Hiển thị các bài đăng có nhãn vùng cao. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn vùng cao. Hiển thị tất cả bài đăng

Thứ Sáu, 15 tháng 3, 2024

Những lớp học ướt sũng nước mưa trên cao nguyên đá Đồng Văn

 VĂN HÓA

Những lớp học ướt sũng nước mưa trên cao nguyên đá Đồng Văn

dvnien copy từ https://giaoduc.net.vn/..., trang web này đăng ngày 15/03/2024 10:42
 Thu Giang

GDVN - Trong ánh điện sáng nhờ, hàng chục đứa trẻ mầm non chơi trò “gieo mầm”, mỗi lúc vươn mình ngước lên, lại thấy nước mưa nhỏ vào mặt mà rùng mình.

Huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang những ngày đông giá lạnh mang theo những cơn mưa rét buốt làm cho con đường đến trường của những em nhỏ vùng cao Tà Lủng và Pó Sả vốn đã nhọc nhằn, nay lại khó khăn gấp bội.

Âu cơm hẩm của Chơ

24 âu cơm xếp ngay ngắn trên hai cái bàn cuối lớp học đều được ghi tên trên nắp. Trong đó có âu cơm của Chơ. Khi mở âu cơm ra, chỉ thấy một màu xám tro của chút cơm hẩm. Còn bé Chơ, chủ nhân của âu cơm hẩm đang ngồi bàn thứ 2 phía gần cửa sổ, co ro trong cái lạnh, chân co lên với đôi ủng còn bám đầy bùn đất.

Anh 1 (12).jpg
Những âu cơm hẩm để các con ăn trưa.

Theo lời cô Mai Thúy Lương, bữa trưa của những đứa trẻ người Mông như Chơ tại điểm trường Tà Lủng chỉ có cơm và mèn mén. Cơm hẩm dẫu sao cũng hơn mèn mén rồi.

Thương trò, cô Lương giữa giờ nghỉ lại đi ủng, sang vườn rau nhà dân xin từng bó cải về nấu với mì tôm cho các con ăn. Lúc cô đi ngang sân trường, mưa thêm nặng hạt. Trong lớp, đám trẻ nhìn với ra, mỗi bước chân cô cứ nhịp nhàng theo tiếng nước nhỏ giọt từ trên trần nhà xuống những cái chậu hứng rải khắp sàn.

Anh 2 (10).jpg
Cô Mai Thúy Lương - người đã gắn bó với điểm trường 26 năm.

30 năm gắn bó với nghề thì 26 năm cô Lương ở điểm trường Tà Lủng. Và cũng chừng ấy năm, cô xa chồng, xa con cả trăm cây số để bám bản, nuôi dạy những thế hệ học sinh nơi đây lớn lên, thân thiết tới độ khi có quyết định điều chuyển, người dân kéo nhau đến điểm trường chính xin cô ở lại.

Từ bố của Chơ, giờ tới Chơ đều là cô Lương dạy, bao nhiêu thứ đã đổi thay nhưng khó khăn vẫn chất đầy. Ngôi trường gắn bó với cô Lương từ những ngày đầu giờ đã bung hết cửa, tróc những mảng tường, nứt vỡ những tấm lợp fibro xi măng, không còn đủ che mưa, che nắng, ngăn những trận gió lùa. Đến những thân luồng ghim trên mái cũng mục nát cả rồi.

Anh 3 (9).jpg
Bếp lửa sưởi ấm giấc mơ trưa của các con.

“Tôi sắp về nghỉ chế độ, chỉ mong trước khi rời nơi đây, các con sẽ có những lớp học mới khang trang, ấm cúng hơn” – Nói rồi, cô Lương dẫn tôi sang căn phòng đầu dãy nhà và chỉ: “Cả đây nữa, mong các con có những chiếc giường để ngủ. Nằm mãi trên những tấm phản kê gạch, kê gỗ này sao được! Sập bất cứ lúc nào. Mùa này tôi cứ phải đốt lửa trong phòng, ấm hơn một chút nhưng cũng khói, các con khó ngủ lắm”.

Chậu nước rửa của cô Say

Cách Tà Lủng, Vần Chải đúng một quả đồi, bên kia là điểm trường mầm non Pó Sả, xã Sủng Trái. Giữa ngày mưa mà trường không đủ nước. Cô Giàng Thị Say đón trò ở cửa, lần lượt tháo từng đôi ủng nặng trĩu bùn đất để xuống bậc, thay quần áo lấm lem vì trượt ngã cho các trò trước khi vào lớp. Có trẻ bùn đất bám đầy tay chân, cô phải đưa ra sân rửa sạch, một chậu rửa cả chục em rồi mới sang chậu tráng.

Anh 4 (4).jpg
Đường đến trường của những em bé vùng cao.

“Làm như vậy để tiết kiệm nước. Nước ở đây không đủ để sinh hoạt. Nhiều khi bà con thiếu nước cũng toàn mang can đến trường để lấy về” – cô Say chia sẻ.

Điểm trường mầm non Pó Sả vốn là lớp học của các em tiểu học, xây từ năm 2001 đến nay đã xuống cấp. Toàn bộ mái lợp mủn vỡ, những tấm liếp ốp trần chắp vá nay chỉ chực chờ rơi xuống. Trong ánh điện sáng nhờ, hàng chục đứa trẻ mầm non chơi trò “gieo mầm”, mỗi lúc vươn mình ngước lên, lại thấy nước mưa nhỏ vào mặt mà rùng mình.

“Mới đây thôi, trời mưa to kèm theo sấm sét, đánh thẳng vào bể nước, đứt cả dây điện, cô và trò đều hoảng sợ” – cô Say kể rồi chỉ tay ra cái máng hứng nước mưa lủng lẳng nối từ mái xuống bể.

Anh 5 (1).jpg
Bữa nào có mì tôm là các con thấy ngon lắm rồi.

Cũng theo lời cô Say, điểm trường dù được hỗ trợ cho các con ăn trưa, nhưng do thiếu nước sạch, điều kiện cơ sở vật chất không đảm bảo nên các cô chỉ có thể nấu ăn cho một vài em nhỏ nhà xa bằng bếp tạm ở ngoài hiên.

“Cô trò ở đây chỉ ước có một căn bếp, đủ điều kiện để nấu những bữa ăn đủ chất dinh dưỡng cho tất cả các con. Đây sẽ là động lực và niềm vui để trẻ đến trường mỗi ngày” – cô Say bày tỏ.

Biến ước mơ thành sự thật

Thấu cảm những khó khăn vất vả của cô trò điểm trường Tà Lủng và Pỏ Sả, đại diện Ngân hàng Thương mại Cổ phần Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) cùng Mastercard đã vượt hàng trăm cây số tới các điểm trường, mang theo những món quà vô cùng ý nghĩa và thiết thực.

Anh 6.jpg
Anh Nguyễn Văn Thành đại diện cho ngân hàng VPBank và Mastercard vượt hàng trăm cây số, trao tặng món quà đặc biệt cho cô trò điểm trường Tà Lủng.

Tại điểm trường Tà Lủng, anh Nguyễn Văn Thành, Phó Giám đốc VPBank chi nhánh Phú Thọ đại diện đơn vị tài trợ đã trao tặng số tiền 400 triệu đồng để xây mới 2 lớp học cùng hệ thống nước sạch.

Anh Thành hy vọng, món quà này sẽ tiếp thêm động lực cho cô trò tại điểm trường Tà Lủng theo đuổi con chữ, và cũng biến niềm mong mỏi của cô Lương thành hiện thực trước khi cô rời xa bục giảng.

Tương tự, ước mơ của cô trò điểm trường mầm non Pó Sả cũng sẽ sớm thành hiện thực khi đại diện của VPBank trao tặng món quà 500 triệu đồng để xây dựng 3 lớp học mới, một căn bếp cùng bể chứa nước và khu nhà vệ sinh. Rồi đây những bữa ăn sẽ đủ đầy, khói bếp ấm sẽ lan vào lòng trẻ rộn lên những tiếng cười.

Những điểm trường khó khăn tại Đồng Văn đã nối dài thêm chuỗi hành trình “Cặp lá yêu thương – Em vui đến trường” của VPBank trong 2 năm qua.

Với gần 40 điểm trường nghèo trên khắp cả nước được xây mới và sang sửa, những đóng góp của VPBank đồng hành cùng cộng đồng và xã hội đã lên tới con số gần 1.700 tỷ đồng trong 4 năm qua, góp phần hiện thực hóa sứ mệnh “Vì một Việt Nam thịnh vượng”.

Thu Giang

Chủ Nhật, 11 tháng 1, 2015

Chinh phục cung đường đèo Mã Pí Lèng huyền thoại

Chinh phục cung đường đèo Mã Pí Lèng huyền thoại
Copy từ http://yume.vn/news/du-lich/kham-pha-viet-nam/chinh-phuc-cung-duong-deo-ma-pi-leng-huyen-thoai-35AAEA9C.htm, mục Du lịch > Khám phá Việt Nam.
Nằm trên con đường Hạnh Phúc nối liền thị trấn Đồng Văn và Mèo Vạc, Mã Pí Lèng là tên gọi của cung đường đèo hiểm trở bậc nhất Việt Nam, thuộc địa phận tỉnh Hà Giang với chiều dài khoảng 20 km.
Đường Hạnh Phúc được hàng vạn thanh niên xung phong thuộc 16 dân tộc của 8 tỉnh miền Bắc Việt Nam làm trong 6 năm (1959 - 1965) với trên 2 triệu lượt ngày công lao động, trong đó riêng đoạn đèo vượt Mã Pí Lèng được các thanh niên trong đội cảm tử treo mình trên vách núi lấn từng cm để làm trong 11 tháng.
Những dãy núi đá tai mèo cao vút, hiểm trở, đâm toạc bầu trời với đủ hình thù kỳ dị, chỗ thì dựng đứng, chỗ lại xô nghiêng, chỗ xanh rì cỏ cây, nơi lại chỉ toàn một màu đá xám trần trụi.
Dốc Pải Lủng uốn lượn với nhiều cua tay áo trước khi lên đỉnh đèo Mã Pí Lèng.
Đường đèo chênh vênh giữa lưng núi, đâu đó vẫn còn những bản làng nằm vắt vẻo trên cao. Theo Đỗ Doãn Hoàng trong bài viết Kỳ tích Mã Pí Lèng, “trong lịch sử làm đường của Việt Nam, có lẽ đó là con đường thi công hoàn toàn bằng sức người gian khổ nhất; vượt qua cao nguyên cao nhất; chiếm số ngày công lao động nhiều nhất; thời gian lâu nhất; và cũng bi tráng nhất (khi con đường hoàn thành, phải có một nghĩa trang riêng để tưởng nhớ những người đã ngã xuống)”.
Đường đèo uốn khúc quanh co, dưới chân là vực sâu sông Nho Quế như xẻ đôi một bên là đỉnh Mã Pí Lèng và một bên là đường đi Săm Pun, nơi có cột mốc biên giới và cửa khẩu thông sang Trung Quốc.
Con đường đèo uốn lượn qua những vách núi, vượt qua đỉnh Mã Pí Lèng ở độ cao gần 2000 m.
Với địa thế hiểm trở và cảnh quan hoang sơ hùng vĩ, đèo Mã Pí Lèng xứng đáng là một trong “tứ đại đỉnh đèo” của vùng núi phía Bắc Việt Nam (cùng với đèo Pha Đin, đèo Ô Quy Hồ, đèo Khau Phạ).
Bạn sẽ bắt gặp nhiều người Mông đi bộ trên đường đèo, họ đi chợ Đồng Văn và về Mèo Vạc. Đôi khi có một vài người uống rượu say, ngủ hồn nhiên trên đường quên trời đất.
Cuối đường đèo, tới ngã ba Săm Pun - Mèo Vạc, nếu may mắn bạn sẽ thấy vài quán cóc ven đường trong những ngày nắng đẹp. Chiếc bàn gỗ đơn sơ, trên bày vài chai rượu cùng những chiếc bát sứt men cũ, lưa thưa dăm ba chiếc ghế gỗ. Vài người đàn ông đang ngồi phả khói thuốc một cách sảng khoái, mấy người phụ nữ và con trẻ đi bộ ngang qua ngoái đầu nhìn lại. Cuộc sống của họ ở nơi thâm sơn quỷ cốc này thật đơn giản.
Đứng trên đỉnh đèo, du khách như vỡ òa trong cảm xúc, choáng ngợp trước không gian sông núi hùng vĩ. Chặng đường chinh phục đèo hiểm trở với nhiều cung bậc cảm xúc, cảnh vật biến hóa khôn lường luôn thôi thúc ước mơ được một lần đặt chân đến của nhiều người, những kẻ đến rồi thì thèm muốn trở lại thêm nhiều lần.
Hachi8
Nguồn từ dulich.vnexpress.net

Thứ Tư, 6 tháng 10, 2010

Chợ tình ở vùng cao: Cái tình không bán

 dvnien copy từ http://quehuongonline.vn/gioi-thieu-ban-sac-van-hoa/..., trang web này đăng ngày 16/06/2009 07:41

Chợ tình ở vùng cao: Cái tình không bán

Hai chữ "chợ tình" đã đi vào cách hiểu của người dưới xuôi như một phạm trù xã hội về tình yêu, hôn nhân. Giải thích thì có thể, nhưng chưa có cách nào định nghĩa thấu đáo về hai từ ghép này. Bởi lẽ, gọi là chợ thì ở đó phải có mua có bán. Nhưng cái tình ở đây không ai bán, cũng chẳng ai mua. Vậy, sao gọi là chợ! (?).

    Nhưng thật trớ trêu, những người yêu nhau lại lấy chợ làm nơi hẹn hò. Bởi vậy, nôm na có thể hiểu, chợ tình là nơi hò hẹn, trao gửi tình cảm, có những cử chỉ yêu đương diễn ra ở chợ theo phong tục, tập quán tùy từng địa phương. Cũng đương nhiên và dễ hiểu vì chợ là đầu mối, là điểm nút của hầu hết những sinh hoạt văn hóa của đồng bào vùng cao.

    Chợ tình Sa pa


    Chợ tình Sa Pa 

    Chợ tình nhiều người biết đến nhất là chợ tình Sa Pa - một điểm du lịch hấp dẫn đối với khách du lịch cả trong và ngoài nước. Thị trấn Sa Pa nằm ở phía bắc, cách thị xã Lào Cai 36km. Cái thị trấn nhỏ bé này nằm lọt trong một vùng tiểu khí hậu ôn đới, mát mẻ quanh năm. Có những năm mùa đông tuyết rơi nên thật lãng mạn, hấp dẫn du khách. Mỗi tuần, chợ họp một lần vào tối thứ bảy. Ðây là chợ của người Dao. Từ chiều, dưới phố và ở sân nhà thờ đã thấy rất nhiều phụ nữ đầu quấn khăn đỏ tươi và mặc trang phục thêu hoa văn lộng lẫy cùng với những vòng bạc, khuy bạc, những đồng tiền nhỏ đính trên vai áo. Hấp dẫn hơn nữa là có những tiếng reo theo mỗi bước chân, từ những chùm lục lạc đồng xinh xắn đính trên những chiếc khăn choàng đầu. Ðối tượng của họ là những chàng trai người Dao trong trang phục áo chàm, khăn cũng cùng mầu. Ở một góc nọ, dăm bảy chàng trai xúm quanh một cô gái, họ đưa những chiếc máy cát-xét của họ vào gần cô gái để ghi âm những khúc hát tỏ tình bằng tiếng dân tộc. Thấy có người lạ, cô gái ngượng ngùng cúi đầu hoặc lấy tay che mặt, nhưng vẫn hát với giai điệu run run.

    Rồi màn đêm xuống


    Chợ tình về khuya 

    Sau những bụi cây và cả trên ngọn núi cao tít gần chị "Hằng Nga" kia là những âm thanh mời gọi lúc trầm, lúc bổng của khèn lá, khèn môi bồng bềnh trong đêm. Phong tục của người Dao không ngăn cản người đã có vợ có chồng đi tìm bạn tình. Con gái 13, 14 tuổi đi theo các chị để làm quen. Những cô gái trẻ, đẹp thường được rất nhiều chàng trai để ý. Họ vây quanh, hát cho cô gái nghe hoặc tán tỉnh rồi tặng quà kỷ niệm. Cô gái không ưng thì bỏ quà chạy và bị nắm tay giữ lại. Ðộng tác này gọi là "kéo", một biểu hiện đặc trưng cho sự tỏ tình quyết liệt. Cho tới lúc "chấm" được một chàng, cô gái dúi vào tay người đó một vật định ước. Vật định ước ấy có thể là một chiếc nhẫn, chiếc vòng tay hay cái lược... Thế là đám đông ồ lên, tản ra. Cô gái quay về với các bạn gái. Một lúc sau khi yên tĩnh trở lại, hai - ba cô bạn đưa cô gái này đến "gửi gắm" cho chàng trai nọ. Rồi thì đôi bạn tình đưa nhau tới đâu chỉ có rặng sa mu xào xạc kia mới biết...

    Chợ tình Việt Bắc

    Ngược lên Việt Bắc, nơi mỏm đầu cao nhất của Tổ quốc thuộc tỉnh Hà Giang cũng có một chợ tình. Ðó là chợ Khau Vai, cách thị trấn Mèo Vạc 24km về phía đông nam. Chợ này rất ít người biết đến vì đường xa, cheo leo. Nghe tên "dốc Cổng Trời" Quản Bạ hay đỉnh Mã Pì Lèng (Ngựa thở ra khói) quanh năm mây phủ với những vách đá tai mèo dựng đứng thì nhiều người thối chí. Hơn nữa, phiên chợ tình ở Khau Vai mỗi năm chỉ họp một lần vào mùa xuân (26-3 dương lịch). Ðặc điểm, chợ này chỉ dành cho những người lỡ dịp "kết xóc, xe tơ" khi xưa tìm về hội ngộ... Lúc trước vì một lẽ trái ngang nào đó (phần nhiều do người con trai nghèo quá không đủ tiền sính lễ) không cưới được người con gái mình yêu, nên họ phải ngậm ngùi chia tay nhau. Ðể rồi, 365 ngày mới được một lần thỏa nỗi nhớ mong. Người đến chợ không hẳn là những người trẻ, bởi có những cuộc tình "có duyên nhưng không có phận", nên mới thành ra "lỡ làng đá đã xanh rêu".

    Người từ rất xa đổ về, lội suối, trèo đèo có khi cả ngày trời, có khi từ hôm trước mới đến được điểm hẹn hò. Theo phong tục thì vợ của người đàn ông này cũng như chồng của người đàn bà nọ không có quyền ngăn cản bạn đời của mình đi gặp người tình xưa. Những người đàn ông chung tình không chờ bạn ở giữa chợ mà tắt lối, đón đường để sớm bắt gặp dáng hình người con gái đằm thắm, mặn mà năm xưa.

    Ở chợ Khau Vai, người ta không "kéo" nhau. Chỉ thấy những kẻ chặn đường, những người níu áo, những tiếng khóc hờn dỗi và cả những tiếng cười... Ðôi bạn tình lúc chia tay khi nào cũng có vật kỷ niệm trao đổi và những lời hò hẹn cho lần gặp sau.

    Châu Mộc - Chợ tình của người Mông ở Tây Bắc

    Ðường lên Tây Bắc còn một chợ tình nữa cũng ít người biết đến, đó là chợ tình Châu Mộc, nay thuộc thị trấn Mộc Châu, tỉnh Sơn La. Ngày 1-9 dương lịch hằng năm được coi là ngày Tết của người Mông, cũng là phiên chợ tình duy nhất trong năm. Chợ đông đến năm bảy nghìn người. Người xa từ Lai Châu, Phong Thổ, Lào Cai xuống, người gần thì từ Hòa Bình lên hoặc từ Sơn La về. Chợ đẹp lắm vì trang phục của người Mông chia thành nhiều dòng: Mông Ðơ (trắng), Mông Ðu (đen), Mông Si (đỏ), Mông Lềnh (vàng), Mông Hoa... Các sắc áo váy sặc sỡ hòa trộn vào nhau như một rừng hoa.

    Khi xưa, cuộc sống còn nghèo, mọi người đến chợ phải đi bộ hoặc đi ngựa mất cả ngày trời, đêm không về kịp phải ngủ lại. Bây giờ thì khác, phương tiện đi lại chính của đồng bào là xe máy. Ðường đông như trẩy hội. Có những chàng trai đến gần chợ thì dừng xe để thay bộ cánh mới theo kiểu dân tộc cổ truyền. Trong "rừng người" chen vai, người ta bắt gặp cả những khuôn mặt ngơ ngác của những cô bé 13, 14 tuổi lần đầu xuống chợ. Cánh con trai chầu chực ở tiệm uốn tóc để rẽ ngôi, gọt sửa, xịt keo. Sau đó, họ rủ cánh con gái đi ăn phở rồi đi chụp ảnh và chờ bọc răng vàng. Ðó là những lệ bộ cần thiết. Ai cũng đẹp, cũng vui. Cánh thanh niên bắt đầu trêu chọc và "kéo" nhau, "kéo" tuột cả nùn tóc giả mà các cô gái vẫn tươi cười bởi hôm nay là ngày hạnh phúc của tuổi trẻ. Những bàn tay nắm nhau, những ánh mắt đắm đuối, những cử chỉ vuốt ve... Có thể nói, chợ tình Châu Mộc là điểm khởi đầu cho một tình yêu trong sáng. Sự gặp gỡ, ưng thuận ở đây vừa là tỏ tình, vừa là đính ước để mùa xuân tới, tình yêu sẽ kết thành trái chín.

                                                                                                                 Ðỗ Anh Tuấn