
Ở chợ Khau Vai, người ta không "kéo" nhau. Chỉ thấy những kẻ chặn đường, những người níu áo, những tiếng khóc hờn dỗi và cả những tiếng cười... Ðôi bạn tình lúc chia tay khi nào cũng có vật kỷ niệm trao đổi và những lời hò hẹn cho lần gặp sau.
Châu Mộc - Chợ tình của người Mông ở Tây Bắc
Khi xưa, cuộc sống còn nghèo, mọi người đến chợ phải đi bộ hoặc đi ngựa mất cả ngày trời, đêm không về kịp phải ngủ lại. Bây giờ thì khác, phương tiện đi lại chính của đồng bào là xe máy. Ðường đông như trẩy hội. Có những chàng trai đến gần chợ thì dừng xe để thay bộ cánh mới theo kiểu dân tộc cổ truyền. Trong "rừng người" chen vai, người ta bắt gặp cả những khuôn mặt ngơ ngác của những cô bé 13, 14 tuổi lần đầu xuống chợ. Cánh con trai chầu chực ở tiệm uốn tóc để rẽ ngôi, gọt sửa, xịt keo. Sau đó, họ rủ cánh con gái đi ăn phở rồi đi chụp ảnh và chờ bọc răng vàng. Ðó là những lệ bộ cần thiết. Ai cũng đẹp, cũng vui. Cánh thanh niên bắt đầu trêu chọc và "kéo" nhau, "kéo" tuột cả nùn tóc giả mà các cô gái vẫn tươi cười bởi hôm nay là ngày hạnh phúc của tuổi trẻ. Những bàn tay nắm nhau, những ánh mắt đắm đuối, những cử chỉ vuốt ve... Có thể nói, chợ tình Châu Mộc là điểm khởi đầu cho một tình yêu trong sáng. Sự gặp gỡ, ưng thuận ở đây vừa là tỏ tình, vừa là đính ước để mùa xuân tới, tình yêu sẽ kết thành trái chín.
Ðỗ Anh Tuấn
Thứ Hai, 27 tháng 9, 2010
Áo dài trắng... đẹp vô cùng...
Nữ sinh với áo dài trắng và kính cận gọng đen rất xinh tươi và sang trọng.
Gõ Google:"Chiếc áo dài...kỷ lục".
Thứ Ba, 21 tháng 9, 2010
Có một bài ca mà cho đến bây giờ vẫn là câu hát đầu môi của người Quảng Trị khi vui,lúc buồn.Đó là bài “Câu hò trên bến Hiền Lương” của Hoàng Hiệp. 40 năm trước đây khi sáng tác bài này thì dòng sông Hiền Lương đang là con sông giới tuyến chia đôi hai miền Nam – Bắc.Cũng từ đấy,những người mến mộ âm nhạc biết đến Hoàng Hiệp – một nhạc sĩ miền Nam tập kết.
Cũng bắt đầu trở thành thói quen mỗi sớm,mỗi chiều của người Hà Nội khi bài “Nhớ về Hà Nội” của Hoàng Hiệp được Đài phát thanh và truyền hình Hà Nội chọn làm bài ca mở đầu cho các buổi truyền hình.Những hình ảnh thân thương của cố đô hòa trong giọng nữ Nam Bộ nồng ấm tạo nên một cảm giác lung linh như ngọn lửa ký ức của kỷ niệm,của dĩ vãng.
Song có lẽ đây là hai ca khúc do Hoàng Hiệp tự đặt lời trong số nhiều ca khúc phổ thơ của anh. Ý thức được vẻ đẹp của thơ và chuyển vẻ đẹp đó thành lời ca của bài hát,Hoàng Hiệp đã làm việc xe duyên giữa nhạc và thơ như rất nhiều các nhạc sĩ nổi tiếng thế giới và anh cũng thật xứng đáng là một trong số không nhiều nhạc sĩ có khả năng phổ thơ với một trình độ điêu luyện.
Ngay từ những ngày đầu chống Mỹ,giọng hát Mai Khanh đã chuyển đến đời một “Ngọn đèn đứng gác” của Hoàng Hiệp – ca khúc phổ thơ Chính Hữu gây được một ấn tượng khá mạnh mẽ trong đội ngũ những người ra trận.Làm sao quên được những đoàn quân ra đi mạnh mẽ trong đêm bằng giai điệu dẫn đường này:”Trên đường ta đi đánh giặc – dù về Nam hay ta lên Bắc - ở đâu cũng gặp – những ngọn đèn dầu trong mắt đêm thâu…”
Khi ấn tượng trên còn đang hừng hực trong long,Hoàng Hiệp lại tưới vào lòng người một ngọn suối cảm xúc mang đậm âm hưởng Tây Nguyên.Bài “Cô gái vót chông” phổ thơ của một nhà thơ Tây Nguyên đã nhanh chóng lan tỏa vào những năm tháng ấy,nhất là khi nó trở thành những tiết mục đặc sắc cho giọng hát Tường Vi.Cho đến Tường Vi,sự sáng tạo đã được tiếp nối bằng sự sáng tạo của nghệ sĩ biểu diễn.Sau những lời ca “Như bao cô gái ở trên non – Cô gái sông Ba đầu búi tóc thon…” là đến đoạn khẩu thuật tạo ra tiếng chim của Tường Vi “Ai nhanh tay vót bằng tay em – chim hót không hay bằng tiếng hát em…”.
Vẫn trên tài hoa ấy,Hoàng Hiệp phổ tiếp “Đất quê ta mênh mông” thơ của Bùi Minh Quốc.Hình như cũng từ đấy,anh gắn bó với Quốc Hương giống như Hồng Vân gắn bó với Trần Khánh.Tha thiết lắm khi Quốc Hương ngâm nga “Đất quê ta mênh mông = lòng mẹ rộng vô cùng”.Và Hoàng Hiệp đã bộc lộ cá tính sáng tạo đầy bản sắc khi khai thác “Trường Sơn Đông – Trường Sơn Tây” của Phạm Tiến Duật.Ngày ấy,mỗi khi cất lên:”Anh lên xe trời đổ cơn mưa – cái gạt nước xua đi nỗi nhớ…” cánh lính chúng tôi thường cười với nhau:”Ai bảo tình ca cộng sản không hay”?Và bản “tình ca đỏ” ấy theo chúng tôi đi tới ngày giải phóng,tới khi nhạc sĩ lại bay lên theo “Lá đỏ” của Nguyễn Đình Thi.Biết bao đoàn xe trở đầy những người lính chiến thắng khi từ biệt Trường Sơn đã cất cao:”Chào em cô gái tiền phương – Hẹn gặp nhé giũa Sài Gòn”.
Thống nhất Bắc – Nam,Hoàng Hiệp trở về Sài Gòn.Hai mươi năm qua,anh vẫn hành trình trong sứ mạng của “người xe duyên nhạc và thơ”. Khi là “Đợi anh về” thơ Lê Giang,khi là “Như lá” thơ Lâm Thị Mỹ Dạ và nhiều nhất có lẽ với Diệp Minh Tuyền.”Con đường có lá me bay – chiều chiều ta lại cầm tay nhau về…” hay “Em là cánh én mỏng bay xuống giữa đời anh – cho lòng anh xao động …”.Những câu thơ chứa chan tình cảm những khi bay trên đôi cánh của âm nhạc,quả là có một sức mạnh huyền bí chinh phục cõi lòng.
Gần đây anh ra Hà Nội.Và tôi lại được nghe một bài ca anh viết về tuổi hoa với người lính.Hoàng Hiệp còn thật dồi dào trong cảm hứng.Tuổi tác và có thể bệnh tật.Nhưng sáng tạo phổ nhạc cho thơ của Hoàng Hiệp vẫn còn là một kinh nghiệm đối với những thế hệ trẻ.
NGUYỄN THỤY KHA
- - - - - - -
Ghi chú của DVN: Bài viết trên đã in trong tập”Bài ca tuổi trẻ”,tác giả:Trần Thụy Kha,sách gồm 183 trang khổ 19x27 cm ,nhà xuất bản Thanh Niên in năm 2004. Nội dung sách gồm 70 ca khúc của 14 nhạc sĩ.Nguyễn Thụy Kha dành cho mỗi nhạc sĩ một bài giới thiệu ngắn.
Trong bài trên có hai lỗi,nhưng để trung thành với bản gốc,tôi vẫn ghi lại y như trong sách đã dẫn.
Lỗi 1: Ở đoạn 1 có nhắc đến bài hát “Câu hò trên bến Hiền Lương”; thật ra tên bài hát phải là “Câu hò bên bờ Hiền Lương”.
Lỗi 2: Ở gần cuối đoạn 5 có viêt”Biết bao đoàn xe trở đầy những người…”: “trở đầy” không rõ nghĩa bằng “chở đầy”.







