Những người phu khuân vác trên núi thiêng Bà Đen
Mồ hôi nhỏ từng giọt, mặt ai cũng đỏ gay vì mệt, nhưng họ vẫn gắng rướn bước với bao hàng to đùng trên lưng.
Những người khuân vác này phải vượt hơn 1.200m đường núi cao gập ghềnh với hàng hóa nặng trên vai - Ảnh: AN VI
Dọc đường núi cao gồ ghề lên điện Linh Sơn Thánh Mẫu (chùa Bà Tây Ninh), các quán xá phục vụ du khách thập phương. Để có hàng hóa buôn bán trên triền núi Bà Đen chênh vênh là phần việc nặng nhọc của phu khuân vác.
Tính từ chân núi, đi bộ lên đến cổng điện Linh Sơn Thánh Mẫu dài hơn 1.200m với 1.580 bậc thang cao thấp khác nhau. Đi người không đã mệt rã rời, ấy vậy mà phu khuân vác vẫn ngày ngày vác vài tạ hàng hóa đủ loại như gạo, nước ngọt, nước đá và các vật phẩm của chùa.
Cái nghề "đi chênh vênh"
5h30 sáng, dưới chân núi Bà Đen đã chập choạng ánh đèn của 4-5 phu khuân vác. Họ là những người đến sớm nhất ở ngọn núi này.
Nhóm tấp vào quán quen dưới chân núi, gọi cà phê uống. Anh Lê Anh Kiệt (30 tuổi), đội trưởng khuân vác, nhấc máy gọi lên các quán trên núi rồi ghi chép hàng hóa cần vác để phân công các thành viên.
Sáng nay, nhóm hai người của anh Kiệt lên núi đầu tiên, với hai bao đá cho quán nước cách đó 300m và hai bao nữa sẽ được anh vác lên điện Linh Sơn Thánh Mẫu.
Đá được xe chở tới, anh Kiệt dùng tấm đệm bọc quanh hai bao đá, cột chặt đưa lên vai. Anh nói vác đá phải dùng miếng đệm bao lại để tránh nước chảy vô người và giảm được độ lạnh của đá.
"Mỗi bao nặng khoảng 30kg, giá giao tới quán 100.000 đồng, trong đó chúng tôi nhận tiền công 70.000 đồng. Vác cát đá, họ tính mỗi ký 3.000 đồng, cứ thế tùy sức mình vác bao nhiêu thì được bấy nhiêu tiền", vừa vác hai bao đá nặng, anh Kiệt vừa trò chuyện nhẹ tênh.
Mặt trời chưa qua khỏi núi, đường lên các quán nước vắng vẻ, yên tĩnh tới mức đứng từ xa có thể nghe được tiếng thở hì hục của phu khuân vác và tiếng chim ríu rít trong rừng.
Đi được hơn 300m, anh Kiệt kêu tôi về lại quán ngồi để trò chuyện tiếp mấy phu khuân vác còn lại. "Chứ ông đi theo tui lên tới kia, tui bảo đảm đi xuống không nổi chứ đừng nói đi thêm chuyến nữa", người đàn ông lực lưỡng cười phì.
Trời ửng sáng, 60 phút trôi qua, anh Kiệt vừa đi xuống núi vừa bấm điện thoại khỏe ru, cữ ngỡ chỉ vừa đi dạo. Anh nói vọng vào quán, nơi có 6 thanh niên lực lưỡng ngồi chờ sẵn: "10 thùng nước, hôm qua đứa nào làm ít thì vác lên quán bà Chín đi, hai người thôi nha mấy ông, nhiều quá đi mắc công".
Đội trưởng khuân vác cho biết mùa này phải phân đều cho anh em vì ít hàng, còn lúc cao điểm từ tháng chạp ra ngoài tháng giêng âm lịch, vác bủn rủn tay chân vẫn không xuể.
Vác nửa đường, anh Linh đã nhễ nhại mồ hôi
Mệt*** riết thành quen
Anh Kiệt vừa dứt lời, anh Nguyễn Hoàng Phúc (30 tuổi) và Nguyễn Bảo Linh (31 tuổi) - hai thanh niên vác khỏe nhất đội - chuẩn bị lên đường.
10 thùng nước lọc được chia đều cho cả hai, mỗi thùng nặng 12kg, tức mỗi người phải vác 60kg lên núi. Phúc và Linh đều cười nói 60kg là bình thường, họ còn muốn vác thêm để được nhiều tiền mà mùa này không có hàng.
Họ vác khỏe là vậy, song so với anh Kiệt, họ không thể vác bền được cả ngày vì chưa kinh nghiệm phân bổ sức. "Mấy ổng hay lắm, tui vác được nhiều thiệt nhưng bắt vác đều cả ngày thì không chịu nổi, đi lên đi xuống tầm bốn quận là đuối", anh Phúc nói.
Trùm chiếc bao vào 5 thùng nước để cố định, anh Kiệt hỗ trợ hai người nhấc lên vai vì vác nước không có thế giống vác bao đá.
Những người khuân vác len lỏi trên triền dốc nguy hiểm - Ảnh: AN VI
Nhìn anh Phúc có dáng người đô con hơn Linh, song anh thừa nhận Linh mới là người khỏe hơn. "Nghề này không nhìn dáng vóc được đâu, nhìn tui nhỏ vậy chứ nó không làm lại tui đâu. Từ đây lên quán bà Chín tui nghỉ có 3-4 lần, nó chắc phải cả chục lần á", anh Linh tự tin sức bền của mình.
Cứ như thế, hai người với bao hàng to quá người trên vai len lỏi từng bậc thang chênh vênh trên triền núi.
Đoàn khách tham quan nào đi ngang cũng nhìn hai anh với ánh mắt trầm trồ. Không phải vác gì, song nhiều khách tham quan đi được 1/3 quãng đường mặt mày đã tái mét, thở không ra hơi.
Còn với anh Linh và anh Phúc vác nặng, họ đi khoảng 100m sẽ tìm chỗ cao để dừng nghỉ lấy sức một chút. "Dừng nghỉ cũng tính toán chứ không phải muốn dừng đâu là dừng, hàng hóa nặng nên phải kiếm chỗ cao để đặt xuống xíu nữa mình mới có thế vác lên lại. Đuối cỡ nào cũng phải kiếm chỗ cao, chứ nghỉ ở chỗ thấp là bó tay, không ai phụ lên hàng được", anh Linh giải thích.
Nếu vác thùng nước, phu khuân vác có thể nghỉ lâu một chút. Còn như nước đá, họ chỉ dừng thở được vài giây rồi cố leo thật nhanh để không bị tan đá.
Dưới cái nóng giữa năm, mồ hôi phu khuân vác chảy dài trên tấm lưng có phần còng đi vì vác đồ nặng suốt nhiều năm. Họ như con thoi leo lên thật nhanh rồi lại tranh thủ xuống núi tiếp tục chuyến hàng mới. Thở hổn hển, nhưng khi hỏi ai cũng nói: "Vác riết thành quen".
Phút nghỉ ngơi của những phu khuân vác
Kiếm*** tiền cũng như đi làm mướn thôi
Cả nhóm thay phiên nhau đủ lượt rồi tập trung lại quán dưới chân núi, người kêu mì tôm, người mở hộp cơm ăn dở buổi sáng để tiếp tục. Ai nấy đều lùa lia lịa, họ nói làm nghề này rất mệt, nên sức ăn của ai cũng dữ dằn hết.
Khi anh Phúc cởi chiếc áo đẫm mồ hôi của mình ra, lộ rõ vết đỏ vừa đi giác hơi mấy ngày trước. Tay chân ai cũng có miếng dán giảm đau.
Theo lời anh Kiệt, nhiều người thấy tiền cao xin vào làm được một ngày là "bỏ chạy". "Ngày đầu khiêng được một chuyến mà sáng hôm sau ổng lết đi không nổi, nhìn vậy chứ không dễ ăn đâu", anh Kiệt cười nói.
Mùa nắng, phu khuân vác làm việc mệt hơn nhưng họ cho biết vẫn đỡ hơn trời mưa. "Trời mưa bậc thềm trơn trượt dữ lắm. Nước ngọt, thực phẩm của người ta thuê vác lên dễ bị té ngã đổ hết. Vác nước ngọt còn ngồi dậy ráng lụm lại, chứ trứng gà hay đồ dễ bể là thua, đền thấy bà luôn", anh Phúc than thở.
Anh Phúc tìm chỗ cao nghỉ dọc đường để dễ lên lại hàng - Ảnh: AN VI
Họ vác lên tới quán, chủ quán trả tiền công liền và boa thêm cho họ ly nước để tèn tèn xuống núi. Ở đây, họ không ăn lương tháng, mà cứ tính kg, vác lên bao nhiêu sẽ nhận tiền công bấy nhiêu.
Mùa vắng khách này, mỗi ngày trung bình các phu vác ở đây kiếm được từ 200.000 - 300.000 đồng tiền công. Còn mùa cao điểm tháng giêng, họ có thể bỏ túi vài triệu mỗi ngày.
Cứ như thế, giữa dòng người hành hương, những phu khuân vác âm thầm len lỏi "cõng" từng món đồ lên đỉnh núi. Họ kiếm tiền bằng mồ hôi, và đôi khi là sự đánh đổi an toàn của bản thân giữa con dốc chênh vênh, gập ghềnh.
Nhiều*** khi hè nhau "kéo pháo"
Lâu lâu cả nhóm "trúng mánh" khi các địa điểm du lịch phía trên cần vận chuyển đồ lớn như trụ gỗ, chuông, bàn thờ… Có thứ nặng hơn tấn, cả nhóm gần 20 người phải dùng kèo dài để khiêng lên.
"Giống kéo pháo vậy đó, cứ một… hai, một… hai vậy miết lên tới chùa. Mà cái đó người ta trả cao, anh em chia ra cũng được bộn", đội trưởng của nhóm cho biết.
