Các đập thượng nguồn sông Mê Kông đe dọa sinh kế người dân hạ nguồn

Chánh Tài

https://thesaigontimes,vn/... đăng ngày 31/7/2019,17:49.

(TBKTSG Online) - Hoạt động của hàng loạt đập thủy điện ở thượng nguồn sông Mê Kông đang làm trầm trọng thêm tình hình khô hạn trong khu vực, đe dọa đến nguồn tài nguyên thủy sản vốn mang lại sinh kế cho người dân sống ở lưu vực hạ nguồn bao gồm Thái Lan, Campuchia và Việt Nam. Đập thủy điện Cảnh Hồng trên sông Lan Thương, vùng thượng nguồn sông Mê Kông ở tỉnh Vân Nam, Trung Quốc. Ảnh: AP Các nhà khí tượng học Thái Lan dự báo năm 2019 là năm khô hạn nhất ở nước này trong vòng ít nhất một thập kỷ qua. Nhiều chuyên gia cho rằng việc Trung Quốc và Lào giảm lượng nước xả ở hai con đập nơi thượng nguồn sông Mê Kông khiến lưu lượng dòng chảy về hạ nguồn giảm nghiêm trọng. Hồi đầu tháng này, Bộ Tài nguyên nước Trung Quốc thông báo lưu lượng nước xả từ đập Cảnh Hồng trên sông Lan Thương, thượng nguồn của sông Mê Kông ở tỉnh Vân Nam, Trung Quốc sẽ giảm một nửa trong giai đoạn từ ngày 5-7 đến 19-7 để bảo dưỡng lưới điện trong khu vực. Ủy hội Sông Mê Kông (MRC) ban đầu kỳ vọng quyết định này sẽ không ảnh hưởng nghiêm trọng đến các khu vực hạ nguồn sông khi mùa mưa đang bắt đầu. MRC có bốn thành viên gồm Campuchia, Lào, Thái Lan, Việt Nam và hai đối tác đối thoại Trung Quốc và Myanmar. Tuy nhiên, khi đợt bảo dưỡng lưới điện ở Vân Nam hoàn tất, MRC ra thông báo cho biết mực nước sông Mê Kông đã rơi về mức thấp kỷ lục. Các phụ lưu sông chảy vào tỉnh Chiang Rai và tỉnh Nong Khai, Thái Lan đặc biệt bị khô cạn nghiêm trọng, thấp hơn 2 mét so với mực nước lúc bình thường. Hôm 15-7-19, đập thủy điện Xayaburi trên sông Mê Kông, có công suất 1.285MW ở Lào, cũng bắt đầu thử nghiệm phát điện cho Tổng công ty Điện lực Thái Lan (EGAT) trước khi đi vào vận hành đầy đủ vào tháng 10. Anuparp Wonglakorn, Phó Giám đốc Công ty điện lực Xayaburi, cho biết việc vận hành đập này không ảnh hưởng đến lưu lượng dòng chảy của sông Mê Kông. Ông đổ lỗi lượng mưa thấp hơn dự kiến là nguyên nhân khiến mức nước sông ở vùng hạ nguồn xuống thấp. “Chúng tôi vận hành một đập thủy điện theo phương pháp sử dụng dòng chảy cơ bản của sông nên không cần dự trữ trước”, Wonglakorn nói. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia đã chỉ ra mối liên hệ giữa hoạt động của các đập thủy điện ở thượng nguồn sông Mê Kông với tình hình hạn hán nghiêm trọng trong khu vực. Trung Quốc đã xây dựng 10 đập thủy điện bao gồm đập Cảnh Hồng trên sông Lan Thương, vùng thượng nguồn của sông Mê Kông. Lào cũng đang xây dựng đập thủy điện Don Sahong trên sông Mê Kông ở đoạn gần với biên giới Campuchia. Có 7 dự án đập thủy điện nữa đang sắp triển khai gần hoặc trên con sông này giáp biên giới Thái Lan. Với sự hỗ trợ của Trung Quốc, Campuchia cũng lên kế hoạch xây dựng hai đập thủy điện trên sông Mê Kông ở đoạn chạy qua tỉnh Kratie và tỉnh Stung Treng. Tuy nhiên, giờ đây chính phủ Campuchia đang cân nhắc lại kế hoạch này. Tại hội nghị Tầm nhìn Năng lượng do Phòng Thương mại Mỹ tổ chức gần đây ở Phnom Penh, Keo Rattanak, Giám đốc Tổng Công ty điện lực Campuchia (EDC) cho biết, ông không muốn thúc đẩy triển khai hai đập thủy điện mới trên sông Mê Kông. Trên toàn cầu, có 3.700 dự án đập thủy điện đang chờ triển khai nhưng các nghiên cứu cảnh báo chi phí xây dựng đập thủy điện thường đội cao hơn gấp đôi so với chi phí dự tính ban đầu và thời gian hoàn thành cũng kéo dài thêm 50% so với kế hoạch ban đầu nhưng công suất lại thường thấp hơn mức thiết kế. Tại Thái Lan, sau khi đi vào hoạt động cách đây 25 năm, đập thủy điện Pak Mun của EGAT trên một nhánh sông Mê Kông đã ảnh hưởng đến cuộc sống của gần 1.600 hộ dân. Đập Pak Mun đã hủy hoại ngành đánh bắt thủy sản ở địa phương sau khi các ý kiến phản đối của người dân địa phương và các tổ chức phi chính phủ bị gạt bỏ. Marc Goichot, quản lý Chương trình nước khu vực Mê Kông thuộc Tổ chức Bảo tồn thiên nhiên thế giới (WWF) cho biết dự án đập thủy điện Sambor có chiều ngang 18km ở tỉnh Kratie, Campuchia là quá khổng lồ và sẽ làm ngưng trệ dòng chảy tự do ở hạ nguồn con sông này, gây tổn thất lớn cho nguồn lợi thủy sản và lưu lượng phù sa cần thiết ở các lưu vực sông tại Campuchia và Việt Nam. “Campuchia là một trong những nước có ngành ngư nghiệp nội địa năng suất nhất thế giới, cung cấp protein giá rẻ cho tất cả người dân. Lưu lượng phù sa giảm sẽ làm vùng đồng bằng ở lưu vực sông Mê Kông sụt lún và bị thu hẹp, làm suy giảm khả năng chống chọi của 18 triệu người dân Việt Nam (ở đồng bằng sông Cửu Long) trước các cơn bão nhiệt đới, lũ lụt cũng như gây ra tình trạng xâm nhập mặn và giảm sự tiếp cận nguồn nước ngọt”, Goichot cảnh báo. Trong khi đó, theo Trung Quốc các đập có thể giúp điều tiết mực nước trên sông Mê Kong bằng cách cung cấp thêm nước vào mùa khô và lưu trữ nước vào mùa mưa. Pianporn Deetes, một điều phối viên của tổ chức phi chính phủ Sông ngòi quốc tế, nhận thấy đây là điều đáng lo ngại. Vì theo chu kỳ tự nhiên của con sông, các cơn lũ mùa mưa mang về phù sa và giúp các đàn cá di cư về hạ nguồn và mùa khô sẽ giúp lộ ra những khoảng đất để chim chóc sinh sản. Việc quản lý dòng chảy của sông thông qua các kế hoạch xả nước của các con đập có thể dẫn đến những biến động mực nước khó lường, đe dọa các phương kế mưu sinh của người dân ở hạ nguồn. Theo Nikkei Asian Review, Reuters

Lũ không về, mất mùa đặc sản cá linh

Lũ không về, mất mùa đặc sản cá linh

https://nhandan.com.vn/xahoi/... đăng ngày 02/08/2019, 16:52.

NDĐT - Đến hẹn nhưng nước lũ vẫn chưa tràn về vùng hạ lưu châu thổ, nước không về nên loài cá được mệnh danh đặc sản của đồng bằng mấy ngày này cũng biến mất tăm mất tích.

Năm 2018, thời điểm này ông Dũng đã bắt được nhiều cá linh, còn bây giờ ông đã treo vó vì không có cá.

Mùa nước nổi, mùa cá linh

Thông thường tháng 7 nước lũ đã tràn về An Giang, Đồng Tháp, có năm lũ nhỏ, có năm lũ lớn nhưng hôm nay còn nước phù sa vẫn biền biệt. Các ngư dân ở đầu nguồn sông Hậu, sông Tiền than thở, mấy chục năm mưu sinh trên sông nước nhưng chưa bao giờ chứng kiến mùa lũ kỳ quặc như thế này.

Những năm trước, mùa này, nước đã ngập cánh đồng xã Nhơn Hưng, huyện Tịnh Biên, An Giang mang theo cuộc sống đa dạng cho cư dân vùng này. Khi đó, buổi chiều tối, người dân ra đồng đặt lợp, giăng lưới bắt ếch, cua đồng, cá đồng rồi về nhà nghỉ ngơi chờ sáng hôm sau ra vỡ lợp, thăm lưới. Một ngày như vậy trúng mánh dính vài chục ký cua, cá, ếch là kiếm được gần mấy triệu đồng, công việc nhàn hạ nên mùa lũ cánh thanh niên, đàn ông đi làm thuê xa hay trở về quê nhà để thảnh thơi kiếm bộn tiền từ cá tôm.

Lũ về tràn vào cánh đồng mang theo các cá bố mẹ, những đùm trứng cá li ti, trứng cá nở thành cá con, chúng ấn náu trong đồng rộng kiếm ăn rồi khi trưởng thành lại ào ra sông bơi ngược về thượng nguồn. Trong các loài cá xuất hiện trong nước lũ, cá linh đình đám nhất, chiếm nhiều nhất và nó là con cá gắn liền với mùa nước nổi hay còn gọi mùa nước lũ nên mệnh danh đặc sản mùa nước nổi. Cá linh lạ lắm, chỉ xuất hiện nhiều ở vùng An Giang, Đồng Tháp, còn xuống hạ lưu sông thuộc địa phận TP Cần Thơ, Vĩnh Long, Sóc Trăng, Hậu Giang có nhưng rất ít. Người dân bắt cá để ủ làm nước mắm, các nhà hàng, hàng quán mua cá chế biến các món ngon phục vụ du khách gần xa cho biết hướng vị đậm đà của đặc sản trời cho chỉ có trong mùa nước lũ.

Nhưng bây giờ cánh đồng xã Nhơn Hưng nói riêng và những cánh đồng An Giang nói chung đang xơ xác ngóng đợi con nước phù sa. Tháng 7, những cánh đồng trơ đất cỏ, trâu bò thong thả đi gặm cỏ không né lũ như trước kia.

Những cánh đồng cạn mùa nước lũ trên vùng Tịnh Biên.

Ông Phan Văn Dũng, 55 tuổi, hơn 30 năm bằng nghề kéo vó cá bắt cá linh ở xã Nhơn Hưng hồi tưởng lại, lúc trước mùa này ngư dân vui lắm, một ngày đánh bắt cá linh có thể kiếm được cả chục ký. Ngay thời điểm có giá, cá linh 80.000 đồng/ ký, còn lúc thường giá cá vùng này đem ra chợ Châu Đốc bán từ 30.000 đồng/ký. Vậy nên, mùa lũ ai cũng sống khỏe từ cá linh, không phải tốn tiền đi chợ như các mùa khác, ngoài cá linh còn bắt được các loài cá khác như cá lóc, cá dãnh, cá heo, cá rô phi, tôm tép… Một mùa lũ trôi qua, ngư dân siêng năng có thể dư giả vài chục triệu đồng từ loài cá trời cho.

Nhưng bây giờ, người đàn ông sống đời hạ bạc này nhìn trời xa xăm, đồng trơ cạn nước lấy đâu cá về. Nước lũ về dâng ngập các cánh đồng, đường quê kéo dài trong ba tháng mới rút hết nước ra sông ra biển lớn để lại phù sa cho đồng ruộng, làm màu mỡ đất. Nước lũ tiêu diệt sâu rầy, chuột bọ nên mùa sau nhà nông bớt vất vả đi diệt cỏ dại, tiền mua phân bón cho đất…

Nhớ lũ

Mùa lũ có hai loài đặc trưng, đó là cây điên điển và cá linh. Mùa này, ra các chợ An Giang có thể mua bông điên điển bất cứ lúc nào. Cây điên điển cũng như cá linh, chỉ xuất hiện trong mùa nước nổi, khi nước rút đi, chúng héo khô rồi chết dần để đến lũ sau tái sinh cùng cá linh. Nhưng cây điên điển bây giờ người dân An Giang đã trồng được, còn cá linh thì chưa nuôi thả lồng bè, hầm như bao loài cá khác. Vì bởi chúng là loài cá ngang dọc sông nước ít chịu đùn chân trong một chốn riêng nên có nuôi được hiệu quả kinh tế cũng chưa cao, đó là chưa kể cá linh nuôi hầm có nhược điểm hôi rong nên ăn không ngon như cá tự nhiên.

Mùa này, những năm trước ra các chợ đã thấy cá linh con bằng đầu đũa nhảy xôi xối trong các thau chậu của các bà bán cá. Cá linh đầu mùa giá cao lắm, từ 120.000 đồng đến 170.000 đồng/ký. Đến lúc cao điểm cá nhiều hay cá trưởng thành bằng ngón cái thì giá cá mới giảm dần từ 30.000 đồng đến 70.000 đồng/kg. Những lúc cá linh non hút hàng, nhiều người bán cá “gian trá” bán cá trôi Ấn Độ có hình dáng hao hao như cá linh nhưng không ngon bằng. Còn bây giờ, ra chợ tìm mua cá linh đỏ cả mắt, ngay cả cá linh “giả” cũng không có mà bán vì lũ không về cá linh “giả” cũng không về theo.

Cá linh đã giúp người dân vùng lũ có thêm thu nhập.

Mùa lũ năm rồi, anh Nguyễn Văn Ngà, 39 tuổi, ngụ xã Phước Hưng, huyện An Phú tất bật thả lợp bắt cá linh ngày kiếm được cả chục ký nên sống khỏe trong mùa nước lũ. Cá nhiều, lợp cá hút hàng nên anh Ngà làm lợp liên tục để bán cho mối quen với giá từ 60.000 đồng đến 70.000 đồng cái. Như bao cảnh đời sống mùa nước lũ, Ngà thích mùa lũ dù lũ gây ngập lụt, lũ dâng ngập các tuyến lộ nên người dân đi lại khó khăn nhưng bù lại trong ba tháng ngập nước, cá tôm rồi rau dại bông súng, điên điển, rau nhút mọc lềnh khênh trên các đồng, mạnh sức mà hái về ăn hay đem ra chợ bán.

Nói về mùa lũ này, ông Nguyễn Văn Kiệt, 51 tuổi sống bằng nghề đáy cá linh trên các dòng sông ở An Giang, Đồng Tháp than, năm nay ông bỏ nghề đáy cá linh dù đã hơn 30 năm sống bằng nghề đánh bắt cá linh. Ông Kiệt nói, chưa năm nào thấy nước lũ quái lạ như năm nay, vào mùa lũ mực nước các dòng sông vẫn thấp như mùa khô nên tôm cá không vào đồng, vào kinh rạch đẻ được. Dân gian có câu, tháng 7 nước nhảy khỏi bờ, trong đó con nước rằm tháng 7 âm lịch nước luôn nhảy dâng cao. Nhưng hôm nay là ngày mùng 2 âm lịch (ngày 2-8), tức là còn 12 ngày nữa nên ông Kiệt le lói chút hy vọng khi đó nước về mang theo tôm cá. Ông nói: “14 âm lịch này nước không tràn về xem như năm nay mất trắng mùa cá linh, không có cá linh ngư dân khổ thêm vì nguồn lợi từ loài cá này lớn lắm…”.

Cá linh là loài cá trong nhóm cá trắng, con lớn nhất bằng to bằng con chân cái. Ngày xưa cá, tôm nhiều nên ngư dân đánh bắt cá linh chủ yếu ủ làm nước mắm để ăn hay để bán dù cá linh chế biến các món ăn rất ngon. Ngày trước ít ai ăn cá linh, nhưng từ năm 2004 trở lại đây cá linh được nhiều người biết đến nên chúng trở thành món ăn hấp dẫn. Món ăn từ cá linh chế biến phong phú như cá linh kho tộ, linh kho quẹt, cá linh chiên bột, canh chua cá linh, chả cá linh, lẩu cá linh… Dân thành thị ở TP Hồ Chí Minh, TP Cần Thơ và các tỉnh thành khách khi đi du lịch An Giang, Đồng Tháp trong mùa nước nổi đều tìm cách đặt ăn phần ăn có cá linh để thưởng thức cho biết hương vị đặc sản chỉ có trong mùa nước nổi tại An Giang và Đồng Tháp.

BÀI VÀ ẢNH: THANH DŨNG

Người miền Tây hớn hở trong mùa nước nổi

( Copy từ link: http://nld.com.vn/dia-phuong/nguoi-mien-tay-hon-ho-trong-mua-nuoc-noi-20161019163158458.htm )

Người miền Tây đang hối hả đua nhau đặt dớn, bơi xuồng giăng câu, thả lưới... ai cũng vui đón mùa nước nổi về.

Chúng tôi có mặt tại vùng đầu nguồn sông Tiền, sông Hậu, vào ngày 15-10-16, nhiều cánh đồng đã ngập nước trắng xóa. Người dân cũng hối hả đua nhau đặt dớn, bơi xuồng giăng câu, thả lưới... ai cũng vui đón mùa nước nổi về...

Cách đây hơn 20 ngày, đập Trà Sư và đập Tha La còn trơ đáy trông thật buồn tẻ phẳng lặng.

Cách đây gần một tháng, tìm về vùng đầu nguồn An Giang, Đồng Tháp để xem mùa nước nổi. Khi hỏi về nước nổi năm nay, ai cũng lắc đầu buồn bã: "Thêm một năm nữa không nước, vậy là không có thủy sản, đặc sản mùa nước nổi rồi".

Chú Hai Lựa đi tìm thuốc nam, đứng trước đập Tha La (xã Vĩnh Tế, TP Châu Đốc) nói: "Đến lúc này không có nước thì xem như năm nay không có mùa nước nổi.

Hàng năm khoảng giữa tháng 7 âm lịch là nước lên, nay đã là 20-8 rồi mà đập Tha La, Trà Sư là cửa đón nước của cả vùng Bảy Núi lại trơ đáy, thế là năm thứ 3 không có mùa nước nổi".

Mặc dù nước trên đồng không cao như những năm trước nhưng người dân vẫn đánh bắt kiếm sống qua ngày nước nổi.

Trời còn rất tối, vợ chồng anh Bắc (xã Bình Thạnh- Hồng Ngự) phải thức đi đổ dớn.

Chị Lý nhổ xuồng bông súng mỗi chuyến kiếm được khoảng 200.000đ.

Bà Hai Lê nhà ở gần cầu Tha La- người có biệt danh là bà Hai Phóng sinh- vì năm nào cũng vậy, bà Hai thường ra chợ "ma" (chợ bán cá vào lúc trước sáng, tại cầu Tha La) mua cá cá rô, cá sặc, cá lóc con để thả lại về đồng.

Năm nay đến giờ không có nước, thì xem như cũng không cá luôn. Hàng năm khoảng giữa tháng 7 là có nước, năm nay đến lúc này mà đồng ruộng khô rang hà...".

Không có nước, người dân địa phương buồn, vì không có khoản thu nhập từ mùa nước nổi, tôi cũng buồn thiu ra về vì không tận hưởng được vẻ đẹp vô tận của vùng nước nổi.

Lặng đi thời gian, đến đầu tháng 10, cũng là tháng 9 âm lịch, anh Minh ở thị xã Hồng Ngự (Đồng Tháp) điện thoại hớn hở thông báo: "Nước về rồi, nước về rồi"; vậy là sắp xếp công việc chúng tôi trở lại vùng đầu nguồn để tận hưởng niềm vui mùa nước nổi.

4 giờ sáng ngày 15-10, anh Minh dùng ca nô đưa chúng tôi vào vùng đồng nước mênh mông Đồng Tháp. Chiếc ca nô rẽ nước tiếng máy rú ò ò vọt nhanh trong màn đêm còn tĩnh mịch.

Anh Minh nói: "Đi nhanh, tranh thủ để anh em kịp quay phim chụp ảnh cảnh nông dân giở lọp, đú, lưới... để đến sáng là hết". Anh tài ca nô lái lả lướt, lượn qua lượn lại sang trái, sang phải... rẽ nước, những làn sóng đập vào bờ nghe sàn sạc.

Chiếc ca nô, cố lên ga hết tốc lực trườn qua bờ đê ngập nước, ai cũng sợ mắc cạn, anh tài quả quyết qua được và lại tăng ga, nước bùn tung tóe, nhưng rồi cũng vượt qua đưa chúng tôi vào cánh đồng thuộc xã Bình Thạnh, TX Hồng Ngự- nơi giáp ranh với vùng đất Campuchia.

Đây đó những ánh đèn pin quét qua, quét lại của những người đi đổ dớn, đổ lọp...

Anh Út chỉ đặt 2 cái dớn trên ruộng nhà để kiếm cá ăn, đang đổ dớn bì bõm dưới nước, gặp chúng tôi anh cũng ngưng tay cho biết: "Năm nay nước về trễ, mọi năm khoảng tháng 7 âm lịch là nước tràn đồng, năm nay tới đầu tháng 9 âm lịch mới có nước.

Mọi năm, thời điểm này là nước đang bắt đầu hạ, kiểu này chắc nước không cao, nước hiện thấp hơn đỉnh mọi năm cả thước. Vì vậy, cá tôm năm nay cũng ít, chỉ bằng phân nửa những năm trước".

Anh Đáng cùng vợ đi giở 12 cửa ngục (một loại ngư cụ ở địa phương), cho biết: "Năm nào cũng vậy, trông tới mùa nước nổi là sắm ngư cụ mưu sinh trong mùa nước.

Năm nay cũng nghĩ là đồng khô như năm ngoái nên không chuẩn bị trước, đến đầu tháng 9 âm lịch, thấy nước nhóm lên nên kêu vợ đưa tiền vội vả sắm 30 cái 12 cửa ngục hết 15 triệu để tranh thủ mùa nước kiếm thêm thu nhập.

Đêm nào vợ chồng cũng đi đặt, gần sáng giở, mỗi đêm kiềm cũng được vài ký tôm, cá. Qua gần mười ngày mới lấy vốn được 1/3 hà".

Và nhiều người, nhiều người giở lọp, nò, đáy bì bõm dưới nước, khi hỏi ai cũng nói cá tôm ít hơn mọi năm, nhưng như cái nghiệp, cái sự đam mê mùa nước nên vẫn làm.

Anh Trần Phước Lộc- Trưởng phòng Kinh tế TX Hồng Ngự cho biết, vài năm trở lại đây, mùa nước bất thường đã làm ảnh hưởng rất lớn đến tình hình nuôi trồng cũng như đánh bắt thủy sản của bà con nông dân.

Nước ở khu vực xã Vĩnh Tế còn rất ít, nhưng nông dân cũng thi nhau ra đập chài cá.

Khoảng năm 2013 trở về trước, toàn địa bàn thị xã Hồng Ngự có khoảng 170 ha nuôi thủy sản trên ruộng mùa nước nổi, rồi dần dần nước không còn nên nhiều người không nuôi nữa vì không hiệu quả, thua lỗ.

Hiện chỉ còn khoảng 43 ha nuôi tôm mùa nước nổi. Việc đánh bắt cũng giảm sản lượng, do nhiều nguyên nhân, trong đó yếu tố nước nổi là chính, dần dần làm cá tôm cạn kiệt".

Rời Hồng Ngự, chúng tôi vượt sông sang TX Tân Châu (An Giang), tại bờ kè TX Tân Châu, dòng nước son cuồn cuộn chảy về hạ nguồn, làm sống lại ký ức về mùa nước nổi hàng năm.

Người dân nơi đây cho biết, lúc đầu cứ nghĩ nước không về như năm 2015, người chuyên đánh bắt cá buồn thiu... rồi đầu tháng 9 âm lịch, xuất hiện dòng nước son cuồn cuộn chảy, ngư dân cả khu vực Tân Châu... dần như sống lại.

Rời Tân Châu, vượt phà Châu Giang chúng tôi sang Châu Đốc. Tại chân đập nước Tha La, tuy nước chỉ đổ vào con đập nhỏ với lượng nước khiêm tốn, nhưng đã có cả chục người thi nhau chài cá.

Từ đó, du khách cũng kèo về xem mùa nước nổi. Người dân khu vực Tha La đua nhau mở quán cá đồng nướng, du khách ngắm cảnh xong lại vào quán ngồi nhâm nhi vài con cá đồng nướng trui để thưởng thức hương vị mùa nước nổi.

Chị Lê Thị Lý ở xã Vĩnh Tế, TP Châu Đốc vừa chở về một xuồng bông súng ma, vừa giặt bông chị vừa cho biết: Cả gia đình cùng làm bông súng mùa nước, một người kiếm được khoảng 200.000 đồng mỗi ngày.

Từ 3 giờ sáng, chị Lý cùng với bảy tám người khác, mỗi người một xuồng bơi 3- 4 cây số đến cánh đồng ngập nước sâu giáp với Campuchia để nhổ bông súng.

Đến sáng lại quay về giao bông cho người quấn, tỉa và đem bỏ mối. Năm nào cũng vậy, cứ đến đầu mùa nước nổi đến khi nước cạn (khoảng 3 tháng) thì ngưng, rồi lại quay về với đồng lúa truyền thống...

Rời Bảy Núi, tạm biệt vùng đầu nguồn sông Tiền sông Hậu, tạm biệt vùng nước nổi. Hẹn lại năm sau, hẹn gặp lại mùa lũ đẹp cũng như nụ cười đôn hậu của những nông dân chân chất vùng nước nổi.

Theo HÙNG HẬU (Báo Vĩnh Long)

Bà Hai cho biết: "Chợ cá họp nhóm ở đây vào khoảng từ 1- 4 giờ, người khai thác cá về bán cho thương lái đến cân. Tui cũng thức dậy sớm, những cá con như cá lóc, cá rô, sặc... còn nhỏ người ta không mua, tui mua rồi thả lại cho cá về đồng. Nhưng 2 năm nay không có cá vì nước không về.

Câu ếch,đặt trúm lươn mùa nước nổi

Câu ếch,đặt trúm lươn mùa nước nổi

Copy từ http://nld.com.vn/2011082802565296p0c1201/cau-ech-dat-trum-luon-mua-nuoc-noi.htm, đăng ngày 28/8/2011, mục Địa phương.

Hàng năm, cứ vào đầu mùa nước nổi, nước từ thượng nguồn sông Cửu Long đổ về tràn vào đồng ruộng, đìa, bàu, kinh, rạch,… tạo điều kiện cho các loài thủy sản sinh sôi, nảy nở. Vào thời điểm này, người dân châu thổ ĐBSCL chuẩn bị “đồ nghề” để thả lưới, giăng câu, đặt lờ- lọp, đóng đáy,…

Câu ếch mùa lũ ở Thanh Bình (Đồng Tháp)

Câu ếch mùa nước nổi rất đơn giản, vừa tiện lợi vừa ít tốn kém, mang lại hiệu quả cao. Chỉ cần vài trăm ngàn đồng là sắm được đầy đủ dụng cụ để câu ếch: cái cần câu vót bằng tre, dây gân và lưỡi câu như cần câu cá nhưng ngắn, chỉ bằng 1/3.

Mồi ếch được sử dụng thích hợp là: nhái con hoặc ốc, cá bằm nhuyễn…

Lúc trời mưa vào chập choạng tối, những người câu ếch đã chuẩn bị sẵn sàng dụng cụ, móc mồi vào lưỡi câu, đi dọc theo các bờ ruộng, ven vườn tìm nơi ếch thường trú ẩn để cắm câu… Sau vài giờ họ trở lại thăm câu, ếch đã dính cần câu trĩu nặng, người cắm câu chỉ cần gỡ bắt con ếch bỏ vào rọ, tiếp tục móc mồi mới, rồi ngồi chờ.

Anh Ba Tâm (xã Phú Đức, huyện Tam Nông) cho biết: “Tôi sắm 60 chiếc cần câu mỗi đêm kiếm cũng được 4- 5kg ếch, bán được hàng trăm ngàn đồng, đủ chi tiêu cho gia đình…”

Anh Năm Hải (xã Hòa Bình, huyện Tam Nông) có 10 công ruộng. Anh sắm sẵn 100 cần câu. Sau khi thu hoạch lúa Hè Thu xong, hai đứa con trai lớn đi cắm câu bắt ếch mỗi đêm.

Anh Hải cho biết: “… Mỗi đêm, thằng Sơn, thằng Hà bắt cũng được 5- 7kg ếch. Đêm nào trúng bắt được hơn 10kg ếch, bán trên 400.000đ”. Cháu Sơn ngồi kế bên tiếp lời: “Đi câu ếch thích lắm chú ơi. Có đêm trúng câu dính trên chục ký, con nào con nấy bự bằng bàn tay xòe, thấy phát mê! Ếch xào sả ớt, xào củ hành ăn ngon “bá chấy”, còn nhậu thì có ếch rang muối là nhứt xứ. Vậy mời chú ở nhà cháu ăn cơm và lai rai với ba cháu chơi…”

Không chỉ câu ếch, người dân Đồng Tháp Mười còn đi soi ếch! Người đi soi ếch mang theo giỏ, bao, đèn pha, nơm… Trời tối, người đi soi thường tìm tới những nơi có vũng nước đọng, hố lá, đìa, bàu… và có tiếng ếch kêu nhiều. Sau đó, tắt đèn ngồi rình. Những con ếch say sưa bắt cặp, người soi bước nhẹ nhàng đến mở đèn lên ra tay bắt từng cặp ếch bỏ vào giỏ. Nếu ếch lặn xuống hồ nước thì dùng nơm chụp. Chỉ cần soi vài giờ là bắt được 5- 7kg ếch, có đêm soi trúng cũng hơn 10kg ếch, vừa cải thiện bữa ăn, vừa kiếm nguồn thu nhập đáng kể cho gia đình!

Cùng với nghề câu ếch, soi ếch, nghề đặt trúm bắt lươn ở các huyện vùng sâu Đồng Tháp Mười này cũng đang phát triển mạnh. Nhiều nông hộ ở đây nhờ nghề đặt trúm bắt lươn mà đã vượt qua cảnh khốn khó trong mùa nước nổi. Anh Lê Văn Tuấn (xã An Phong, huyện Thanh Bình) có 4 nhân khẩu hành nghề đặt trúm hơn 5 năm qua cho biết: “Từ ngày mùng 5/5 âm lịch đến nay, mỗi đêm tôi đặt hơn 50 ống trúm kiếm cũng được trên- dưới 3kg lươn. Đêm nào trúng thu hơn 5kg, bán trên 400.000đ!”

Vợ chồng anh Đường đặt trúm bắt lươn.

Đặt trúm bắt lươn hiện đang là một nghề chính để tạo việc làm và đem lại nguồn thu nhập chính cho vợ chồng anh Trần Văn Đường và chị Trần Thị Thừa (ấp Tây, xã Tân Thạnh, huyện Thanh Bình, tỉnh Đồng Tháp). Mỗi ngày, vào buổi xế trưa, vợ chồng họ thay phiên nhau đẩy xe dọc theo tuyến Quốc lộ 30 thuộc địa phận xã Tân Thạnh đến thị trấn Thanh Bình và xã Bình Thành hoặc đi dọc tuyến Đường tỉnh 843 thuộc các xã Tân Phú, Tân Mỹ... tìm nơi để đặt trúm... Đến 5- 8 giờ sáng hôm sau thi đi dỡ trúm. Mồi đặt lươn thường là trùn, cua, ốc chết, cá tép thối...

Với 80 ống trúm, bình quân mỗi ngày gia đình anh Đường kiếm được trên dưới 3kg lươn, bán cho những thương lái chở đi TP Cao Lãnh, TX Sa Đéc... Với giá 150.000 đ/kg lươn loại 1 và 120.000 đ/kg lươn loại 2, thu nhập từ 300.000- 500.000 đ/ngày.

Anh Đường vui vẻ nói: “Với nghề đặt trúm bắt lươn hàng năm, vợ chồng tôi kiếm được không dưới 10 triệu đồng, đủ để trang trải mọi chi phí sinh hoạt trong gia đình và nuôi con ăn học”. Chị Thừa- vợ anh Đường ngồi kế bên tiếp lời: “Đặt trúm mê lắm chú ơi! Mỗi lần dỡ trúng không dưới 7kg lươn, vừa cải thiện được bữa ăn vừa có tiền mua gạo, quần áo, sách vở cho các con tôi ăn học...”

Đón con mùa lũ

Nhịp đời qua ống kính

Đón con mùa lũ

Copy từ http://tuoitre.vn/Chinh-tri-Xa-hoi/518825/Don-con-mua-lu.html ; tin ngày 0/11/12, mục Chính trị-XH.

TT - Chị Nguyễn Thị Oanh (trái) đang đón con là bé Yến Nhi, 4 tuổi, sau buổi đi “điểm giữ trẻ mùa lũ” của bà Trần Thị Ngà, ở ấp Trường Đông, xã Trường Thành, huyện Thới Lai (TP Cần Thơ).

Bà Ngà là người đã tình nguyện cho địa phương mượn nhà để tổ chức giữ trẻ miễn phí giúp đỡ các gia đình nghèo trong mùa lũ. Từ ngày có “điểm giữ trẻ mùa lũ” này (từ năm 2011 đến nay), chị Oanh và nhiều gia đình nghèo khác đã có thể yên tâm đi làm ăn mà không còn lo lắng con ở nhà nguy hiểm do bị té nước.

CHÍ QUỐC