Mỹ tăng cường chính sách cứng rắn với Trung Quốc

https://nld.com.vn/... đăng ngày 24-02-2021 - 07:54|Thời sự quốc tế

(NLĐO) – Lãnh đạo phe đa số (Dân chủ) Thượng viện Mỹ Chuck Schumer hôm 23-2 cho biết ông đã chỉ đạo các nhà lập pháp soạn thảo một gói biện pháp để chống lại sự trỗi dậy của Trung Quốc.

Ông Schumer cho biết trong cuộc họp báo rằng ông đã chỉ đạo các ủy ban soạn thảo một dự luật lưỡng đảng dựa trên luật mà ông đề xuất vào năm ngoái nhằm tìm kiếm nguồn tài trợ 100 tỉ USD để thúc đẩy nghiên cứu trong các lĩnh vực công nghệ quan trọng, từ trí tuệ nhân tạo đến điện toán lượng tử và chất bán dẫn.

Ông Schumer cho rằng dự luật này sẽ nhắm mục tiêu đầu tư vào sản xuất, khoa học và công nghệ, chuỗi cung ứng và chất bán dẫn của Mỹ, đồng thời cho biết ông dự định sớm đề xuất dự luật trên lên Thượng viện.

Lãnh đạo phe đa số Thượng viện Mỹ Chuck Schumer. Ảnh: Reuters

Ông Schumer cho hay: "Hôm nay trong cuộc họp kín, tôi đã chỉ đạo các chủ tịch và thành viên của các ủy ban liên quan bắt đầu soạn thảo dự luật để cạnh tranh với Trung Quốc và tạo việc làm mới cho người Mỹ".

Ông Schumer nói thêm: "Tôi muốn dự luật này đề cập đến kế hoạch ngắn hạn và dài hạn của Mỹ nhằm bảo vệ chuỗi cung ứng chất bán dẫn, đảm bảo vị trí số một của Mỹ về AI (trí tuệ nhân tạo), 5G (mạng truyền thông thế hệ tiếp theo), điện toán lượng tử, nghiên cứu y sinh, lưu trữ. Tất cả những điều này đều là một phần nằm trong dự luật".

Động thái trên diễn ra trong bối cảnh nhiều thành viên đảng Cộng hòa tăng cường áp lực lên Tổng thống Joe Biden tiếp tục thực hiện chính sách cứng rắn với Trung Quốc từ thời ông Donald Trump. Chính quyền ông Biden cho biết đang tiến hành xem xét các chương trình của Trung Quốc và cam kết sẽ có cách tiếp cận cứng rắn nhưng đa phương hơn với Bắc Kinh.

Trong diễn biến liên quan, ông Wally Adeyemo, người được Tổng thống Joe Biden đề cử làm thứ trưởng Bộ Tài chính, hôm 23-2 cho biết Washington nên làm việc với các đồng minh để buộc Trung Quốc phải chịu trách nhiệm với các quy tắc quốc tế nhằm đảm bảo một sân chơi bình đẳng cho các công ty ở Mỹ và những nơi khác.

Phát biểu trong phiên điều trần xác nhận trước Ủy ban Tài chính Thượng viện, ông Adeyemo cho rằng: "Trung Quốc là đối thủ cạnh tranh chiến lược hàng đầu của chúng ta. Khi Trung Quốc không sẵn sàng chơi trên một sân chơi bình đẳng, điều quan trọng là chúng ta phải buộc họ có trách nhiệm trong hệ thống quốc tế".

Ông Wally Adeyemo, người được Tổng thống Joe Biden đề cử làm thứ trưởng Bộ Tài chính. Ảnh: Reuters

Theo ông Adeyemo, hành động của Mỹ cùng với các nước khác sẽ cho Trung Quốc thấy rằng họ bị cô lập nếu vi phạm các quy tắc.

Ông Adeyemo đã có giọng điệu cứng rắn đối với Bắc Kinh, cam kết sẽ đấu tranh với "các hoạt động kinh tế không công bằng" ở Trung Quốc và các nơi khác, đồng thời nỗ lực cải thiện bất bình đẳng kinh tế ở Mỹ.

Nếu được xác nhận là cấp phó của Bộ trưởng Tài chính Janet Yellen, ông Adeyemo, 39 tuổi, sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc định hình chính sách kinh tế của Mỹ về các vấn đề từ quy định tài chính đến cứu trợ cho người Mỹ và các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với các chính phủ nước ngoài.

Xuân Mai

 

Tổng thống Donald Trump quyết mạnh tay với Trung Quốc

https://nld.com.vn/... đăng ngày 17-11-2020 - 08:12.|Thời sự quốc tế

Chính quyền Tổng thống Donald Trump dự kiến ban hành một loạt chính sách cứng rắn đối với Trung Quốc trong 10 tuần cuối của nhiệm kỳ, qua đó có khả năng "bó tay" ông Joe Biden, người được truyền thông dự đoán đắc cử tổng thống Mỹ.

Đó là thông tin mà một quan chức cấp cao trong chính quyền ông Trump cung cấp cho trang tin Axios hôm 15-11. Cũng theo nguồn thạo tin này, ông Trump có thể công bố các biện pháp trừng phạt hoặc hạn chế thương mại đối với nhiều công ty, tổ chức chính phủ hoặc quan chức Trung Quốc trong thời gian còn lại của nhiệm kỳ, với lý do vi phạm nhân quyền hoặc đe dọa an ninh quốc gia của Mỹ.

Nguồn tin tiết lộ những động thái được cân nhắc gồm bảo vệ công nghệ của Mỹ khỏi sự khai thác của quân đội Trung Quốc, chống lại việc đánh bắt trái phép và trừng phạt các quan chức hoặc tổ chức liên quan đến vấn đề Hồng Kông hoặc Tân Cương.

Ông John Ullyot, phát ngôn viên của Hội đồng An ninh quốc gia, khẳng định trong một thông cáo: "Trừ khi Bắc Kinh thay đổi và trở thành một nước có trách nhiệm trên trường quốc tế, các tổng thống tương lai của Mỹ sẽ tự sát về mặt chính trị nếu muốn đảo ngược chính sách về Trung Quốc của Tổng thống Donald Trump".

Cảng Diêm Điền ở TP Thâm Quyến thuộc tỉnh Quảng Đông - Trung Quốc Ảnh: REUTERS

Chưa dừng lại đó, các quan chức chính quyền ông Trump đang thảo luận về việc mở rộng danh sách trừng phạt của Bộ Quốc phòng đối với các công ty Trung Quốc bị cho là có quan hệ với quân đội Trung Quốc. Hồi tuần trước, ông Trump đã ban hành sắc lệnh cấm các khoản đầu tư của Mỹ vào 31 công ty Trung Quốc.

Phản ứng trước động thái của Washington, Bộ Thương mại Trung Quốc hôm 16-11 kêu gọi Mỹ ngừng gây sức ép vô lý đối với các công ty Trung Quốc với lý do an ninh quốc gia, đồng thời tạo môi trường công bằng và không phân biệt đối xử với doanh nghiệp Trung Quốc hoạt động tại Mỹ.

Đài CNN nhận định sẽ khó có thay đổi đáng kể nào trong mối quan hệ Mỹ - Trung, vốn đã xuống mức thấp lịch sử trong nhiệm kỳ của ông Trump. Các nhà phân tích ở cả hai nước vẫn đang tranh luận liệu ông Biden sẽ duy trì áp dụng các chính sách trừng phạt cứng rắn của ông Trump hay chuyển sang tái thiết lập quan hệ giữa Washington và Bắc Kinh.

Hiện vẫn chưa có tuyên bố nào về chính sách chính thức đối với vấn đề Trung Quốc từ nhóm chuyển giao quyền lực của ông Biden.

Theo trang Rappler (Philippines), khó có khả năng ông Biden tiếp nối cuộc chiến thương mại với Trung Quốc vì không có lợi cho bên nào. Dù vậy, ông Biden nhiều khả năng có cùng quan điểm với chính quyền Tổng thống Donald Trump về việc xem Trung Quốc là đối thủ cạnh tranh chính của Mỹ.

Trong khi đó, giới chuyên gia cho rằng chiến lược quân sự của Mỹ ở châu Á - Thái Bình Dương sẽ mang tính kế thừa từ chính quyền ông Trump, bởi mục tiêu chiến lược chính và nhất quán của Lầu Năm Góc là ngăn Trung Quốc ngang bằng về mặt quân sự. 

Xuân Mai

Mỹ gia tăng sức ép lên Trung Quốc

Mỹ gia tăng sức ép lên Trung Quốc

Copy từ https://thanhnien.vn/the-gioi/my-gia-tang-suc-ep-len-trung-quoc-1018540.html ;tác giả: Khánh An; đã đăng ngày 31/10/2018 09:20.

Mỹ tiếp tục thể hiện thái độ không nhân nhượng trong vấn đề an ninh khu vực, nhất là Biển Đông, cũng như quan hệ thương mại với Trung Quốc.

Tàu sân bay USS John C.Stennis và USS Ronald Reagan trong một lần hoạt động tại Biển Đông ẢNH: HẢI QUÂN MỸ

Ngày 30.10.18, tờ Philippine Daily Inquirer dẫn lời Tư lệnh các chiến dịch hải quân Mỹ John Richardson tuyên bố lực lượng này sẽ tiếp tục tuần tra ở Biển Đông nhằm chống lại những tuyên bố chủ quyền phi pháp của Trung Quốc. “Chúng tôi sẽ tiếp tục thực hiện các chiến dịch đảm bảo tự do hàng hải. Chúng tôi tiến hành nhiều chiến dịch này trên thế giới để thể hiện quan điểm đối với những tuyên bố chủ quyền biển phi pháp”, ông nhấn mạnh.

Tuyên bố được đưa ra trong một cuộc họp báo với giới sĩ quan quân đội Philippines ở thủ đô Manila chỉ vài giờ sau khi Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị phát biểu tại thành phố Davao rằng một số “nước nằm ngoài khu vực” đang gây rối ở Biển Đông và “phô diễn lực lượng”.

Ông Vương còn lên giọng kêu gọi các nước Đông Nam Á chống lại “sự can thiệp của nước ngoài” ở khu vực. Ngoài ra, nhận định về vụ tàu Trung Quốc quấy rối tàu Mỹ trên Biển Đông hôm 30.9, đô đốc Richarson nói: “Mỹ và Trung Quốc sẽ còn chạm mặt nhau nhiều lần nữa trên biển”.

Cùng ngày, Bloomberg dẫn các nguồn thạo tin từ Nhà Trắng cho hay Mỹ đang chuẩn bị công bố thuế suất mới đối với toàn bộ những mặt hàng nhập từ Trung Quốc nếu hai bên không đạt thỏa thuận tại cuộc gặp thượng đỉnh bên lề Hội nghị G-20 tại Argentina (ngày 30.11 - 1.12). Mỹ hiện áp thuế lên 250 tỉ USD (5,82 triệu tỉ đồng) hàng hóa của Trung Quốc và Bắc Kinh trả đũa với khoản thuế tương tự đối với 110 tỉ USD hàng hóa. “Tôi vẫn còn 267 tỉ USD đang chờ nếu chúng tôi không đạt được thỏa thuận”, Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo trước khi lên đường đến Argentina dự hội nghị.

Cũng trong hôm qua, Bộ Thương mại Mỹ thông báo đưa Công ty Fujian Jinhua của Trung Quốc vào danh sách cấm mua linh kiện, phần mềm và sản phẩm công nghệ từ các đối tác Mỹ, theo Reuters. Công ty này bị phía Washington cáo buộc đánh cắp sở hữu trí tuệ từ công ty bán dẫn Micron Technology có trụ sở tại bang Idaho.

Bên cạnh đó, Mỹ còn lo ngại rằng vi mạch giá rẻ của Fujian Jinhua sẽ tràn ngập thị trường và cạnh tranh không công bằng với doanh nghiệp Mỹ. Các chuyên gia cho rằng quyết định này sẽ khiến quan hệ song phương càng thêm căng thẳng do Fujian Jinhua thuộc số những thành viên chủ chốt trong chương trình phát triển công nghệ cao đến năm 2025 của Trung Quốc.

Trung Quốc “nên biết mình ở đâu”

Tờ South China Morning Post ngày 30.10.18 dẫn lời ông Đặng Phác Phương, con trai cố lãnh đạo Trung Quốc Đặng Tiểu Bình, kêu gọi chính quyền nước này “giữ đầu óc tỉnh táo và biết vị trí của mình”. “Chúng ta không nên hách dịch, chèn ép và cũng không nên xem thường chính mình”, ông Đặng nhận định. Theo ông, con đường phát triển thành công do cha ông đưa ra cách đây 40 năm là “không thể đảo ngược”. Ông Đặng Tiểu Bình từng nổi tiếng với phương châm “náu mình chờ thời” để chỉ đạo Trung Quốc theo đường lối tránh “vác cờ đi đầu”, “xuất đầu lộ diện” trong lúc âm thầm phát triển về kinh tế, quân sự. Thời gian qua, một số nhà phân tích cho rằng Trung Quốc hiện đã từ bỏ phương châm “náu mình chờ thời” và không giấu giếm tham vọng vươn lên trở thành “siêu cường hàng đầu thế giới”.

Về ngoại giao, con trai cố lãnh đạo Trung Quốc kêu gọi: “Thế giới ngày càng dễ biến động. Chúng ta nên theo đường lối hòa bình, phát triển và cố gắng tạo môi trường hợp tác quốc tế cùng có lợi”. Ông Đặng Phác Phương, 74 tuổi, hiện là Chủ tịch Liên đoàn Thể thao người khuyết tật Trung Quốc. Ông bị liệt và phải ngồi xe lăn kể từ khi bị thương nặng dưới tay lực lượng Hồng vệ binh vào năm 1968.

Khánh An

Gọng kìm thương mại Donald Trump chống Trung Quốc độc chiếm Biển Đông

Gọng kìm thương mại Donald Trump chống Trung Quốc độc chiếm Biển Đông

Copy từ " http://giaoduc.net.vn/gdvn-post192121.gd ", tác giả: Hồng Thủy ,đã đăng ngày 24/10/18 07:14.

(GDVN) - Nếu xét trên phương diện quân sự, có rất ít thứ Hoa Kỳ có thể làm để ngăn chặn Trung Quốc tiếp tục quân sự hóa các hòn đảo nhân tạo ở Biển Đông.

Military.com ngày 23/10/18 đăng bài phân tích của tác giả Joshep V. Micallef, một chuyên gia về lịch sử quân sự thế giới và các vấn đề quốc tế, xung quanh cạnh tranh giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ trên Biển Đông.

Ngoài phần lược lại lịch sử tranh chấp và một số diễn biến gần đây, Joshep V. Micallef tin rằng thương mại sẽ là đòn bẩy chính để Tổng thống Donald Trump ngăn chặn Trung Quốc bành trướng trên Biển Đông.

Ngày càng có nhiều dấu hiệu cho thấy chính quyền Tổng thống Donald Trump sẽ sử dụng chính sách thương mại của Mỹ với Trung Quốc như một cách để hạn chế tăng trưởng kinh tế, cơ sở để Bắc Kinh tiếp tục phát triển sức mạnh quân sự.

Nhiều lần Tổng thống Donald Trump đã lên án chính sách thương mại bất bình đẳng của Trung Quốc, bao gồm việc dìm giá đồng nhân dân tệ, trộm cắp tài sản trí tuệ và ép buộc doanh nghiệp Mỹ chuyển giao công nghệ tiên tiến nếu muốn làm ăn tại Trung Quốc.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh, ảnh: The Denver Channel.

Peter Navarro, một giáo sư nổi tiếng với quan điểm chống lại chính sách thương mại của Trung Quốc được Donald Trump bổ nhiệm làm Cố vấn kinh tế, Giám đốc Thương mại và chính sách công nghiệp, Giám đốc Hội đồng Thương mại quốc gia Nhà Trắng.

Ban đầu, cuộc khủng hoảng diễn ra trên bán đảo Triều Tiên đã buộc Tòa Bạch Ốc phải hoãn các hành động chống lại chính sách thương mại của Trung Quốc.

Washington phụ thuộc một phần vào sự sẵn sàng của Bắc Kinh trong việc áp đặt các biện pháp trừng phạt kinh tế lên Bắc Triều Tiên trong Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc.

Nhưng có lẽ bây giờ Nhà Trắng cảm thấy đã có đủ tiến triển trong các cuộc đàm phán với Bình Nhưỡng để chuyển sự chú ý sang chính sách thương mại với Trung Quốc.

Từ tháng Giêng 2018, Hoa Kỳ áp đặt thuế quan với hàng loạt hàng hóa Trung Quốc, ban đầu thuế quan chỉ tập trung vào sản phẩm pin mặt trời và 1,2 triệu máy giặt Trung Quốc xuất khẩu sang Mỹ.

Đến tháng Ba 2018, danh mục này được mở rộng lên hơn 1.300 mặt hàng nhập khẩu từ Trung Quốc, chiếm khoảng 50 đến 60 tỷ USD nhập khẩu.

Trung Quốc đáp trả bằng thuế quan ngày 2 tháng Tư khiến Nhà Trắng lập tức thông báo, họ sẽ xem xét đánh thuế tiếp với khoảng 100 tỷ USD hàng nhập khẩu từ Trung Quốc.

Vào tháng Bảy 2018, Nhà Trắng tuyên bố áp thuế suất 10% và sẽ tăng lên 25% vào cuối năm nay đối với trên 200 tỷ USD hàng nhập khẩu từ Trung Quốc.

Trong lúc chờ đợi, Washington công bố những hạn chế đối với các khoản đầu tư của Trung Quốc trong lĩnh vực công nghệ nhạy cảm, tăng cường kiểm soát xuất khẩu để ngăn chặn Trung Quốc tiếp cận các công nghệ nhạy cảm hoặc chiến lược của Mỹ.

Ngoài ra, Donald Trump còn đe dọa đánh thuế tiếp 267 tỷ USD hàng nhập khẩu từ Trung Quốc, nếu điều này xảy ra thì toàn bộ hàng Trung Quốc xuất sang Mỹ sẽ phải đối mặt với biện pháp trừng phạt.

Hơn nữa, các thỏa thuận thương mại được công bố gần đây giữa Hoa Kỳ, Canada và Mexico đã quy định rằng, bất kỳ thành viên nào bắt đầu đàm phán với các nền kinh tế "phi thị trường" phải thông báo cho 2 bên còn lại 3 tháng trước khi đàm phán.

Nếu các cuộc đàm phán dẫn đến một thỏa thuận thương mại thì có thể bị trục xuất khỏi Hiệp định Thương mại Bắc Mỹ.

Điều khoản này là công cụ hiệu quả để ngăn chặn Trung Quốc theo đuổi một hiệp định tự do thương mại với Canada hoặc Mexico.

Trung Quốc và Mỹ đã tổ chức một loạt các cuộc đàm phán thương mại liên tục trong mùa Xuân, mùa Hè 2018. Tuy nhiên hiện tại các cuộc đàm phán đã bị đình trệ và không có kế hoạch khôi phục nào được công bố.

Washington đã đưa cho Bắc Kinh danh sách 140 yêu cầu Trung Quốc thay đổi chính sách và thực tiễn thương mại.

Theo các nguồn tin khác nhau, các quan chức Trung Quốc cho biết họ có thể chấp nhận khoảng 1/3 số yêu cầu Mỹ đưa ra và có thể thương lượng thêm, nhưng hơn 1/3 yêu cầu của Washington là "không thể chấp nhận".

Đáng chú ý, một số nước châu Âu và châu Á đã chính thức nói với Nhà Trắng rằng, họ ủng hộ chính sách này thương mại với Trung Quốc của ông Donald Trump và sẽ điều chỉnh các chính sách của nước mình theo nó.

Sự phát triển kinh tế ấn tượng của Trung Quốc trong vài thập kỷ qua đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển sức mạnh quân sự rất ấn tượng của họ là điều không có gì phải nghi ngờ.

Nếu xét trên phương diện quân sự, có rất ít thứ Hoa Kỳ có thể làm để ngăn chặn Trung Quốc tiếp tục quân sự hóa các hòn đảo nhân tạo ở Biển Đông.

Trong khi Lầu Năm Góc khẳng định sự tự tin về khả năng thổi bay các đảo nhân tạo này một khi xảy ra xung đột quân sự với Trung Quốc, thực tế không bên nào mong muốn xảy ra đối đầu bởi hậu quả khôn lường đối với cả 2.

Sử dụng chính sách, công cụ thương mại để đối phó với Trung Quốc trên Biển Đông có lợi thế là tăng gánh nặng kinh tế cho Bắc Kinh khi theo đuổi mục tiêu quân sự hóa, đồng thời hạn chế khả năng Trung Quốc tiếp tục phát triển kinh tế, nền tảng để đầu tư cho quân đội, tiếp tục bành trướng về mặt quân sự.

Tuy nhiên, chính sách thương mại chỉ có thể là một phần trong một chiến lược rộng hơn cả về kinh tế lẫn chính trị của Mỹ với các nước xung quanh Biển Đông.

Việc Tổng thống Donald Trump rút Hoa Kỳ khỏi TPP là một sai lầm.

Đáng chú ý, đã có thông tin Mỹ đang xem xét lại việc tái nhập TPP với điều kiện các điều khoản sẽ tốt hơn đáng kể cho Mỹ, so với những gì chính quyền Barack Obama đã thương lượng.

Một động thái như vậy là lý tưởng vì ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy các quốc gia mục tiêu sáng kiến Vành đai và Con đường của Trung Quốc đã phải cân nhắc lại.

Các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng sử dụng vốn vay của Trung Quốc đã làm tăng gánh nặng nợ nần, đó là những ví dụ điển hình cho "chủ nghĩa thực dân mới";

Thậm chí có quốc gia đã thông báo hủy bỏ các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng sử dụng vốn vay Trung Quốc đã ký trước đó.

Không dễ để dùng biện pháp quân sự đối phó với Trung Quốc trên Biển Đông, thương mại và Đài Loan trở thành lựa chọn. Ảnh minh họa, tàu sân bay Liêu Ninh, Trung Quốc tập trận trên Biển Đông, nguồn: ewmib.com

Như vậy, rõ ràng tranh chấp thương mại Trung - Mỹ không chỉ đơn thuần là thương mại, mà còn là một giải pháp của Donald Trump đối phó với việc Trung Quốc quân sự hóa Biển Đông cũng như phát triển sức mạnh quân sự.

Bởi vậy, cuộc chiến thương mại giữa Trung Quốc với Hoa Kỳ có thể sẽ là một đặc điểm lâu dài của quan hệ Trung - Mỹ trong tương lai gần.

Cá nhân người viết cho rằng, Biển Đông là nơi Trung Quốc thể hiện rõ rệt nhất bản chất của "Trung Hoa mộng" là soán ngôi vị siêu cường số 1 của Hoa Kỳ, nếu xét trên phương diện địa chính trị.

Trên phương diện pháp lý, Biển Đông cũng là nơi thể hiện rõ nhất thái độ vô pháp vô thiên, hành vi bất chấp, hành động vi phạm luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982, từ phía Trung Quốc.

Cho nên Biển Đông là một trong những vũ đài chủ yếu 2 siêu cường mới nổi này so găng, đọ sức. Nhưng đúng như tác giả Joshep V. Micallef nhận định, cả Washington lẫn Bắc Kinh sẽ không để chiến tranh nổ ra.

Thương mại, vấn đề Đài Loan nhiều khả năng sẽ là công cụ chính, tạo thành gọng kìm để ngài Donald Trump gây sức ép, buộc Trung Quốc hiệu chỉnh hành vi của mình.

Biển Đông sẽ nằm trong chiến lược tổng thể của Donald Trump để buộc Trung Quốc phải thay đổi. Điều này vừa là cơ hội, vừa là thách thức cho các quốc gia nhỏ ven Biển Đông trong việc cân bằng quan hệ giữa 2 siêu cường.

Chiến tranh Trung - Mỹ khó nổ ra trên Biển Đông, dưới thời Donald Trump có lẽ Trung Quốc sẽ không dám liều lĩnh có những hành động như thời Barack Obama (chiếm quyền kiểm soát Scarborough 2012, gây khủng hoảng giàn khoan 981 năm 2014...).

Đây là thuận lợi cơ bản để các nước ven Biển Đông chống lại nguy cơ bành trướng và kiểm soát toàn bộ vùng biển chiến lược này từ Trung Quốc.

Nhưng giữ được ổn định cũng như không để mình bị lôi kéo thành quân cờ cho bất kỳ bên nào để chống lại bên kia sẽ trở nên khó khăn hơn với các nước trong khu vực.

Nguồn:

https://www.military.com/daily-news/2018/10/23/south-china-sea-and-us-china-trade-policy-are-they-becoming-linked.html

Hồng Thủy

Không có chỗ cho khôn vặt và láu cá

Không có chỗ cho khôn vặt và láu cá

Copy từ https://www.tienphong.vn/kinh-te/khong-co-cho-cho-khon-vat-va-lau-ca-1333523.tpo , tác giả: Xuân Ba ,đã đăng ngày 12/10/2018 16:07

TP - Theo học giả Nguyễn Trần Bạt, Thời đại số là thời đại tất cả các đặc điểm chính trị xấu xí đều được bộc lộ và tố cáo ngay lập tức, cho nên con người ta phải giữ mình trong sáng, sạch sẽ chứ không phải là khôn lỏi.

Chuyên gia kinh tế Nguyễn Trần Bạt. Ảnh: Xuân Ba

(Trò chuyện với học giả Nguyễn Trần Bạt về cách mạng công nghiệp 4.0 và chiến tranh thương mại)

Xuân Ba:

Thưa chuyên gia Nguyễn Trần Bạt, 73 năm trước, Tổng thống Truman có hé với Stalin một vũ khí có sức hủy diệt khủng khiếp ấy là bom nguyên tử. Lịch sử chẳng ngẫu nhiên đâu nhưng cũng rất tình cờ, bởi đến thời điểm này ông Trump, Tổng thống thứ 45 của Hoa Kỳ cũng vừa có động tác để ló dạng một thứ hủy diệt khủng khiếp khác. Đó là chiến tranh thương mại. Rằng ông sẵn sàng tăng cường cuộc chiến thương mại với Trung Quốc bằng cách áp thuế quan lên toàn bộ 500 tỷ USD hàng nhập khẩu từ nước này.

Nguyễn Trần Bạt:

Vâng, không hề ngẫu nhiên! Tất cả mọi tai họa mà nhân loại có đều đến từ những nhà chính trị lãnh đạo những quốc gia khổng lồ. Trong một buổi thảo luận, tôi có nói không gian chính trị tổng thể của thế giới là không gian được hoạch định bởi các nước lớn. Chúng ta vẫn đang tưởng nhầm rằng nền dân chủ của thế giới tạo cho các nước bé một số quyền nào đó. Nền thương mại thế giới làm cho các nước bé với tư cách là người mua cũng có quyền lực nào đó. Nhưng rốt cuộc, mọi quyền lực vẫn thuộc về nước lớn, tất cả những tưởng tượng về quyền của các nước bé là rất ít trên thực tế. Các nước bé muốn có một quyền nào đó buộc phải trỗi dậy, buộc phải tạo ra những năng lực đột phá. Triều Tiên là một quốc gia bé có năng lực đột phá, nhưng năng lực ấy cũng chỉ đủ để đánh đổi một cách đắt hơn cho sự yên ổn của mình. Nước bé phải trả giá đắt như vậy, thậm chí phải trả bằng cả sự tan rã, ví dụ như Nam Tư. Lịch sử nhân loại là lịch sử tan rã của nhiều nền văn hóa. Khi nào hiểu được như thế thì chúng ta mới thấy quý sự tồn tại của một nước Việt Nam như hiện nay. Nhân dân chúng ta hy sinh rất lớn, những người lãnh đạo Đảng Cộng sản ở thế kỷ trước hy sinh rất nhiều để tạo ra được một vị thế nhất định. Cho nên những hậu duệ chúng ta ngày nay cần phải khiêm tốn hơn...

Xuân Ba:

Thế giới liệu có lường trước ngón đòn được coi là đột ngột của Tổng thống Trump? Nên coi đó là đòn đánh là sự tất yếu rằng, mọi việc phải theo lộ trình kiểu như mọi việc phải xảy ra như thế, cùng tắc biến, biến tắc thông?

Nguyễn Trần Bạt:

Những logic cổ như thế bây giờ không còn nhiều giá trị. Anh nên nhớ tất cả các quy luật 4.0 mà xã hội ta hay nói là quy luật đi tắt so với nhận thức truyền thống. Cái gọi là sự thông ấy nằm ở đoạn cuối của một quá trình mà rất có thể chỉ là quá trình ảo. Ở Việt Nam những ngày này chúng ta được nghe rất nhiều thảo luận về chính phủ điện tử, nhưng vừa mới đây thôi chính phủ Singapore phải đình chỉ tất cả các dự án số hóa chính phủ do vụ đánh cắp số liệu y tế quốc gia. Tôi không rõ Chính phủ chúng ta nếu thực hiện điện tử hóa sẽ xử lý thế nào khi từ tầng ngôn ngữ đến tầng chính trị đều đã có những thay đổi chóng mặt. Chính phủ số hóa nhưng liệu nhận thức của cán bộ và nhân dân có số hóa đủ để hiểu và tiếp nhận tất cả các chính sách, chủ trương của Đảng và Chính phủ? Có lẽ chúng ta không nên nói quá nhiều về chuyện ấy mà hãy nghiên cứu cho thật thấu đáo. Anh thấy đấy, chính phủ Singapore thừa năng lực để số hóa mà họ còn làm một cách khá im lặng.

Xuân Ba:

Anh có cảm giác hoang mang trước sự thay đổi đến chóng mặt hiện nay của thế giới?

Nguyễn Trần Bạt:

Không! Tôi thấy sự chuyển động của thế giới khá rõ ràng. Thế giới bao giờ cũng lưỡng cực hoặc tiềm ẩn khuynh hướng lưỡng cực và bao giờ nước Mỹ cũng là một cực, cực còn lại thay đổi từ nước này sang nước khác tùy thuộc sự phát triển của thế giới. Trước đây Liên Xô là một cực, bây giờ Liên Xô tan rã rồi, nước Nga chưa đủ điều kiện để làm một cực, Trung Quốc cũng chưa đủ. Hiện nay, Trung Quốc đang dần dần vươn tới để giữ địa vị cực chính trị thứ hai. Có lẽ họ sẽ làm được điều đó vào khoảng những năm 30 của thế kỷ này và Trung Quốc sớm hay muộn cũng sẽ đối đầu với Mỹ.

Xuân Ba:

Tương quan Mỹ hay Trung yếu trong cuộc chiến tranh thương mại?

Nguyễn Trần Bạt:

Trong cuộc chiến tranh có từng trận. Chiến tranh thương mại là một quá trình mở đầu. Bây giờ nếu lái ngay sang chiến tranh tiền tệ thì Trung Quốc yếu, bởi vì trong đời sống tiền tệ thì đồng Nhân dân tệ không có vị trí tương đối cân bằng so với USD. Chuyển sang chiến tranh tiền tệ thì nước Mỹ cũng có nguy cơ sụp đổ chứ không đùa. Cho nên có thể nó sẽ dừng lại ở những cuộc chiến tranh thuế quan, chiến tranh bán hàng mà người ta gọi là chiến tranh thương mại.

Xuân Ba:

Lộ trình, tầng nấc của cuộc chiến thương mại sẽ như thế nào?

Nguyễn Trần Bạt:

Nó có trận đồ nên không thể nói bên này yếu, bên kia khỏe mà chúng ta phải theo dõi. Trong binh pháp, người ta đã có cách để cho nước bé đánh một nước lớn, để cho lực lượng bé va chạm thành công với lực lượng lớn. Trung Quốc vốn là tổ sư của thứ binh pháp đại loại như vậy! Mỹ ư? Hình như Mỹ không có binh pháp, họ choảng nhau bằng sức mạnh. Nếu có một cuộc chiến tranh thật sự thì cũng gay go, nhưng tôi nghĩ có lẽ người ta không đẩy đến mức ấy mà sẽ tạo ra một cuộc chiến tranh lạnh khác. Đối đầu lưỡng cực bao giờ cũng là đối đầu của chiến tranh lạnh. Mọi người cứ nghĩ sau chiến tranh lạnh là hòa bình, nhưng tôi cho rằng không có, chỉ có chiến tranh và chiến tranh lạnh. Chiến tranh lạnh chính là hòa bình. Chiến tranh lạnh là cách cứu vãn nhân loại để duy trì nó ở trạng thái hòa bình, tránh chiến tranh vũ trang.

Nếu như thế giới không nhận ra, không xây dựng nổi một lực lượng để đối đầu thật sự với một cực nào đó ví dụ như Hoa Kỳ, thì thế giới sẽ luôn luôn bị bắt nạt. Cho nên thế giới cần một cực nữa, nhưng vì Liên Xô sụp đổ rồi nên bây giờ phải có một quốc gia nào đó thay thế. Không hiểu được điều ấy thì chúng ta rất khó biết mình cần làm gì. Người Mỹ không cung cấp oxy cho Việt Nam một cách miễn phí. Đấy là tất cả những vấn đề chúng ta buộc phải suy nghĩ.

Xuân Ba:

Có chuyên gia kinh tế đã dự báo rằng trong cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung đang diễn ra, Việt Nam có lợi nhiều hơn là hại. Cái lợi ở đây là gì vậy?

Nguyễn Trần Bạt:

Lôgic “Cháy nhà hàng xóm bình chân như vại” từ lâu đã là một thứ lặt vặt. Những trí khôn kiểu ấy đã cũ quá rồi. Bây giờ cháy nhà hàng xóm thì người ta buộc phải mua sắm thiết bị cứu hỏa, và tận dụng tình thế ấy cũng có khối người tranh thủ buôn thiết bị cứu hỏa kiếm lời. Sau khi hết cháy rồi thì người ta thế nào cũng nhận ra sự láu cá của anh và không ai chơi với anh. Trò láu cá ấy không phải là trò để sống trong xã hội hiện đại, bởi vì ngay lập tức tất cả các mạng thông tin phát hiện ra chân dung lưu manh của anh. Thời đại số là thời đại tất cả các đặc điểm chính trị xấu xí đều được bộc lộ và tố cáo ngay lập tức, cho nên con người ta phải giữ mình trong sáng, sạch sẽ chứ không phải là khôn lỏi.

Xuân Ba:

Cứ như anh thì sự láu cá, khôn lỏi và vặt nó có thời? Và bây giờ dường như đã thuộc về quá khứ?

Nguyễn Trần Bạt:

Từ giờ trở đi người ta bắt buộc phải thay đổi. Tất cả những bẫy nợ quốc gia được giăng ra hiện nay không còn ăn thua nữa, bởi vì để đối phó với bẫy nợ thì người ta có một khả năng là quỵt nợ. Tất cả những kẻ định quỵt nợ khi nhìn vào mắt người ta sẽ thấy ngay và không chơi nữa. Đấy là ở trên nhìn xuống, còn ở dưới nhìn lên thì người ta thấy anh là kẻ giăng bẫy và nếu anh vẫn tiếp tục trò giăng bẫy thì thế giới tẩy chay anh. Anh không làm người lớn được, không làm nước lớn được.

Xuân Ba:

Thời Khổng Tử rối ren là thế nhưng ông Khổng Khâu vẫn bình thản đeo bị đi du thuyết thiên hạ. Trong khi lửa cháy cơm sôi, Mỹ dọa dẫm ra đòn như vậy nhưng ông Tập Cận Bình vẫn bình thản rảnh rang với các chuyến đi tới nhiều quốc gia châu Phi. Ông ấy mang học thuyết, tiền nong hay là cái gì vậy?

Nguyễn Trần Bạt:

Rất khó để phán đoán ông Tập Cận Bình mang đi cái gì. Không bao giờ nên phán đoán, bởi nhà chính trị cỡ ấy chắc chắn mang đến cho mỗi đối tượng một thứ khác nhau, ai nhận được cái gì là kết quả của sự tính toán chính trị đối với từng đối tượng cụ thể một. Nhận thức là một quá trình, chúng ta cần phải tiếp tục theo dõi những diễn biến này, chưa kết luận ngay được.

Bây giờ chưa có ai nói ngoài việc ông Trump công bố áp thuế lên khối lượng hàng hóa trị giá 500 tỷ đô la. Ông ấy nói thế nhưng cũng chưa làm thật. Ông Trump mà làm thật thì làm sao ông Tập Cận Bình đủ yên tâm đi vòng quanh châu Phi 20 ngày. Tại sao ông ấy lại tự tin đến thế? Với người tự tin đến thế thì liệu chúng ta có thể đoán được dễ dàng đối sách của họ không?

Tôi nghĩ các nhà chính trị của các nước lớn họ không định tự sát. Thế giới đã tạo ra một sự dàn xếp dân túy quá lâu về mặt thương mại. Đến thời điểm này, nhân loại không còn đủ kiên nhẫn theo đuổi các thỏa thuận đã có một cách bừa bãi trong lịch sử nữa, nên người ta cần sắp xếp lại. Sở dĩ tôi gọi các thỏa thuận trong lịch sử là bừa bãi bởi chúng đều được tạo ra trên cơ sở sự khôn ngoan hơn của một cộng đồng xã hội nào đó so với các cộng đồng còn lại. 90% các thỏa thuận là do phương Tây hưởng lợi, giờ đây ông Trump, một trong các lãnh đạo phương Tây đòi hỏi làm lại câu chuyện này vì ông ấy thấy không công bằng cho nước Mỹ. Một cách khái quát, đây là giai đoạn mà thế giới đang sắp xếp lại các trật tự trong đó nó giúp các quốc gia nhìn nhận các thỏa thuận của lịch sử một cách minh mẫn hơn.

Xuân Ba:

Trong bối cảnh chiến tranh thương mại hiện nay, hai nền kinh tế hàng đầu từng có mối quan hệ mật thiết với kinh tế Việt Nam trả đũa nhau sẽ khiến Việt Nam chịu nhiều phiền lụy? Rồi sẽ có hay không việc “mượn xuất xứ” Việt Nam để tránh thuế hàng hóa từ hai cường quốc này? Chẳng hạn là nạn tạm nhập tái xuất nông sản Mỹ vào Việt Nam rồi sang Trung Quốc. Rồi sắt thép tạm nhập tái xuất của Trung Quốc sang Hoa Kỳ hoặc sắt thép gắn mác Việt để xuất sang Hoa Kỳ chẳng hạn?

Nguyễn Trần Bạt:

Chúng ta cứ phải tỉnh táo ở mức độ khắt khe để mà theo dõi. Nhưng sản xuất là một công đoạn thôi. Từ sản phẩm đến hàng hóa có thể kinh doanh được là cả một vấn đề. Muốn biến một sản phẩm thành hàng hóa kinh doanh thì sản phẩm ấy phải tuân thủ các quy tắc cả trong điều kiện thông thường lẫn trong thời kỳ chiến tranh thương mại. Những người điều hành, những người bán hàng phải đủ khôn ngoan để vượt qua tất cả rắc rối của chiến tranh thương mại. Chiến tranh thương mại không có nghĩa là đình đốn việc mua bán mà là sự kiểm soát chặt chẽ các quá trình thương mại để đạt đến mức cân bằng lợi ích. Chiến tranh thương mại cũng không phải là đánh nhau thục mạng mà là nếu anh xuất siêu vào nước tôi thì tôi không cho phép, tôi phải tổ chức các cuộc thương lượng để đạt được sự cân bằng mua bán giữa hai bên. Ông Trump nói đánh thuế lên trên một khối lượng hàng hóa trị giá 500 tỷ chứ không phải là thu thuế cả 500 tỷ. Đây mới là những phát súng nổ đầu tiên, sau đó người ta sẽ thương lượng với nhau. Chúng ta đứng ngoài mà lại sốt ruột nên không thích theo dõi, thích có ngay các kết luận. Có nhiều người đề nghị tôi nói về chiến tranh thương mại, tôi trả lời là làm gì đã có chiến tranh thương mại thật. Chân trời đang lóe lên nhiều dạng chớp báo hiệu điềm dữ của nhưng cơn giông mạnh. Cần tỉnh táo trù liệu và ứng phó.

Công nhân làm việc trong một nhà máy xuất khẩu da giày.

Gạo Việt Nam được xuất khẩu đi các nước trên thế giới. Ảnh: Minh Châu.

Xuân Ba:

Thời gian gần đây các cấp của ta đã ráo riết các cuộc tập huấn tìm hiểu về chiến tranh thương mại… Nếu nó xảy ra thì Việt Nam phải làm gì để tránh những hậu quả nó mang đến?

Nguyễn Trần Bạt:

Tôi không xem đấy là nhanh nhạy, đấy là tạo ra việc để làm cho yên tâm thôi chứ không giải quyết được gì. Kiểu giải quyết tâm trạng chứ chưa hẳn đã là giải quyết tình huống. Người ta chiến tranh với nhau chứ không chiến tranh với mình, cho nên nếu có chuẩn bị thì cái chúng ta cần là chuẩn bị một thái độ đối ngoại với các bên như thế nào để không trở thành đối tượng của bên kia. Tức là chúng ta phải chuẩn bị một thái độ có chất lượng trung lập để đối phó với tình trạng chiến tranh thương mại.

Xuân Ba:

Chủ tịch Ủy ban châu Âu vừa đến Washington gặp ông Trump… Liệu có chuyện Mỹ và Trung Quốc kéo EU vào cuộc chơi, kéo cả ASEAN vào cuộc chơi không? Nhìn vào tương lai xa hơn thì chiến tranh thương mại có kéo Việt Nam vào cuộc chơi này không?

Nguyễn Trần Bạt:

“Kéo vào” có nhiều kiểu, nhưng tôi e là cuộc chiến tranh thương mại nếu có nó sẽ không mời chúng ta vào để hưởng lợi mà nó sẽ “lôi cổ” anh vào với tư cách là thành phần phụ thuộc. Cộng đồng thế giới có cả một tổ chức để tạo ra khuynh hướng hòa bình của các hoạt động thương mại, đó là WTO. Chiến tranh thương mại là phá vỡ từng phần các quy tắc các bên đã thỏa thuận trong WTO. Mà như vậy thì đối với các thành phần phụ thuộc cái hại chắc sẽ nhiều hơn cái lợi.

Tất cả các nước bé đều bị lôi cổ vào và chịu một sức ép khá lớn. Ngay cả với các nước cỡ Nhật Bản cũng tưởng rằng lập ra CPTPP thì sẽ kháng cự lại thành công, nhưng tôi nghĩ là khó. Thế giới thiếu gì lỗi. Cơ quan tình báo Mỹ không phải chỉ phát hiện những vấn đề xâm phạm đến an ninh, tình báo quốc gia, nó còn là cơ quan để phát hiện các gian lận thương mại. Họ có thể thuê các cơ quan điều tra tư nhân, hình thành một hệ thống rộng khắp trên thế giới. Công ty của tôi đã từng làm việc với những tổ chức như vậy. Đừng quên là Việt Nam chúng ta đã hội nhập đủ để trở thành quân cờ trong đời sống kinh tế và chính trị quốc tế.

Xuân Ba:

Xin cảm ơn chuyên gia Nguyễn Trần Bạt về cuộc trao đổi.

Xuân Ba

Bốn chiến đấu cơ Mỹ chặn 2 máy bay Nga

(Copy từ  http://tuoitre.vn/tin/the-gioi/20151030/bon-chien-dau-co-my-chan-2-may-bay-nga/993805.html ; đăng ngày 30/10/15)

TTO - Lệnh xuất kích được Mỹ đưa ra ngay khi phát hiện hai máy bay ném bom Nga cách tàu sân bay Mỹ ở Thái Bình Dương chỉ một hải lý.

Máy bay ném bom Tu-95 Bear của Nga được máy bay chiến đấu của lực lượng không quân hoàng gia Anh Typhoon hộ tống tháng 9-2014 – Ảnh: CNN

CNN ngày 30-10-15 cho hay vụ việc xảy ra vào sáng ngày 27-10-15 trong vùng biển quốc tế phía đông bán đảo Triều Tiên. Hai chiếc Tu-142 Bear của Nga đã tiếp cận tàu sân bay USS Ronald Reagan của Mỹ ở độ cao hơn 150 mét. Vào thời điểm đó, chiếc tàu sân bay 100.000 tấn này đang tham gia tập trận với hải quân Hàn Quốc.

Tuyên bố từ Hải quân Mỹ cho biết ngay sau đó 4 chiến đấu cơ được vũ trang F/A-18 Super Hornets từ con tàu được lệnh xuất kích và hộ tống máy bay Nga ra khỏi khu vực.

“Việc máy bay Mỹ hộ tống chiến đấu cơ Nga ra khỏi khu vực hoạt động của Hải quân Hoa Kỳ là quy trình vận hành tiêu chuẩn. Kiểu tương tác này từng xảy ra trước đây. Nhìn chung, vụ việc vẫn nằm trong giới hạn an toàn” - Trung tá Hải quân Mỹ William J. Marks cho biết, đồng thời nhấn mạnh trước đó Mỹ đã cố gắng liên lạc với các máy bay Nga nhưng không nhận được phản hồi.

Đây không phải là lần đầu tiên Mỹ đưa máy bay chặn chiến đấu cơ của Nga. Hồi tháng 7, một sự kiện tương tự cũng đã xảy ra bên ngoài bờ biển California và Alaska. Trước đó 1 tháng, Hải quân Mỹ cũng công bố một video cho thấy máy bay Su-24 của Nga bay theo tàu khu trục trang bị tên lửa USS Ross của Mỹ khi tàu này đi qua vùng biển quốc tế ở biển Đen bên ngoài bán đảo Crimea.

Mỹ cũng đơn phương cáo buộc máy bay Nga nhiều lần tiếp cận phi cơ và máy bay không người lái của Mỹ ở Syria trong tháng trước.

HẢI YẾN

Đi tìm đàm phán trên thế mạnh

(Copy từ  http://tuoitre.vn/tin/chinh-tri-xa-hoi/thoi-su-suy-nghi/20151029/di-tim-dam-phan-tren-the-manh/992182.html ; đã đăng ngày 29/10/15)

TT – Nổ lực tạo “sự đã rồi” của Trung Quốc qua kế hoạch “đảo hóa” trên biển Đông đã gặp cú phản đòn cứng rắn nhất từ trước đến nay.

Sau một thời gian dài đồn đoán, hải quân Mỹ đã đưa tàu chiến tiếp cận sát Trường Sa, xung quanh thực thể địa lý Subi. Lãnh nhiệm vụ này là tàu khu trục USS Lassen, thuộc lớp Arleigh Burke.

Từ năm 2009, cách tiếp cận “xác quyết nhưng phi quân sự” mà Bắc Kinh theo đuổi cố gắng che giấu xu hướng “quân sự hóa” tại các khu vực tranh chấp.

Những “nhát cắt nhỏ” và rải đều nhiều hướng khác nhau như tàu cá, giàn khoan, tàu hải giám… khiến đối thủ xót, nhưng không bị sốc và đau đớn kéo dài. Sự xuất hiện của 7 đảo nhân tạo của Trung Quốc làm thay đổi các đánh giá về ý định.

Trên phương diện hậu cần, tiếp vận và tăng cường khả năng chống xâm nhập/chống tiếm cận (A2/AD), các đảo nhân tạo thiếp lập một cuộc chơi mới.

Xu hướng sử dụng đảo này làm các căn cứ trung chuyển, tiếp liệu hay bàn đạp về quân sự là một “tuyên chiến” bán chính thức của Bắc Kinh về khả năng tập hợp, điều phối và sử dụng lực lượng không quân-hải quân tại tranh chấp biển Đông.

Nhiệm vụ của USS Lassen sẽ đóng vai trò như một “phép thử” với các các thực thể địa lý đang được xây mà Trung Quốc gọi là “đảo” tại khu vực Trường Sa của Việt Nam. Thách thức chủ quyền của Trung Quốc tại biển Đông không phải là mục tiêu của Mỹ.

Thiết lập một cuộc chơi theo cách Mỹ đã chơi trong suốt sau thế chiến thứ Hai, hay gần đây nhất là sau chiến tranh Lạnh, mới là ý định. Ý định này được lồng ghép qua bức tranh chiến lược quan hệ cạnh tranh quyền lực.

Một là không để khả năng các đảo nhân tạo này làm cơ sở cho việc triển khai sức mạnh quân sự theo hướng có lợi cho Bắc Kinh.

Mặc dù Trung Quốc nhiều lần thông báo về việc dừng việc “cải tạo” hay “quân sự hóa”, quá trình này vẫn tiếp diễn, với nhiều hình thức khác, và tăng dần về mức độ.

Ngay tại Subi, hình ảnh vệ tinh mới nhất vào tháng 9-2015 cho thấy một phi đạo với chiều rộng 30 mét và dài 3.300 mét đang được hoàn thành.

Sự hình thành của phi đạo này cho phép Subi trở thành thực thể thứ ba trên khu vực biển Đông có sân bay sau đảo Phú Lâm và Chữ Thập, cho phép các máy bay tiếp tế và chiến đấu như Su-27/30 hay máy bay ném bom JH-7 có thể cất và hạ cánh.

Hai là việc tạo chủ quyền từ một bãi cạn nửa chìm nửa nổi được đắp cát thành hình hải của một hòn đảo thì không có ý nghĩa gì về mặt luật pháp quốc tế, cả về yêu sách chủ quyền, lẫn đòi hỏi về những quyền tài phán khác.

Với chiều dài khoảng 3,7 hải lý, trục ngắn hơn cỡ 2,7 hải lý, bản chất địa lý của Subi là một bãi cạn, mà đánh giá của nhiều tác giả và nhiều nguồn độc lập khác nhau cho rằng nên được phân loại vào dạng nửa nổi nửa chìm.

Theo Công Ước Luật Biển 1982, Subi không được hưởng quy chế lãnh hải hay vùng đặc quyền kinh tế. Và vì thế Mỹ có quyền thực hiện quyền tự do hàng hải của mình (đi qua vô hại) tại các vùng biển xung quanh mà không cần có sự xin phép.

Trong thế mạnh khi cán cân quân sự còn chênh lệch, và tính toán được những bất ổn trong nội trị Trung Quốc, đây là thời điểm Mỹ nghĩ rằng có thể “đưa” Trung Quốc vào lại luật chơi.

Sức mạnh quân sự không phải là để tạo nên một cuộc xung đột. Vì người Mỹ hiểu rõ hơn cả cái giá phải trả của chiến tranh, đặc biệt với một cường quốc đang lên.

Hơn nữa, sự phụ thuộc lẫn nhau về kinh tế và ảnh hưởng sâu sắc lẫn nhau về chính trị khiến một cuộc chiến, dù ngắn ngày, đối với cả hai là quá đắt. Thời điểm nội trị của nước Mỹ cũng không cho phép những “phiêu lưu” quân sự khác bên ngoài.

Vì thế đây không phải là một cuộc động binh để dành chiến thắng. Mà là dùng quân sự để tìm tư thế đám phán trên thế mạnh.

Tìm kiếm đàm phán trên tư thế mạnh cần một số bước kế tiếp nhất định. Trong đó, quan trọng nhất là tạo thế răn đe quân sự vừa đủ cho đối phương nóng mặt, mở các kênh ngoại giao để giữ nhiệt vừa đủ nóng nhưng không bốc cháy và thúc đẩy các kênh “thông tin” đồng loạt ra sân.

Mục tiêu của người Mỹ trong ngắn hạn là cho Trung Quốc biết Mỹ đang làm gì và muốn gì. Mục tiêu này đã hoàn thành ngay thời điểm tàu USS Lassen xuất kích.

TS TRƯƠNG MINH HUY VŨ (giám đốc Trung tâm , nghiên cứu quốc tế Đại học KHXH&NV, TP.HCM)