Nhịp sống trẻ

dvnien copy từ https://tuoitre.vn/..., trang web này đăng ngày 02/05/2023 10:08

Hạnh Phúc, Harvard & rác thải

Tác giả: CÔNG NHẬT

Làn da đen nhẻm, gầy gò, nhưng gương mặt luôn rạng ngời nụ cười là sơ nét chân dung của Huỳnh Hạnh Phúc hôm nay.

00:04:34

CEO Huỳnh Hạnh Phúc xây dựng mô hình kinh tế nông nghiệp bền vững

Huỳnh Hạnh Phúc chia sẻ về những thử thách khi cho ấu trùng ruồi lính đen xử lý vỏ trái cây - Ảnh: NVCC

Sẽ thật khó tin khi biết đó là một thạc sĩ chính sách công tốt nghiệp Đại học Harvard - ngôi trường danh giá hàng đầu thế giới…

Đưa rác... lên bàn ăn

Chúng tôi gặp lại Hạnh Phúc (36 tuổi) sau gần 90 phút di chuyển từ trung tâm TP.HCM đến trang trại của anh ở huyện Nhơn Trạch (tỉnh Đồng Nai). Có bản đồ định vị trong tay, chúng tôi vẫn loay hoay, lạc giữa những cánh đồng lúa, kênh rạch và những con đường nhỏ ngoằn ngoèo, mịt mù bụi thi công…

"Tôi ngày nào cũng chạy riết nên quen rồi", Hạnh Phúc - 8X có đến 28 triệu kết quả tìm kiếm trên Google - chia sẻ khi cưỡi xe máy cà tàng, vừa hướng dẫn chúng tôi từ cánh đồng vào trang trại 2.200m2 với 5.000 con gà đang vào giờ ăn sáng.

Một ngày bình thường của Hạnh Phúc bắt đầu từ sớm tinh mơ, đi từ nhà ở thành phố đến trang trại ở Nhơn Trạch hoặc ở huyện Vĩnh Cửu (Đồng Nai).

"Sau đó tôi phụ anh em cho gà ăn, giám sát và ghi chép. Khoảng 9h tôi đọc tài liệu, trả lời các đối tác, quỹ cộng đồng, đôn đốc, kiểm tra quy trình kỹ thuật của các cộng sự, di chuyển qua lại giữa hai trang trại nếu cần, đọc thêm tài liệu nghiên cứu, thảo luận nhóm…

Một ngày của tôi thường kết thúc vào lúc 0h hoặc 2h sáng", Hạnh Phúc vừa thoăn thoắt rải thức ăn cho đàn gà vừa nói.

Gà được nuôi trong không gian rộng nên rượt đuổi, vẫy cánh bay loạn xạ. Cả ngày đều tiếp xúc với gà, rác thải và phân bón, đứng gần Hạnh Phúc sẽ phát hiện mùi rất "đặc trưng". "Tôi thường xuyên tiếp xúc với rác và men vi sinh, rồi tay không lọc lựa ấu trùng…

Men vi sinh bắn vào quần áo làm cho quần áo bị phai màu, tay rửa xà bông vài lần vẫn chưa hết mùi.

Có lần đi xử lý phân vịt ở một trại vịt lớn, chúng tôi bị phân vịt bắn đầy vào áo quần, mặt, tóc. Câu đầu tiên bà xã nói mỗi khi tôi về đến nhà là: Đi tắm liền đi, không là cho nằm dưới đất", Hạnh Phúc bật cười kể.

Xòe bàn tay đầy ấu trùng ruồi lính đen nhung nhúc bò, Hạnh Phúc cho biết ấu trùng ruồi lính đen là nguồn nguyên liệu quý thay thế cho đạm cá bị đánh bắt trên đại dương đang dần cạn kiệt.

"Nó có khả năng xử lý rác rất nhanh, tạo phân hữu cơ rất tốt cho đất trong thời gian ngắn. Xác của con ấu trùng cũng rất giàu dinh dưỡng khi phối trộn vô các loại thức ăn của gà, heo, lươn…

Mô hình nuôi ruồi lính đen để xử lý rác là tối ưu với môi trường hiện nay. Mùi của rác cũng nhờ ấu trùng, men vi sinh mà được giảm tối đa" - anh cho biết.

Green Connect - Kết nối xanh, dự án mới của Huỳnh Hạnh Phúc nối giữa cung và cầu của rác. Anh giải thích:

"Chúng tôi tạo ra hệ thống vận chuyển và xử lý rác. Ví như siêu thị hiện là nguồn cung rác khổng lồ trong khi nông dân lại không tiếp cận được để tạo thực phẩm cho vật nuôi. Chúng tôi sẽ biến rác thành tài nguyên, khép kín vòng tuần hoàn từ nguyên liệu nuôi trồng đến thực phẩm, nói vui là đưa rác lên bàn ăn".

Dự án đang được "nuôi sống" từ rác và phụ phẩm hữu cơ gom từ các cửa hàng và siêu thị. Các đối tác được hướng dẫn phân loại rác đúng cách: xé nhãn dán, bỏ các mút xốp hay các màng bọc thực phẩm, dây thun… và rắc ủ men vi sinh do Green Connect cung cấp.

Rác được đóng trong các thùng kín, thu gom, chuyển đến trang trại ngay trong ngày. Hiện hai trang trại của Green Connect có khả năng xử lý 40 tấn rác thải mỗi tháng...

Vòng tròn "từ rác đến bàn ăn"

Được sống mãnh liệt là một cơ hội

Tôi nhớ Huỳnh Hạnh Phúc đã từng tuyên bố trên Tuổi Trẻ về sứ mệnh của Teach For Vietnam - dự án đầu tiên khi anh vừa từ Mỹ về Việt Nam năm 2016: "Đến năm 2050, mọi trẻ em Việt Nam phải nhận được nền giáo dục hoàn thiện bất kể gia cảnh ra sao".

Nhắc lại, Phúc gật đầu: "Hiện Teach for Vietnam đã cứng cáp nên tôi chuyển giao cho các cộng sự và tập trung vào Green Connect.

Hai dự án này thật ra sẽ rất liên quan với nhau. Green Connect sẽ tạo ra xu hướng trồng trọt mới bền vững, thực tế hơn, góp phần nâng cao đời sống vùng nông thôn, và qua đó nuôi giấc mơ giáo dục chất lượng cao cho trẻ em gia cảnh khó khăn".

Rời giấc mơ Mỹ với tấm bằng Harvard danh giá cũng như vị trí cao, mức thu nhập trăm triệu đồng mỗi tháng ở Singapore để về Việt Nam với những dự án "lọ lem", khi được hỏi có bao giờ chạnh lòng, hoài nghi lựa chọn của mình, Hạnh Phúc bộc bạch:

"Có đôi lần thoáng nghĩ vài giây nhưng rồi vẫn thấy thú vị. Những trải nghiệm đem lại niềm vui lớn. Ban ngày làm việc như một người nông dân, ban đêm lại comple, cravat, giày tây để đi gặp gỡ, diễn thuyết.

Thử thách nhiều nhưng hoài nghi, thất vọng thì không bởi vì mình là người tiên phong và đang góp phần tạo ra được ảnh hưởng, thay đổi đáng kể cho cuộc sống con người, môi trường. Thu nhập vẫn đủ sống và lớn hơn là cơ hội được sống mãnh liệt với giá trị tạo ra cho cộng đồng".

Huỳnh Phú Cường, người bạn đồng hành trong dự án Green Connect, cho biết: "Học ngành hóa sinh, tôi rất trăn trở khi chứng kiến những núi rác thải và không mấy ai thật sự quan tâm đến hệ lụy, cách xử lý. Việt Nam là quốc gia trồng trọt và chăn nuôi nhưng nông dân lại dùng phân bón hóa học.

Muốn có nông sản sạch phải bắt đầu từ câu chuyện phân bón. Trước đây tôi từng thực hiện một dự án riêng nhưng gặp quá nhiều khó khăn và bơ vơ. Vô tình có cơ hội tiếp xúc với Hạnh Phúc, thấy bạn có tài, chung chí hướng nên tôi quyết định hợp tác".

Nếu coi rác thải là thứ hôi hám, vấn đề nhạy cảm thì kết quả sẽ khác. Còn nếu chúng ta coi đó là nguồn tài nguyên để phục vụ lại cuộc sống chúng ta thì kết quả sẽ tốt đẹp, nở hoa

HUỲNH HẠNH PHÚC

Huỳnh Hạnh Phúc (trái) kiểm tra chất lượng thực phẩm thải trước khi đưa vào tái chế

CEO Huỳnh Hạnh Phúc cùng vận chuyển rác thải tại trang trại

Huỳnh Hạnh Phúc kiểm tra quy trình nhân nuôi ấu trùng ruồi lính đen từ rác - Ảnh: C.NHẬT

Nhớ...

Những ngày tháng 4 này, Phúc và Cường đang chuẩn bị một chương trình mới: đón các bạn trẻ đến thăm trang trại, cùng nhân viên phân loại rác, chơi các trò chơi liên quan đến kiến thức và kỹ năng môi trường, đàn hát giữa thiên nhiên và cùng thưởng thức những món ăn dân dã như cơm hấp lá sen, cháo gà, xôi… với nguyên liệu sản xuất từ chu trình khép kín, thuần tự nhiên của Green Connect.

"Tôi tin rằng đó sẽ là những trải nghiệm tuyệt vời, ý nghĩa và là cơ hội để tôi lan tỏa Green Connect. Sống ở TP.HCM nhưng tôi vẫn luôn nhớ những người Sài Gòn", Hạnh Phúc nở nụ cười tươi, chia sẻ trong chiếc áo ướt đẫm mồ hôi sau khi vận chuyển rác thải từ xe tải xuống trong một buổi trưa hè oi bức.

Sinh ra và lớn lên ở vùng đất yên ả, bình lặng Quy Nhơn, 18 tuổi Phúc vào TP.HCM theo học Trường đại học Quốc tế (Đại học Quốc gia TP.HCM). "Những tháng ngày tự lập đầu tiên thật khó quên. Trọ học ở Thủ Đức, tôi cố gắng sắp xếp lên trung tâm thành phố để học thêm kỹ năng, tham gia các câu lạc bộ…

Từ đó tôi nhận ra người Sài Gòn sao mà dễ mến. Các anh chị xe ôm, bán hàng rong nhiệt tình chỉ đường, chỉ chỗ mua gói xôi giá rẻ để mà… "sống sót". Giờ không còn là sinh viên nữa, các dự án cộng đồng vẫn được rất nhiều sự hỗ trợ nhiệt tình từ người dân Sài Gòn.

Gần đây nhất, một xe tải chở rác thải về trang trại bị lạc tay lái, tông vô trụ điện, từ chính quyền đến người đi đường đều xắn tay hỗ trợ để chúng tôi nhanh chóng khắc phục hậu quả.

Mỗi khi kêu gọi, rất nhiều người sẵn sàng chung tay để giúp chúng tôi giải quyết "bài toán" rác thải. Sắp tới dự án sẽ mở rộng đến các tỉnh thành khác, chỉ mong cũng sẽ nhận được sự nhiệt tình tương tự", Hạnh Phúc cười thật hạnh phúc.

Các bạn trẻ tìm hiểu Green Connect tại trang trại

Những con gà hạnh phúc

Gà không chỉ cần một chỗ để đứng mà còn cần môi trường để di chuyển, tắm cát, dang cánh, vẫy cánh, đẻ trứng…

Đó là lý do chúng tôi xây dựng trang trại với chuồng gà rộng để chúng sống thoải mái. Mô hình "gà nhân đạo" được châu Âu đặc biệt quan tâm. Đơn cử, Ủy ban châu Âu đã có sắc lệnh đến năm 2023 toàn bộ trứng gà được tiêu thụ tại châu Âu phải đến từ những "con gà hạnh phúc".

Dĩ nhiên mô hình này sẽ khiến tăng giá trứng và thịt gà. Không phải người dùng nào cũng chấp nhận chi phí trứng gà đắt hơn 30%, nhưng chúng tôi may mắn khi vẫn nhận được sự ủng hộ về mô hình trứng và "gà hạnh phúc".

Ủng hộ sự "lập dị tích cực"

Nhiều người trong chúng ta hiện vẫn chông chênh không biết bản thân thật sự muốn gì, mải lo lắng làm sao được xã hội hay số đông chấp nhận… thì Phúc đã kiên định theo đuổi những dự án cộng đồng đầy thử thách, thậm chí "lập dị".

Bản thân tôi không phải lúc nào cũng hiểu những bước đi của anh nhưng tôi vẫn luôn ủng hộ, bởi tôi nghĩ với dự án tiên phong thì niềm tin vào mục tiêu và con người quan trọng hơn những tính toán hay chiến lược từ sách vở.

Thạc sĩ Lan Doãn (CEO TAPTAP, tốt nghiệp Trường Kinh doanh Đại học Harvard, Hoa Kỳ)

Tôi tin hạnh phúc của anh sẽ rất tròn đầy

Tôi biết Hạnh Phúc khi cùng được vinh danh tại giải thưởng khởi nghiệp Tuổi Trẻ Start-Up Award năm 2022. Cá nhân tôi định nghĩa hạnh phúc là mỗi ngày thức dậy được bước thêm một bước đến giấc mơ của mình, dù có thể khó khăn, mệt mỏi.

Cái cảm giác sống có mục đích, sống vì cộng đồng giúp chúng ta có hạnh phúc. Nhưng hạnh phúc khó trọn vẹn nếu không có những "đồng đội" cùng chí hướng, sứ mệnh, tầm nhìn và hướng về giá trị cốt lõi.

Tôi tin Huỳnh Hạnh Phúc sẽ luôn hạnh phúc bởi anh đang có nhiều đóng góp giá trị bền vững cho xã hội, lại kêu gọi được những người tài sát cánh cùng mình từ Teach for Vietnam đến Green Connect.

Thạc sĩ Lê Đình Lực (CEO DOL English)

Ông hoàng vật lý Stephen Hawking qua đời

Ông hoàng vật lý Stephen Hawking qua đời

Copy từ https://vnexpress.net/tin-tuc/khoa-hoc/ong-hoang-vat-ly-stephen-hawking-qua-doi-3722715.html ;tác giả: Phương Hoa ; đã đăng ngày 14/3/2018 | 11:02.

Nhà vật lý lý thuyết và vũ trụ học thiên tài người Anh Stephen Hawking vừa qua đời, hưởng thọ 76 tuổi.

Giáo sư Stephen Hawking qua đời sau nhiều năm sống chung với căn bệnh teo cơ. Ảnh: AP.

Stephen Hawking, ngôi sao sáng nhất trên bầu trời khoa học với tầm nhìn giúp định hình ngành vũ trụ học hiện đại và truyền cảm hứng cho hàng triệu người trên thế giới, đã qua đời ở tuổi 76 tại nhà riêng ở Cambridge, Anh, theo Guardian. Giáo sư Hawking là người đặt nền móng cho ngành vũ trụ học, cha đẻ của lý thuyết hố đen phát ra bức xạ (tức bức xạ Hawking) nổi tiếng.

Gia đình ông đưa thông báo xác nhận nhà khoa học từ trần sáng nay (14-03-2018).

Trong thông báo, các con của Hawking là Lucy, Robert và Tim viết: "Chúng tôi vô cùng thương tiếc báo tin người cha yêu quý của chúng tôi đã qua đời hôm nay. Ông là một nhà khoa học vĩ đại và một người đàn ông phi thường. Những công trình và di sản mà ông để lại sẽ còn tồn tại mãi trong nhiều năm tới. Lòng dũng cảm, kiên trì, trí thông minh và khiếu hài hước của ông đã truyền cảm hứng cho mọi người trên khắp thế giới. Ông từng nói: 'Vũ trụ sẽ không có ý nghĩa gì nhiều nếu đó không phải nhà của những người bạn yêu thương'. Chúng tôi sẽ nhớ mãi về ông".

"Từ sau Albert Einstein, chưa có nhà khoa học nào thu hút nhiều sự quan tâm của công chúng và được hàng chục triệu người trên thế giới yêu mến như thế", Michio Kaku, giáo sư vật lý lý thuyết ở Đại học New York, chia sẻ về giáo sư Hawking trong một bài phỏng vấn.

Giáo sư Hawking là tác giả cuốn sách "Lược sử thời gian: Từ vụ nổ Big Bang đến hố đen", xuất bản năm 1988. Cuốn sách bán được hơn 10 triệu bản và là nguồn cảm hứng cho bộ phim tài liệu của Errol Morris. Bộ phim năm 2014 về cuộc đời của giáo sư Hawking mang tên "Thuyết vạn vật" (The Theory of Everything) nhận được nhiều đề cử Oscar và diễn viên Eddie Redmayne thủ vai giáo sư Hawking đoạt giải Oscar dành cho nam chính xuất sắc nhất.

Năm 1963, khi còn là nghiên cứu sinh cao học, giáo sư Hawking phát hiện ông mắc bệnh xơ cứng teo cơ một bên còn gọi là bệnh Lou Gehrig, một căn bệnh phá hủy hệ thống neuron thần kinh của cơ thể. Các bác sĩ chẩn đoán ông chỉ có thể sống thêm hai năm.

Tuy nhiên, dạng bệnh giáo sư Hawking mắc phải tiến triển chậm hơn bình thường, nhờ đó ông đã sống tiếp hơn nửa thế kỷ. Căn bệnh làm giảm khả năng kiểm soát cơ thể của giáo sư Hawking, khiến ông chỉ có thể động đậy ngón tay và cử động mắt, nhưng không ảnh hưởng đến trí tuệ và khả năng tư duy của ông. Giáo sư Hawking đã trở thành nhà khoa học tiên phong trong lĩnh vực nghiên cứu lực hấp dẫn và những đặc tính của hố đen, những hố trọng lực không đáy sâu và đặc đến mức ngay cả ánh sáng cũng không thể thoát ra.

Phương Hoa

Người phụ nữ Việt Nam nhận được huy chương cao quý nhất của Pháp

Người phụ nữ Việt Nam nhận được huy chương cao quý nhất của Pháp

Copy từ http://vtv6.vtv.vn/tinbai/29235/Nguoi-phu-nu-Viet-Nam-nhan-duoc-huy-chuong-cao-quy-nhat-cua-Phap , tác giả: VTV6 , đã đăng ngày 11/04/2017 - 10:38 trong chương trình "Sinh ra từ làng".

“Bà là một nhà sinh vật học nổi tiếng thế giới còn hơn thế nữa: Bà là một tâm hồn tỏa sáng và một trái tim vàng. Bên trong con người Bà là một sự kết hợp giữa trí thông minh và một sức trẻ vĩnh hằng. Bà đã luôn dốc hết năng lượng vừa tĩnh lặng vừa bất khuất vào khoa học”.

Trích bài Phát biểu của Tổng thống Cộng hòa Pháp tại buổi lễ trao tặng Huân chương hiệp sĩ Bắc đẩu Bội tinh cho Bà Lê Kim Ngọc tháng 9 năm 2016.

Tháng 04-17; GS Lê Kim Ngọc với một em bé tại làng SOS Đà Lạt.

Giáo sư Lê Kim Ngọc sinh năm 1934 tại Vĩnh Long. Học trung học tại trường Marie Curie, vào đầu những năm 1950, bà nhận học bổng sang Pháp tiếp tục theo đuổi con đường học vấn. Tốt nghiệp cử nhân ngành khoa học tự nhiên, đỗ đầu toàn khóa tại Đại học Sorbonne, Bà đã chọn lựa chuyên ngành thực vật học để làm luận án tiến sĩ.

Danh sách các nghiên cứu khoa học trong sự nghiệp nghiên cứu của Bà ở Trung tâm nghiên cứu khoa học quốc gia Pháp CNRS rất nhiều. Trong đó, rất nổi tiếng là thành tựu mang tính cách mạng trong khoa học với phương pháp “Lát mỏng tế bào” - một khái niệm tạo ra bước phát triển cách mạng trong công nghệ sinh học thực vật.

Không dừng lại ở ở những nghiên cứu của riêng mình, giáo sư Lê Kim Ngọc cùng chồng, giáo sư Trần Thanh Vân, ngay từ năm 1966 đã quyết định thành lập vào năm 1966 các chuỗi hội nghị “Gặp gỡ Moriond” và đến nay đây vẫn là một địa chỉ gặp gỡ của giới khoa học. Tiếp sau này là gặp gỡ Bloise và chuỗi Gặp gỡ Việt Nam nổi tiếng. Họ có những người bạn là những nhà khoa học, nổi tiếng và chân tình. Chúng tôi gặp những người như vậy ở Moriond lần thứ 50 tại La Thuile, nước Ý.

Hiện đã ở tuổi ngoài 80, bà vẫn đi về không mệt mỏi giữa Việt Nam và Pháp với khát vọng thúc đẩy ngành khoa học sinh học ở Việt Nam, khát vọng đưa khoa học đến với nhiều người hơn bởi vì niềm tin sâu sắc nhất, nếu không có tri thức thì thế giới không thể tiến bộ.

VTV6

Giáo sư tiến sĩ nông dân

Giáo sư tiến sĩ nông dân

(Copy từ http://www.tienphong.vn/xa-hoi/giao-su-tien-si-nong-dan-1080271.tpo  ; tác giả: Đạt Nhi, đã đăng ngày 04-12-16 lúc 07:28.)

TP - Ít người biết bà, dù Nguyễn Thị Lang là cái tên quen thuộc trong giới nghiên cứu lúa ở Việt Nam. Đồng nghiệp quốc tế đánh giá bà “là một trong những chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực phát triển gene có khả năng chống chịu lại độ mặn”. Xuất thân cơ hàn, câu chuyện đi học của tiến sĩ Lang từng được một nhà biên kịch đề nghị đưa vào phim.

GS.TS Nguyễn Thị Lang đang hướng dẫn sinh viên

Giáo sư Tiến sĩ Nguyễn Thị Lang, Trưởng bộ môn Di truyền Chọn giống Viện Lúa đồng bằng sông Cửu Long, tác giả ba công trình nghiên cứu sau tiến sĩ về phát triển bản đồ gene cây lúa ở Philippines, Nhật Bản và Mỹ vừa được vinh danh tại giải thưởng Khoa học L’Oréal - UNESCO Vì sự phát triển phụ nữ trong khoa học (L’Oreal - UNESCO For Women in Science) vào ngày 29/11/2016 tại Hà Nội.

Tiến sĩ làm ruộng giỏi hơn nông dân

Lên Sài Gòn nhập học, Nguyễn Thị Lang phải tá túc nhờ một gia đình lao công ở hầm cầu thang của giảng đường, sát dãy nhà vệ sinh. Trong cái “hộp” tối tăm bốc mùi ấy, cô sinh viên quê Bến Tre vừa làm thêm vừa nỗ lực kiếm học bổng để trang trải cuộc sống.

Khi đã lấy chồng, có con và đi học tiến sĩ, Nguyễn Thị Lang vẫn khiến đồng nghiệp quốc tế phải tắc lưỡi thán phục. Một mình ôm con mới hai tháng rưỡi sang xứ người, mỗi ngày bốn lần chạy đi chạy lại giữa nhà trẻ và phòng nghiên cứu để cho con bú và làm việc. Lúc đó nhớ nhà nhưng không dám về, sợ về rồi thì bỏ ngang không muốn đi nữa.

Làm việc tại Viện Lúa đồng bằng sông Cửu Long, thời gian nghiên cứu của Nguyễn Thị Lang chủ yếu ở ngoài ruộng. Đây là công việc quen thuộc với chị từ thơ bé. Nhà nghèo, đông con, hơn 10 tuổi Nguyễn Thị Lang đã phải tự mình chăm sóc, thu hoạch cả hecta lúa mỗi năm. “Lúc ấy cực lắm, chẳng có phương tiện hỗ trợ, dưới ruộng thì toàn đỉa. Khi đó đã nghĩ, làm thế nào có giống lúa mới thời gian sinh trưởng ngắn thôi nhưng năng suất phải cao”.

Làm nghiên cứu nhưng chị phải tự lai giống trong phòng thí nghiệm, gieo mạ, cấy, thu hoạch. Những năm chín mươi, các công trình nghiên cứu đều không có tiền đầu tư, giống lúa mới cũng chính là lương thực để chị nuôi mình, nuôi công trình nghiên cứu. Đến khi có thành quả, xuống phổ biến cho bà con, lúc đầu họ còn e ngại không làm. Giải thích tới lui, bà con chỉ nghĩ chị là cán bộ khuyến nông. Đến khi người trên huyện xuống giới thiệu: đây là tiến sĩ nghiên cứu lúa, mọi người đều ngạc nhiên: tưởng tiến sĩ chỉ ngồi ở phòng thôi chứ! Bà con hỏi rất nhiều câu, chị đều trả lời được. Khi thực hành mẫu, nông dân “xịn” lại lần nữa kinh ngạc: tiến sĩ mà làm ruộng giỏi dữ!

Nghèo nên phải học tiếng Anh

Cái nghèo o ép còn khiến Nguyễn Thị Lang luyện được khả năng nói tiếng Anh cơ bản. Khi đó, cứ nửa năm, Viện lại tổ chức thi sát hạch ngoại ngữ một lần. Những người vượt qua sẽ được nhận một khoản tiền thưởng. Vì số tiền thưởng này, chị Lang dành không ít thời gian để học nói tiếng Anh.

Vào năm 1995, khi chị vừa bảo vệ xong luận án tiến sĩ, đang trong phòng nghiên cứu, có một người nước ngoài trong đoàn chuyên gia của Quỹ Rockefeller sang Viện làm việc vào bắt chuyện. Hai người nói về công việc, bằng cấp và nguyện vọng. Chị nói muốn ra nước ngoài học tiếp để cập nhật tri thức và nâng cao trình độ tiếng Anh…

Sau một tuần, chị được thư mời kèm theo mẫu hồ sơ đăng ký học chương trình sau tiến sĩ về công nghệ sinh học. Đó cũng là lần đầu tiên tiến sĩ Lang được đi nước ngoài. Được bố trí ở khách sạn sang trọng nhưng chị phải nhịn đói cả ngày vì không dám ăn đồ ăn trong phòng, sợ không đủ tiền trả.

Trước khi bước vào trả lời phỏng vấn của hơn 20 nhà khoa học, may có một người hỏi chị ăn sáng chưa. Thật thà nói là chưa, và sau đó được mời một đĩa bánh thì ăn hết sạch. Sau cuộc phỏng vấn ấy, chị Lang được phép chọn một trong sáu tổ chức ở Mỹ, châu Âu, và IRRI (Viện nghiên cứu lúa quốc tế - Philippines) làm nghiên cứu sau tiến sĩ theo kinh phí của Quỹ Rockefeller. Chị đã chọn IRRI chỉ đơn giản vì tổ chức này hồi âm sớm nhất.

Ở IRRI, Nguyễn Thị Lang làm đề tài gene mặn, sau đó tiếp tục phát triển tại Trung tâm Nghiên cứu Quốc tế Nhật Bản về Khoa học Nông nghiệp (JIRCAS) vào năm 2000. Lúc ấy chị đang mang bầu con thứ hai. Phía Nhật khuyên hay là bảo lưu kết quả, sinh xong lại làm tiếp. Chị trả lời: đã quyết tâm đi rồi không quay lại. Cùng với 10 nhà khoa học từ khắp các quốc gia, không có bất cứ ưu tiên gì, Nguyễn Thị Lang vừa chiến đấu với ốm nghén vừa cố gắng ra được công trình xây dựng bản đồ gen mặn.

Biến “lúa ma” thành vàng

GS.TS Nguyễn Thị Lang.

Một trong những đóng góp nổi bật của tiến sĩ Lang là việc chọn tạo thành công các giống lúa chịu mặn mà dân gian gọi là “lúa ma”. “Lúa ma” là?một giống lúa hoang dã ở vùng trũng Đồng Tháp Mười. Vào mùa lũ, lúa ma vượt lên nước lũ để trổ đòng, đơm bông. Biết lúa ma có sức sống mãnh liệt, tiến sĩ Nguyễn Thị Lang đã cùng chồng là GS Bùi Chí Bửu (cũng là một nhà khoa học nổi tiếng về cây lúa) lặn lội về Đồng Tháp Mười tìm cách nghiên cứu kết hợp những tính năng chịu đựng ưu việt của lúa ma với giống lúa cao sản để tạo nên một giống lúa mới.

Hơn 10 năm sau, giống lúa mới mang tên AS996 (còn có tên là OM2424) đã ra đời với các tính năng nổi trội về khả năng sinh trưởng trong điều kiện đất phèn, thiếu lân, khả năng chịu mặn cao, kháng rầy nâu, phát triển tốt ở nhiều vùng, đạt năng suất cao... trở thành giống lúa chuẩn mực về tính chống chịu trong điều kiện khắc nghiệt. AS996 không chỉ được trồng rộng rãi ở các vùng ngập mặn nước ta mà còn “di cư” sang nhiều nước trên thế giới.

Một thời gian sau, bà lại lai tạo thành công giống OM 4498, chỉ sinh trưởng trong vòng 100 ngày, có thân rạ cứng, có khả năng đẻ nhánh nhiều, thích ứng với phèn và mặn, năng suất cao, cơm ngon, chống chọi tốt với bệnh rầy nâu và đạo ôn.

Từ năm 2006 đến nay, bà liên tục hoàn thành các chương trình sau tiến sĩ về di truyền – giống, di truyền phân tử, công nghệ sinh học, về chuyển gen và chuyển giao kĩ thuật...Đây là?những vấn đề rất thiết thực đối với thực tiễn sản xuất và chất lượng lúa gạo xuất khẩu ở Việt Nam.

Năm 2009, bà được phong hàm Giáo sư.

Trong hơn 25 năm làm nghiên cứu, GS.TS Nguyễn Thị Lang đã lai tạo thành công hơn 73 giống lúa, trong đó có 31 giống lúa đã được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn công nhận và đưa vào sản xuất tại các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long, 106 giống lúa được đánh giá là triển vọng và đang trong quá trình khảo nghiệm cấp quốc gia. Hơn 43 công trình nghiên cứu của giáo sư đã mang đến giải pháp và ứng dụng thực tiễn cho sản xuất và thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Từ năm 2011 đến 2015, đã có 334 công trình khoa học được công bố với 59 hội thảo khoa học quốc tế được tiến hành.

Cho đến nay, tiến sĩ Lang chia sẻ: khó khăn nhất trong việc nghiên cứu của bà vẫn là kinh phí. “Nếu trông vào kinh phí rót từ ngân sách sau khi chia năm xẻ bảy thì chỉ đủ để thực hiện được những đề tài nhánh”. Phần lớn những đề tài nghiên cứu của bà hiện nay đều từ nguồn kinh phí của nước ngoài.

Trong hơn 25 năm làm nghiên cứu, GS.TS Nguyễn Thị Lang đã lai tạo thành công hơn 73 giống lúa, trong đó có 31 giống lúa đã được Bộ NN&PTNT công nhận và đưa vào sản xuất tại các tỉnh ĐBSCL.

Gia đình khoa học

Hiện tại, giáo sư-tiến sỹ Nguyễn Thị Lang đã nghỉ hưu nhưng bà vẫn đang làm nghiên cứu viên cao cấp của Viện Lúa đồng bằng sông Cửu Long.

Năm 2011, Giáo sư Lang từng được nhận giải thưởng Phụ nữ Việt Nam do có thành tích đặc biệt trong việc chọn tạo hàng chục giống lúa lai có khả năng chịu mặn, năng suất, chất lượng cao.

Chồng bà, giáo sư tiến sỹ Bùi Chí Bửu cũng từng được trao giải thưởng Nhân tài đất Việt năm 2010.

Vợ chồng giáo sư Lang có con trai là tiến sỹ Bùi Chí Bảo, giảng viên trường Đại học Y Dược TPHCM và con dâu là bác sỹ Châu Gia Cát, công tác tại Bệnh viện Hùng Vương thành phố Hồ Chí Minh cũng đã bảo vệ luận án tiến sĩ Y khoa tại Hàn Quốc.

Giải thưởng khoa học L’Oreal - UNESCO Vì sự phát triển phụ nữ trong khoa học (For Women in Science) được trao thường niên do Hội đồng Khoa học độc lập gồm 6 giáo sư đầu ngành trong các lĩnh vực Khoa học Đời Sống và Khoa học Vật liệu đề cử. Năm nay, ngoài GS - TS Nguyễn Thị Lang, còn có TS Nguyễn Thị Mùa, Phòng Nghiên cứu khoa học - công nghệ và kiểm định phương tiện phòng cháy chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ
(Bộ Công an). Ngoài ra, trong khuôn khổ của giải thưởng trên, có 3 nhà nghiên cứu trẻ được trao học bổng Nhà nghiên cứu Khoa học trẻ tài năng.

Đạt Nhi

Nguyên Phó CTN Nguyễn Thị Bình trải lòng về trọng dụng nhân tài

(Copy từ http://vov.vn/xa-hoi/giao-duc/nguyen-pho-ctn-nguyen-thi-binh-trai-long-ve-trong-dung-nhan-tai-464226.vov ,  đã đăng ngày 03-01-16)

VOV.VN- Việc tuyển dụng và đề bạt trong các cơ quan Nhà nước có nhiều điểm chưa hợp lý, không ít tiêu cực nên không thu hút được nhân tài vào làm việc.

Câu chuyện “Vì sao người giỏi không về nước làm việc?” đã được đưa ra bàn luận tại Quốc hội hồi đầu tháng 11/2015 và dư luận đặc biệt quan tâm. Tại sao lại có chuyện nhiều nhân tài không muốn quay trở về quê hưởng bản quán làm việc và chúng ta phải có giải pháp quyết liệt như thế nào để khắc phục tình trạng “chảy máu chất xám”? Nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình trải lòng về những trăn trở xung quanh vấn đề trên.

PV: Trong thời gian qua, du học sinh không trở về nước hay trở về thành “bất đắc chí” đã từng diễn ra. Hầu hết các Quán quân, Á quân của cuộc thi Đường lên đỉnh Olympia cũng ở lại nước ngoài làm việc. Thưa nguyên Phó Chủ tịch nước, phải chăng là ở Việt Nam, cơ chế để họ phát huy tài năng còn quá ít?

Bà Nguyễn Thị Bình: Nói đến nhân tài là nói đến nguyên khí của quốc gia, là sức mạnh của một đất nước. Đúng là cho đến nay, chúng ta chưa thực sự có cơ chế, chính sách thỏa đáng để phát huy vốn quý này của đất nước. Đó là nguyên nhân lớn nhất làm Việt Nam tụt hậu so với các nước khác

Nói là chúng ta có nhiều nhân tài thì có thể là quá lạc quan, nhưng thực sự là dân tộc ta, người Việt Nam ở trong nước và định cư ở nước ngoài, không hiếm người tài giỏi, vì hiếu học, thông minh và cần cù vốn được xem là những đặc điểm nổi bật của con người Việt Nam và trên thực tế, người Việt Nam ở trong nước cũng như định cư ở nước đã xuất hiện khá nhiều người có tài.

PV: Chúng ta đang nhìn nhận về việc một số du học sinh không muốn về nước. Tuy nhiên, thực tế là có những người cũng rất muốn về phục vụ quê hương. Nhưng theo chia sẻ của những người đã từng về Việt Nam tìm cơ hội việc làm thì họ không thể thích ứng được với cách sử dụng nhân lực của ta với kiểu “nhất thân nhì quen, con cháu các cụ”. Vì thế mà họ không muốn về nước, đặc biệt là không muốn làm việc cho các cơ quan Nhà nước. Ý kiến của bà về vấn đề này như thế nào?

Bà Nguyễn Thị Bình: Đúng là có hiện tượng số người đi du học nước ngoài ngày càng đông, trong đó nhiều người được nơi đào tạo đánh giá cao nhưng số đông không trở về. Hiện tượng này có bình thường không?

Nhiều ý kiến cho rằng, về hay ở lại không quan trọng, miễn là họ có thể đóng góp được cho đất nước. Ý kiến này có phần đúng nhưng trong lúc chúng ta cần nhiều nhà khoa học, nhiều chuyên gia công nghệ, mà ta thường gọi là nhân lực chất lượng cao thì việc số người được đào tạo ở nước ngoài không về quê hương là rất đáng quan tâm. Ở đây có nguyên nhân từ hai phía, phía Nhà nước và phía người được đào tạo.

Về phía Nhà nước, có hai vấn đề cần giải quyết. Một là chính sách đãi ngộ đối với những người thật sự có năng lực được đào tạo, bất kể được đào tạo trong hay ngoài nước. Hai là điều kiện làm việc phù hợp với ngành nghề được đào tạo. Được đào tạo bài bản về khoa học - công nghệ, nếu lại được bố trí làm công việc hành chính, dù cho giữ chức vụ cao, thì có gì tốt?

PV: Nhiều cán bộ còn nói rằng, với cơ chế xem xét, đánh giá, bổ nhiệm như hiện nay thì người thực sự giỏi và đàng hoàng chỉ lên được đến chức Vụ trưởng là cùng. Phải chăng đó cũng là nguyên nhân mấu chốt khiến nhiều người du học không muốn trở về không, thưa bà?

Bà Nguyễn Thị Bình: Đúng là Nhà nước chưa thực sự coi trọng trí thức, chưa có chính sách sử dụng và đãi ngộ thích hợp. Do đó chưa thu hút được người tài, người có trình độ chuyên môn giỏi vào bộ máy Nhà nước. Cũng đúng là việc tuyển dụng và đề bạt trong các cơ quan nhà nước hiện nay có nhiều điểm chưa hợp lý, đấy là chưa nói đã xảy ra không ít hiện tượng tiêu cực trong công tác tổ chức - cán bộ.

Nhân đây tôi muốn nói, nhiều trí thức giàu tâm huyết cho biết, các vị ấy đã góp rất nhiều ý kiến xây dựng, chân thành và đúng đắn, nhưng không được lắng nghe nên chán nản… Đối với trí thức có lòng tự trọng, nói ra những điều suy tư vì dân, vì nước mà không được lắng nghe, không được coi trọng thì đó là một sự “thất vọng”.

PV: Với những nhân tài không trở về quê hương sau khi đi du học, nên chăng chúng ta cũng cần có một cách giáo dục nào đó để nhắc nhớ các em về trách nhiệm và nghĩa vụ đối với quê hương, thưa bà?

Bà Nguyễn Thị Bình: Như trên tôi đã nói, việc được đào tạo ở nước ngoài, học xong không về nước có nguyên nhân từ 2 phía: phía Nhà nước và phía người được đào tạo.

Nếu Nhà nước có cơ chế chính sách thể hiện mạnh mẽ sự trọng thị người tài dù được đào tạo ở bất kỳ đâu, ngoài nước hay trong nước, nếu Nhà nước tạo lập được những điều kiện thực tế để người được đào tạo có thực tài phát huy năng lực sáng tạo của họ thì khi đó “đất lành chim đậu”, không đâu bằng quê hương bản quán và chúng ta khỏi phải bàn về chuyện đi rồi có về hay không.

Còn đối với người được đưa đi du học, sau khi học xong mà không muốn về nước, dù lý do gì họ cũng không thực hiện được trách nhiệm đối với dân, với nước đã chắt chiu tiền của để cho họ đi học. Tuy nhiên phải nói cả trách nhiệm của ngành Giáo dục- Đào tạo.

Việc bồi dưỡng lòng yêu nước và ý thức trách nhiệm đối với đất nước là nội dung giáo dục quan trọng đối với thế hệ trẻ, mà không chỉ riêng của nhà trường cũng như không chỉ dành riêng đối với một nhóm đối tượng nào. Chúng ta cần giúp mọi thanh-thiếu niên Việt Nam thấm nhuần tình yêu đất nước, từ đó ra sức học tập, sáng tạo, đem sức lực, tài năng của mình góp phần xây dựng đất nước, để đất nước không tụt hậu, thua kém các quốc gia khác như hiện nay.

PV: Xin cảm ơn bà đã có cuộc trao đổi cởi mở và tâm huyết!./.

Bích Lan/VOV.VN

Elon Musk: Con người tuyệt vời nhất thế giới (Kỳ 2)

Elon Musk: Con người tuyệt vời nhất thế giới (Kỳ 2)

Tim Urban

Copy từ http://daotao.vtv.vn/elon-musk-con-nguoi-tuyet-voi-nhat-the-gioi-ky-2/ , mục Gương mặt.

Musk không phải gã ngốc, và anh chưa từng kiến tạo công ty nào tồi tệ cả. Thực ra những công ty anh tạo dựng nên đều là những công ty cự phách.

Musk xây dựng công ty sản xuất ô tô chạy bằng điện Tesla

Musk không phải gã ngốc, và anh chưa từng kiến tạo công ty nào tồi tệ cả. Thực ra những công ty anh tạo dựng nên đều là những công ty cự phách.

Thói quen của Musk là ngay sau khi kết thúc ở một công ty, anh liền bắt tay vào xây dựng một công ty khác, với độ khó khăn và phức tạp gấp nhiều lần công ty cũ. Thông lệ của các triệu phú giai đoạn này là sau khi thành công trong bong bóng internet thập kỷ 1990, họ hoặc là rút lui vào hậu trường để tận hưởng cuộc đời nhàn nhã và tham gia hoạt động đầu tư thiên thần, hoặc, nếu vẫn còn tham vọng, thành lập một công ty mới bằng tiền của người khác. Nhưng Musk không có ý định đi theo thông lệ, và anh đã dành 3/4 số tiền có trong tay để thực hiện một ý tưởng mới – một kế hoạch táo bạo nhằm xây dựng một ngân hàng trực tuyến có tên X.com chuyên cung cấp các dịch vụ kiểm tra số dư tài khoản, gửi tiết kiệm, và các tài khoản môi giới. Điều này là bây giờ là bình thường, nhưng vào năm 1999, chưa từng ai nghe đến chuyện một công ty internet mới thành lập lại có ý định cạnh tranh với các đại gia ngân hàng bao giờ.

Trong cùng tòa nhà nơi đặt trụ sở của X.com còn có một công ty tài chính internet nữa tên là Confinity do Peter Thiel và Max Levchin thành lập. Một trong nhiều tính năng của X.com là dịch vụ chuyển tiền dễ dàng, và về sau Confinity cũng phát triển một dịch vụ tương tự. Cả hai công ty đều bắt đầu nhận thấy nhu cầu rất lớn đối với dịch vụ này nên đã lao vào cuộc cạnh tranh gay gắt với nhau. Nhưng cuối cùng, cả hai quyết định sát nhập lại thành cái mà ngày nay chúng ta gọi là PayPal.

Sự sát nhập này cũng đồng thời là hành động quy tụ nhiều ngôi sao dưới một vòm trời nên không tránh khỏi bất đồng; vậy nên tuy công ty phát triển nhanh chóng song trong nội bộ lại thiếu hòa khí. Những xung đột này trở nên gay gắt vào giai đoạn cuối năm 2000, và khi Musk đang trong chuyến công tác tìm nhà tài trợ kết hợp với việc hưởng tuần trăng mật với người vợ đầu Justine thì những người chống lại anh đã thực hiện “đảo chính”, đưa Thiel lên làm CEO thế chỗ anh. Musk đã có cách hành xử rất hợp lý; tuy bây giờ anh cho biết anh không đồng tình với quyết định đó của mình nhưng anh hiểu tại sao họ lại làm như vậy. Anh vẫn ở lại công ty và giữ một vai trò lãnh đạo cao cấp, anh thậm chí còn đóng vai trò chủ chốt trong việc bán PayPal cho eBay với giá 1,5 tỉ đô-la năm 2002. Khi đó, Musk, cổ đông lớn nhất của công ty, ra đi với 180 triệu đô-la bỏ túi.5

Triệu phú Internet mắc bệnh hoang tưởng?

Những gì anh làm trong 13 năm tiếp, tôi xin tóm gọn câu chuyện như sau:

Năm 2002, trước khi thương vụ bán PayPal hoàn tất, Musk đã bắt đầu nghiên cứu về công nghệ tên lửa, và tới cuối năm đó, với 100 triệu đô-la trong tay, anh khởi sự thực hiện một trong những chuyến phiêu lưu chưa từng ai nghĩ tới: xây dựng một công ty tên lửa có tên SpaceX. SpaceX nêu mục tiêu là cách mạng hóa chi phí du hành vũ trụ nhằm biến loài người thành một loài sống được ở nhiều hành tinh thông qua việc đưa ít nhất một triệu người lên sao Hỏa trong thế kỷ sau.

Thế rồi, vào năm 2004, khi “dự án” này vừa mới khởi động thì Musk quyết định ôm đồm thêm một chuyến phiêu lưu kì quặc nữa: xây dựng công ty sản xuất ô tô chạy bằng điện Tesla. Mục tiêu của Tesla là cách mạng hóa ngành công nghiệp ô tô toàn thế giới bằng cách đẩy nhanh sự ra đời của thế giới trong đó ô tô điện chiếm đa số, từ đó đưa loài người thực hiện một bước nhảy vọt tới tương lai của năng lượng bền vững. Musk cũng bỏ tiền túi ra để thực hiện ý tưởng này; anh đã rót vào đó 70 triệu đô-la, bất chấp cái thực tế rằng lần thành công gần nhất của một hãng sản xuất ô tô mới thành lập ở Mỹ là trường hợp hãng Chrysler năm 1925, và chưa từng có tiền lệ về một hãng sản xuất ô tô điện thành công nào.

Và, vài năm sau đó, vào năm 2006, anh lại bỏ ra 10 triệu đô-la để thành lập một công ty khác với các anh em họ của mình. Công ty này có tên là SolarCity, có mục tiêu cách mạng hóa việc sản xuất năng lượng bằng cách tạo ra một hạ tầng kỹ thuật rộng lớn để lắp đặt hệ thống pin năng lượng mặt trời vào nhà của hàng triệu người, từ đó giảm đáng kể lượng tiêu thụ điện năng sản xuất từ nhiên liệu hóa thạch, và cuối cùng “đẩy nhanh quá trình sử dụng đại trà năng lượng bền vững.”7

Nếu quan sát tất cả những sự kiện này trong bốn năm sau thương vụ bán PayPal, hẳn bạn sẽ nghĩ rằng đây là câu chuyện buồn về một triệu phú internet mắc bệnh hoang tưởng, ôm đồm hàng loạt những dự án bất khả thi chỉ để phung phí số tiền mà gã đã kiếm được.

Tới năm 2008, điều không tưởng dường như đã thực hiện được. SpaceX đã tìm ra cách sản xuất tên lửa, nhưng không phải là tên lửa hoạt động thực tế được. Tính đến thời điểm này họ đã phóng thử tên lửa ba lần, và cả ba lần tên lửa đều nổ tung trước khi tiếp cận được quỹ đạo. Để nhận được nguồn đầu tư bên ngoài hay các hợp đồng chuyên chở hàng hóa lên vũ trụ thì SpaceX phải chứng tỏ được rằng họ có thể phóng được tên lửa. Lúc này, Musk nói anh chỉ còn đủ tiền để thực hiện thêm một lần phóng tên lửa nữa mà thôi. Nếu lần thứ tư vẫn thất bại thì SpaceX coi như bị xóa sổ.

Trong khi đó, ở Bay Area, Tesla cũng đang khốn đốn. Họ vẫn chưa thể đưa ra thị trường chiếc xe đầu tiên Tesla Roadster, và thị trường lúc này cũng đang bất ổn. Blog Valleywag, một blog chuyên buôn chuyện ở Thung lũng Silicon, đã xếp Tesla Roadster là thất bại công nghệ số 1 trong năm 2007. Mọi chuyện lẽ ra cũng chưa thực sự tồi tệ, nhưng nền kinh tế toàn cầu đột nhiên đi xuống, khiến dòng chảy đầu tư vào ngành ô tô bị ngưng lại hoàn toàn, đặc biệt là đầu tư vào những công ty sản xuất ô tô mới thành lập. Và thế là Tesla nhanh chóng cạn ngân sách.

Trong lúc sự nghiệp gặp hai cuộc lao đao kép này thì cuộc hôn nhân kéo dài 8 năm của Musk cũng kết thúc trong một cuộc li dị phức tạp và đau đớn.

Nhưng điều quan trọng nằm ở chỗ, Musk không phải gã ngốc, và anh chưa từng kiến tạo công ty nào tồi tệ cả. Thực ra những công ty anh tạo dựng nên đều là những công ty cự phách. Vấn đề ở đây là tạo ra một tên lửa có khả năng bay được là chuyện khó như lên giời, cũng giống như việc xây dựng một công ty sản xuất ô tô vậy; và bởi vì không ai muốn đầu tư vào những chuyến phiêu lưu mang đầy màu sắc hoang tưởng, tham vọng, và chắc chắn thất bại đó, nên Musk đành phải dựa vào chính nguồn lực của mình. PayPal đã giúp anh giàu có, nhưng chưa đủ giàu để có thể duy trì các công ty mới này trong thời gian dài. Vậy là, thiếu nguồn tiền bên ngoài, mạng sống của cả SpaceX và Tesla đều chỉ còn tính từng ngày. SpaceX và Tesla không phải là những ý tưởng tồi, chỉ là họ cần nhiều thời gian hơn, trong khi thời gian lại không còn nữa.

(Còn tiếp)

Bùi Thu Trang dịch - Tiasang.com.vn

Ảnh: Dừa lưa thưa ven biển mà hữu tình làm sao!

Elon Musk: Con người tuyệt vời nhất thế giới (Kỳ 1)

Elon Musk: Con người tuyệt vời nhất thế giới (Kỳ 1)

Tim Urban

Copy từ http://daotao.vtv.vn/elon-musk-con-nguoi-tuyet-voi-nhat-the-gioi-ky-1/ , mục Gương mặt.

Với những ai chưa biết, Elon Musk là con người tuyệt vời nhất trên thế giới này.

Trong bài viết này, tôi sẽ lí giải con đường đưa Elon Musk trở thành tỉ phú tự lập, đồng thời là nguyên mẫu đời thực của nhân vật Tony Stark trong bộ phim Iron Man (Người Sắt).

Nhưng trước tiên, hãy để Richard Branson có đôi lời ngắn gọn:

Elon Musk là người làm nên thành công của các công ty Tesla và SpaceX.

Bất kể điều gì mà những kẻ hoài nghi nói rằng không thể làm được thì Elon đã đứng lên và thực hiện được. Bạn còn nhớ những năm 1990 chứ, mỗi khi cần đặt mua món đồ gì là chúng ta lại phải gọi điện và đọc số thẻ tín dụng của mình cho người bán hàng, dù không biết họ là ai? Khi ấy, Elon đã hình dung ra một thứ gọi là PayPal. Các công ty Tesla Motors và SolarCity của anh đang biến giấc mơ năng lượng tái tạo trở thành hiện thực… Hãng SpaceX của anh thì đang mở ra con đường khám phá vũ trụ… Thực là một nghịch lí khi Elon vừa nỗ lực cải thiện hành tinh này lại vừa đóng tàu vũ trụ để giúp con người rời khỏi nó.

Cách đây mấy ngày, tôi, lúc đó còn đang ở nhà với nguyên bộ quần áo ngủ trên người, cuống quít khi nhận được cuộc điện thoại của Elon Musk. Chúng tôi nói chuyện về Tesla, về SpaceX, về các ngành công nghiệp ô tô, hàng không, và năng lượng mặt trời, và anh cũng tâm sự với tôi về những gì anh nghĩ là đang khiến người ta nhầm lẫn giữa các lĩnh vực này. Anh nói nếu tôi có nhã hứng viết về những đề tài này, và nếu thấy cần thiết, tôi có thể tới California để ngồi trao đổi trực tiếp với anh.

Với tôi, đây là một quyết định đơn giản và nhanh chóng nhất mà tôi từng đưa ra. Không chỉ bởi vì Elon Musk là Elon Musk, mà bởi vì đây chính là hai vấn đề mà tôi đã đặt kế hoạch viết từ lâu, cụ thể là tôi đã có hai gạch đầu dòng cho mình như sau:

- “Ô tô điện – ô tô hybrid – ô tô chạy bằng gas, giao dịch với Tesla, năng lượng bền vững”

- “Spacex, Musk, Sao Hỏa? Học cách điều khiển tên lửa như thế nào?”

Tôi vốn đã muốn viết về những đề tài này, vì cũng như với đề tài về Trí thông minh nhân tạo mà tôi đã viết, tôi biết chúng sẽ đóng vai trò vô cùng quan trọng trong tương lai trong khi tôi lại chưa thực sự hiểu rõ về chúng. Mà Musk thì lại đang là lá cờ đầu dẫn dắt một cuộc cách mạng trong cả hai lĩnh vực trên.

Chuyện này cũng giống như việc bạn lên kế hoạch viết về quy trình tạo sấm sét thì đột nhiên thần Zeus gọi hỏi bạn có muốn hỏi ông ấy điều gì không vậy.

Vậy là lịch trình được vạch ra. Tôi sẽ tới California, tới thăm hai nhà máy Tesla và SpaceX, gặp gỡ với một vài kĩ sư ở cả hai nhà máy, rồi ngồi nói chuyện với Musk. Thật thú vị làm sao!

Công việc đầu tiên quả thực đáng sợ. Tôi không thể gặp gỡ những kĩ sư và nhà khoa học tên lửa hàng đầu thế giới mà không biết chút gì về bất cứ điều gì cả. Thế là tôi phải cấp tốc học hỏi một chút.

Còn vấn đề với Elon Musk thì lại nằm ở chỗ anh chàng tình cờ có chân trong tất cả các lĩnh vực sau đây:

- Ô tô

- Hàng không vũ trụ

- Năng lượng mặt trời

- Dự trữ năng lượng

- Vệ tinh

- Vận chuyển trên mặt đất với tốc độ cao

- Và mở rộng dấu vết của con người tới nhiều hành tinh khác

Có lẽ thần Zeus còn ít stress hơn anh chàng của chúng ta

Vậy là hai tuần trước khi tới Bờ Tây, tôi cắm cúi đọc và nghiền ngẫm, và rồi tôi nhanh chóng nhận ra rằng tôi sẽ phải viết cả một loạt bài sắp tới, vì có quá nhiều thứ liên quan.

Chúng ta sẽ đi sâu tìm hiểu các công ty của Musk cũng như các ngành công nghiệp xung quanh chúng trong các bài viết tiếp theo, nhưng hôm nay chúng ta hãy bắt đầu bằng việc tìm hiểu xem anh chàng này là ai, và tại sao anh ta lại quan trọng đến vậy.

Con đường lập nghiệp của Elon Musk

Musk sinh năm 1971 tại Nam Phi. Anh có một tuổi thơ không mấy hạnh phúc ở cả gia đình cũng như tại trường học, nơi anh chưa từng hòa nhập được. Nhưng, cũng giống như tiểu sử của những vĩ nhân, từ sớm anh đã có tinh thần tự học rất năng nổ. Kimbal, em trai anh, từng tiết lộ rằng, Elon thường đọc sách tới 10 tiếng mỗi ngày, ban đầu là cậu ngốn những cuốn sách khoa học giả tưởng, và sau đó chuyển sang những cuốn sách khoa học thực sự. Năm lớp Bốn, cậu đã thường xuyên vùi đầu vào cuốn Bách khoa Toàn thư Britannica.

Trong những loạt bài viết này của tôi, bạn sẽ nhận thấy một điều rằng Musk coi con người là những cỗ máy tính – mà về nghĩa đen thì đúng là như vậy. Phần cứng của con người là cơ thể và não bộ của anh ta. Phần mềm nằm ở cách anh ta học cách tư duy, hệ thống giá trị, các thói quen, tính cách cá nhân. Mà việc học, đối với Musk, thì chỉ đơn thuần là quá trình “tải dữ liệu và các thuật toán vào não bộ của bạn”. Một trong những điều khiến anh bất mãn với phương pháp học trên lớp là nó “làm chậm lại tốc độ tải” vì nó bắt học sinh phải ngồi thụ động trong lớp nghe giáo viên giảng bài. Cho tới ngày hôm nay, phần lớn những gì Musk biết được là nhờ tự đọc sách.

Lên chín tuổi, anh lại mê mẩn với một niềm đam mê thứ hai khi được chạm tay vào chiếc máy tính đầu tiên của mình, một chiếc Commodore VIC-20. Chiếc máy tính có bộ nhớ 5 kilobyte và một quyển sách hướng dẫn lập trình được thiết kế để người dùng nghiên cứu trong 6 tháng. Ấy thế nhưng cậu bé Elon, chín tuổi, lại hoàn thành nó trong vẻn vẹn ba ngày. 12 tuổi, cậu dùng các kỹ năng học được để tạo ra một trò chơi video có tên Blastar mà theo như chia sẻ của Elon với tôi thì đó là “một trò chơi nhỏ, nhưng còn khá khẩm hơn Flappy Bird”. Nhưng vào thời điểm năm 1983 thì trò chơi nhỏ đó cũng đã đủ hay ho để có thể đem bán cho một tạp chí về máy tính với giá 500 USD (theo thời giá hiện nay là 1.200 USD) – quả là một thành tích không tồi cho một cậu bé 12 tuổi.

Musk chưa bao giờ cảm thấy mình có mối liên hệ nào đó với Nam Phi – anh không hòa nhập được vào nền văn hóa của người Nam Phi da trắng, và quả thực đây là một quốc gia tồi tệ cho những doanh nhân tiềm năng. Anh coi Thung lũng Silicon là miền đất hứa, và vào năm 17 tuổi, anh đã rời khỏi Nam Phi mãi mãi. Ban đầu anh tới Canada; mẹ anh là công dân Canada nên chuyện nhập cư với anh được thuận lợi hơn. Một vài năm sau, anh tới Mỹ qua một chương trình trao đổi sinh viên với Đại học Pennsylvania.

Ở trường, anh tìm hiểu về điều mình muốn làm trong cuộc sống, và anh thường bắt đầu bằng câu hỏi: “Điều gì sẽ tác động nhiều nhất đến tương lai loài người?” Câu trả lời mà anh tìm ra được là một danh sách bao gồm năm thứ: “Internet; năng lượng bền vững; thám hiểm vũ trụ, nhất là việc kéo dài sự sống ra khỏi trái đất; trí thông minh nhân tạo; và tái lập trình mã gene của người”.

Anh không chắc chắn lắm về tác động tích cực của hai yếu tố sau, và tuy lạc quan về ba yếu tố đầu, nhưng khi đó anh vẫn chưa tưởng tượng được rằng mình sẽ can dự vào chuyện thám hiểm vũ trụ. Vì vậy, anh còn lại hai sự lựa chọn là internet và năng lượng bền vững.

Anh quyết định theo lĩnh vực năng lượng bền vững. Sau khi tốt nghiệp đại học, anh theo học khóa đào tạo tiến sĩ của ĐH Stanford và nghiên cứu về tụ điện năng lượng cao, một công nghệ nhằm tìm ra cách dự trữ năng lượng hiệu quả hơn so với các loại pin truyền thống; anh biết rằng công nghệ này là chìa khóa để mở cánh cửa đến với nguồn năng lượng bền vững của tương lai, đồng thời giúc đẩy nhanh sự xuất hiện của ngành sản xuất xe điện.

Hoa đẹp xôn xao.

Nhưng chỉ sau hai ngày nhập học, anh lại nhấp nhổm không yên bởi khi đó là năm 1995, và anh “không thể đứng nhìn internet trôi đi – [anh] muốn nhảy vào và cải tạo nó.” Vậy là, anh bỏ học và quyết định thử vận may với internet

Hành động đầu tiên của anh là cố gắng kiếm được một công việc tại “gã khổng lồ” về internet thời điểm đó, Netscape. Kế hoạch của anh là đường đột xuất hiện ở sảnh công ty này, đứng lơ ngơ một lúc, không dám bắt chuyện với ai vì quá nhút nhát, rồi quay ra.

Sau lần tìm việc không mấy ấn tượng đó, Musk hợp tác với em trai Kimbal để thành lập công ty riêng của họ, Zip2. Zip2 giống như sự kết hợp sơ khai giữa Yelp và Google Maps, mà thời đó thì bóng dáng của cả hai dịch vụ này vẫn còn chưa xuất hiện. Mục tiêu của họ là làm sao để các doanh nghiệp nhận ra rằng việc có tên trên Những Trang Vàng sẽ tới lúc trở nên lỗi thời, và đến lúc họ cần phải có tên trong một danh bạ trực tuyến. Hai anh em không có tiền, ngủ nghỉ luôn tại văn phòng, tắm nhờ văn phòng của Hiệp hội Thanh niên Cơ-đốc (YMCA). Elon, lập trình viên chính của công ty khi đó, ngồi như nhập thần trước chiếc máy tính bật 24/24.

Năm 1995, khó có thể thuyết phục được các doanh nghiệp tin rằng internet sẽ đóng vai trò quan trọng – nhiều người thậm chí còn nói với họ rằng chuyện quảng cáo trên internet là “chuyện ngớ ngẩn nhất họ từng nghe thấy”

Nhưng cuối cùng họ cũng tìm được khách hàng và công ty dần phát triển. Vào giai đoạn internet bùng nổ những năm 1990, các công ty mới thành lập được mua đi bán lại rất nhộn nhịp, và tới năm 1999, Compaq mua lại Zip2 với giá 307 triệu USD. Musk, khi đó 27 tuổi, thu về 22 triệu USD. (Còn tiếp)

Mời các bạn xem tiếp Kỳ 2 tại đây:http://dvnien.blogspot.com/2015/08/elon-musk-con-nguoi-tuyet-voi-nhat-gioi_10.html

Bùi Thu Trang dịch - Tiasang.com.vn