Sức khỏe

dvnien copy từ https://tuoitre.vn/...,trang web này đăng ngày 16/05/2024 08:11

Tìm cách ngăn chặn 'làn sóng' ung thư

THÙY DƯƠNG

Số người bị ung thư ở Việt Nam tăng cao, bên cạnh việc tìm giải pháp để ngăn chặn "làn sóng" này thì trước mắt cần tăng cường mạng lưới điều trị, tránh quá tải cho các bệnh viện tuyến trên cũng như thêm vất vả cho bệnh nhân.

Bệnh nhân đến khám bệnh tại Bệnh viện Ung bướu cơ sở 2 (TP Thủ Đức) - Ảnh: DUYÊN PHAN

Vậy có cách nào để giảm tải cho các bệnh viện?

Tuyến dưới cần điều trị tốt, thông suốt với tuyến trên

Ông Lê Tuấn Anh, giám đốc Trung tâm ung bướu Bệnh viện Chợ Rẫy, cho biết hiện nay số bệnh nhân mắc bệnh ung thư đến điều trị tại Trung tâm ung bướu Bệnh viện Chợ Rẫy đang trong tình trạng quá tải. Trung tâm có 200 giường bệnh điều trị nhưng luôn có khoảng 300 bệnh nhân điều trị nội trú và hơn 700 bệnh nhân điều trị ngoại trú mỗi ngày.

Trong số những bệnh nhân nhập viện điều trị, có đến 70 - 80% bệnh nhân từ các tỉnh chuyển đến. Trong số những bệnh nhân ở tỉnh này có những bệnh nhân từng điều trị tại các bệnh viện tỉnh nhưng không hết bệnh nên đã lên tuyến trên điều trị và cũng có những bệnh nhân lên thẳng trung tâm để khám, điều trị.

Còn ông Diệp Bảo Tuấn, phó giám đốc điều hành Bệnh viện Ung bướu TP.HCM, cho biết hiện nay mỗi ngày Bệnh viện Ung bướu tiếp nhận 4.700 - 4.800 bệnh nhân đến khám, 950 bệnh nhân nội trú và khoảng 1.000 - 1.100 bệnh nhân ngoại trú điều trị bằng hóa trị hoặc xạ trị. Trong số những bệnh nhân đến khám và điều trị này có đến 84% bệnh nhân đến từ các tỉnh thành trong khu vực, trong khi trước đây tỉ lệ này chỉ khoảng 75%. 

Theo số liệu Globocan (Tổ chức Ung thư toàn cầu) 2022 vừa được công bố đầu tháng 3 năm nay, tại Việt Nam có khoảng 180.400 ca mới và hơn 120.000 ca tử vong do ung thư.

Để giải quyết tình trạng quá tải này, theo ông Anh, cần đầu tư cho một mạng lưới điều trị ung thư. Các cơ sở tuyến dưới điều trị tốt, bệnh nhân sẽ tìm đến điều trị chứ không dồn lên tuyến trên. Ngoài ra để giảm tải cho các cơ sở tuyến trên thì các bệnh viện, trung tâm tuyến trên cũng phải gắn kết chặt chẽ với các cơ sở tuyến dưới để có một hệ thống quản lý bệnh nhân thống nhất. Khi bệnh nhân bị bệnh nặng sẽ chuyển lên tuyến trên điều trị. 

Cơ sở tuyến trên điều trị đến mức độ nào sẽ chuyển bệnh nhân về tuyến dưới điều trị. Bệnh viện tuyến trên và tuyến dưới cùng có một kế hoạch để điều trị cho bệnh nhân... Những năm qua Trung tâm ung bướu Bệnh viện Chợ Rẫy đã hỗ trợ về chuyên môn cho Bệnh viện tỉnh Lâm Đồng, Bệnh viện tỉnh Trà Vinh... khi những bệnh viện này có máy xạ trị.

Thêm các giải pháp từ bệnh viện liên vùng

Thống kê về số lượt bệnh nhân đến khám và điều trị tại Bệnh viện Ung bướu năm 2023, có hơn 82% bệnh nhân khám chữa bệnh tại bệnh viện đến từ các tỉnh thành trong cả nước. Trong đó, bệnh nhân từ 13 tỉnh thành miền Tây chiếm gần 38% (bốn tỉnh thành có số lượt bệnh nhân đến khám, nhập viện điều trị tại Bệnh viện Ung bướu đông nhất, trên 10% là Long An, Tiền Giang, An Giang, Đồng Tháp).

Hiện tại mạng lưới chẩn đoán, điều trị ung thư ở miền Tây khá hạn chế khi 13 tỉnh thành chỉ có 2 bệnh viện chuyên khoa ung bướu, 9 khoa ung bướu thuộc bệnh viện đa khoa tỉnh và 2 đơn vị ung bướu thuộc khoa lâm sàng trong bệnh viện đa khoa tỉnh.

Việc điều trị ung thư ở các tỉnh thành miền Tây còn gặp nhiều khó khăn như xây dựng cơ bản, trang thiết bị cho chẩn đoán và điều trị bệnh ung thư rất đắt tiền, cần nhiều thời gian. Ngoài ra, việc tuyển dụng và đào tạo nhân sự tại các cơ sở này cũng gặp nhiều khó khăn. Chưa kể một số bệnh viện ở miền Tây còn có dấu hiệu quá tải.

"Vai trò liên kết vùng trong điều trị ung thư ngày càng quan trọng", nhiều chuyên gia nhận xét như vậy. Bệnh viện Ung bướu là bệnh viện chuyên khoa tuyến cuối về ung thư khu vực phía Nam. Theo lãnh đạo bệnh viện này, bệnh viện luôn sẵn sàng hỗ trợ toàn diện cho các tỉnh thành miền Tây trong đào tạo nhân lực chẩn đoán và điều trị ung thư.

Cụ thể sẽ giúp các tỉnh thành đào tạo nguồn nhân lực cho chẩn đoán, điều trị ung thư, tư vấn mua sắm trang thiết bị, hỗ trợ chuyên gia trực tiếp hoặc qua telemedicine, hỗ trợ - chuyển giao kỹ thuật về đọc và phân tích kết quả của bệnh nhân, hỗ trợ điều trị ca khó.

Hiện nay các bệnh viện trong TP.HCM đã tích cực phối hợp với các bệnh viện thuộc 13 tỉnh thành vùng ĐBSCL, 5 tỉnh miền Đông Nam Bộ và 5 tỉnh vùng Tây Nguyên để triển khai các hoạt động chuyển giao kỹ thuật, đào tạo nhân lực cho các tỉnh nhằm nâng cao năng lực điều trị bệnh lý ung thư nói riêng và các bệnh lý khác nói chung để có thể đáp ứng nhu cầu điều trị bệnh của người dân tại các địa phương.

Ông Diệp Bảo Tuấn cho rằng một trong những giải pháp góp phần giảm tải bệnh nhân ung thư là cần tăng cường công tác tầm soát và phát hiện sớm bệnh lý ung thư nhằm phát hiện ngày càng nhiều, càng sớm những trường hợp ung thư để điều trị hiệu quả hơn với thời gian ngắn hơn.

Nhiều nguyên nhân gia tăng bệnh ung thư

Theo các chuyên gia, nguyên nhân thời gian qua tỉ lệ mắc bệnh ung thư tại Việt Nam cao do nhiều yếu tố:

* Dân số tăng kéo theo các bệnh chung cũng sẽ tăng, trong đó có ung thư.

* Tuổi thọ tăng lên (già hóa dân số) cũng làm số ca mắc ung thư càng cao.

* Chất lượng cuộc sống được cải thiện, người dân quan tâm sức khỏe nhiều hơn, đi khám tầm soát ung thư nên nhiều người phát hiện sớm ung thư.

* Máy móc, thiết bị hiện đại và kỹ thuật công nghệ cao giúp phát hiện khối u rất nhỏ ở giai đoạn rất sớm. Điều này cũng dẫn đến số ca ung thư đếm được tăng.

* Môi trường (nước, không khí...) ô nhiễm, kém chất lượng cũng là một trong những yếu tố quan trọng gây ung thư.

* Lối sống không lành mạnh, lười vận động, hút thuốc, uống rượu, lạm dụng chất kích thích, thực phẩm không đảm bảo an toàn... cũng là nguyên nhân làm tỉ lệ người mắc bệnh ung thư ngày càng cao.

Sở Y tế đang có kế hoạch xây dựng trung tâm khám sức khỏe và phát hiện bệnh sớm bằng công nghệ cao tại cơ sở cũ của Bệnh viện Ung bướu (số 3 Nơ Trang Long, quận Bình Thạnh) để trình các cấp thẩm quyền. Cần xây dựng kế hoạch phòng chống ung thư ở TP.HCM để cả hệ thống y tế từ y tế cơ sở đến các bệnh viện chuyên khoa có điều trị bệnh lý ung bướu cùng chung tay khám và điều trị cho bệnh nhân.

Ông DIỆP BẢO TUẤN (phó giám đốc điều hành Bệnh viện Ung bướu TP.HCM)

Bệnh viện quá tải, người bệnh ung thư ‘rồng rắn’ xếp hàng đợi thăm khám

Số lượng bệnh nhân ung thư từ các tỉnh đổ về Bệnh viện Ung bướu TP.HCM liên tục tăng, người bệnh "rồng rắn" xếp hàng đợi thăm khám.

THÙY DƯƠNG

BÌNH LUẬN HAY11

• 

  Phạm Thiết Hùng

  Tôi không dám lạm bàn về mạng lưới, hệ thống bệnh viện khám, điều trị căn bệnh quái ác, ung thư. Chỉ xin bổ xung vào tác nhân gáy ung thư là người Việt mình ăn nhiều tương, chao, mắm các loại, dưa muối. Cùng với rau bón quá nhiều chất tăng trưởng, phân hóa học, thuốc trừ sâu. Gieo trồng nhiều giống biến đổi đột biến gen. Trái cây nhúng, ủ chất kích chín, chất bảo quản chống hư thối
  heo, gà, vịt ăn, tiêm chích nhiều thuốc tăng trọng, thuốc trụ sinh, chất tạo nạc, thuốc kích thích tăng trưởng trọng lượng, thuốc kích thích đẻ trứng. Cá, tôm tẩm ướp phân đạm ure, chất chống thối foocmon... con người thực sự đang sống trong môi trường không an toàn cho sức khỏe.

Nghiên cứu đột phá về ung thư của nhà khoa học Việt

 

Nghiên cứu đột phá về ung thư của nhà khoa học Việt

Như Trần

dvnien copy từ https://thanhnien.vn/..., trang web này đăng ngày 17/10/2021 14:15 THANH NIÊN

Phát hiện của tiến sĩ Nguyễn Văn Thắng, nhà khoa học tại Đại học Missouri (Mỹ), mở ra hướng đi mới giúp hoàn thiện phương pháp điều trị ung thư.

Mới đây, Kỷ yếu Viện Hàn lâm khoa học quốc gia Mỹ (PNAS), một trong những tạp chí khoa học uy tín và có hệ số tác động hàng đầu thế giới, xuất bản nghiên cứu về vai trò của một enzyme trong cơ chế kháng thuốc của tế bào ung thư.

Thanh Niên đã có dịp trò chuyện với tác giả nghiên cứu, tiến sĩ Nguyễn Văn Thắng, nhà khoa học đang làm việc tại Trường Y khoa của Đại học Missouri (Mỹ).

Công trình gây ngạc nhiên

Cơ thể người có sẵn hệ thống tiêu hủy các protein không cần thiết hoặc hư hỏng bằng các yếu tố nội sinh. Các nhà khoa học phát hiện rằng chúng ta có thể dùng hóa chất kích thích các yếu tố nội sinh này phân hủy protein lạ có khả năng gây bệnh. Cơ chế này đã được áp dụng để tạo ra các loại thuốc điều hòa miễn dịch như thalidomide, lenalidomide và pomalidomide - phương pháp mới để điều trị đa u tủy xương và các bệnh ung thư máu khác.

Tiến sĩ Nguyễn Văn Thắng, nhà khoa học tại Đại học Missouri (Mỹ) NVCC

Tuy nhiên, phương pháp này vẫn chưa hoàn thiện. Ông Thắng nhận thấy sau một thời gian, đa số bệnh nhân đều có dấu hiệu kháng thuốc. Đây là lý do ông bắt tay vào thực hiện công trình của mình, tiến sĩ quê Hưng Yên chia sẻ với Thanh Niên.

Trong nghiên cứu, ông Thắng phát hiện một loại protein tên USP15 là nguyên nhân khiến tế bào ung thư kháng các loại thuốc trên. Từ đó, bác sĩ có thể xét nghiệm USP15 để xem khả năng kháng thuốc của bệnh nhân và điều chỉnh phương pháp điều trị thích hợp. Bên cạnh đó, nghiên cứu cũng mở ra khả năng xem xét việc kết hợp chất ức chế USP15 với các loại thuốc khác để điều trị ung thư hiệu quả hơn.

Phát hiện của ông Thắng được giới khoa học đánh giá rất cao vì đã giải quyết được một trong những câu hỏi quan trọng nhất trong ngành. Sự công nhận còn đến từ việc nghiên cứu được PNAS, tạp chí “mơ ước” của các nhà khoa học, chấp thuận xuất bản chỉ sau hơn 2 tháng nộp lên - một điều rất hiếm thấy.

Trả lời Thanh Niên, ông Thắng cho biết mình bắt đầu công trình này khi đại dịch Covid-19 vừa bùng phát nên đã gặp một số khó khăn. “Do dịch bệnh nên hóa chất đến phòng thí nghiệm chậm, tôi cũng không thể gặp các nhà khoa học khác để thảo luận. Tuy nhiên, thời gian yên tĩnh trong đại dịch giúp tôi hoàn thành nghiên cứu nhanh hơn”, ông Thắng nói.

Ông Thắng trong một lần đi câu NVCC

Từ bác sĩ thú  y đến tiến sĩ điều trị ung thư

Tốt nghiệp ngành bác sĩ thú y tại Đại học Nông nghiệp I (nay là Học viện Nông nghiệp Việt Nam), ông Thắng ở lại trường làm cán bộ giảng dạy. Năm 2001, ông theo học thạc sĩ sinh học phân tử tại Bỉ nhờ đề án 322 của Chính phủ Việt Nam. Sau đó, ông sang Mỹ theo học bổng của Quỹ Giáo dục Việt Nam (VEF) để hoàn thành chương trình tiến sĩ về miễn dịch học và sinh học ung thư.

Xuất phát điểm là bác sĩ thú y, nhưng hướng nghiên cứu chính hiện tại của ông là miễn dịch học và ung thư. Trao đổi với Thanh Niên, ông Thắng cho biết mình chọn ngành này vì sự yêu thích tìm tòi, khám phá của một nhà khoa học. “Tôi luôn đặt câu hỏi về mọi thứ xung quanh và không muốn chỉ dừng lại ở động vật hay thực vật. Bên cạnh đó, tôi nhận thấy nghiên cứu ung thư và miễn dịch giúp ích cho cộng đồng rất nhiều”, ông Thắng nói thêm.

Ông Thắng có niềm đam mê đặc biệt với việc câu cá. Đi câu và làm khoa học có ý nghĩa quan trọng như nhau đối với ông. Chia sẻ với Thanh Niên, ông Thắng cho biết khi đi câu, ông có không gian tĩnh lặng để suy nghĩ. Đây cũng là lúc các ý tưởng liên tục ùa đến.

Ung thư: Nguy cơ bị thổi phồng thành nỗi sợ hãi

Ung thư: Nguy cơ bị thổi phồng thành nỗi sợ hãi

Copy từ http://antg.cand.com.vn/Khoa-hoc-Ky-thuat-hinh-su/Ung-thu-Nguy-co-bi-thoi-phong-thanh-noi-so-hai-507836/ , tác giả: Tony Ngo ; đã đăng ngày 27/08/2018 18:56.

Ung thư đã và đang trở thành đề tài rất nóng bỏng trên báo chí, truyền hình và trên mạng xã hội. Thông tin lan truyền về căn bệnh này đã làm cho nhiều người cảm thấy hoang mang, lo lắng.

Cá nhân người viết cũng có những người thân quen đang mắc bệnh ung thư và đang đồng hành, động viên cho 2 bệnh nhân, một bị u gan và một bị u máu đang điều trị. Phải là người trong cuộc, đối diện với thực tế, người ta mới thấy rằng thực trạng về ung thư đúng là thật sự nghiêm trọng, nhưng không đến mức như những thông tin đang lan truyền trên các phương tiện truyền thông.

Không có chuyện "Việt Nam ung thư nhiều nhất thế giới"

Thông tin lan truyền rất phổ biến hiện nay thường là những nhận định võ đoán, kiểu như Việt Nam có tỷ lệ mắc ung thư cao nhất nhì thế giới; Việt Nam có ung thư đứng hàng thứ 2 thế giới; ung thư ở Việt Nam rất đáng báo động…

Thông tin thường được xuất phát từ các trang web không rõ nguồn gốc, được rất nhiều những người dùng mạng xã hội chia sẻ, rồi tiếp tục tô vẽ lên cho thêm phần nghiêm trọng hơn, theo thời gian và theo các đợt bùng phát. Đó thường là khi xã hội có một nhân vật nào đó nổi tiếng, người của công chúng bị phát hiện bị mắc bệnh ung thư. Mới đây là trường hợp diễn viên Mai Phương mắc ung thư phổi. Tóm lại, bất kỳ ai cũng có thể bị ung thư! Mối đe dọa, do đó trở nên bao trùm.

GS.BS Nguyễn Chấn Hùng.

Thực tế, theo báo cáo nghiên cứu GLOBOCAN 2012 công bố năm 2014 của Cơ quan quốc tế nghiên cứu về ung thư (International Agency for Research on Cancer - IARC) thuộc Tổ chức Y tế thế giới (WHO) thì toàn thế giới có khoảng 14,1 triệu ca ung thư mới phát hiện và có khoảng 8,2 triệu người chết vì ung thư. Tỷ lệ tương ứng với 182 ca mắc bệnh và 102 ca tử vong trên 100.000 người (tức 0,182% và 0,102%).

Nghiên cứu của IARC cho thấy tỷ lệ mắc ung thư cao nhất là ở các nước Úc và New Zealand, các nước Bắc Mỹ, Tây Âu, Bắc Âu và các quốc gia phát triển nói chung. Các quốc gia càng kém phát triển thì tỷ lệ mắc ung thư càng thấp. Khu vực Đông Nam Á có tỷ lệ mắc ung thư thấp, chỉ xếp trên các khu vực Châu Phi và Trung Bắc Á.

Đối với Việt Nam, số liệu từ GLOBOCAN chỉ ra số ca mắc ung thư là 139,3 ca trên 100.000 người. So với mức 182 bình quân của thế giới, thì tỷ lệ mắc ung thư ở Việt Nam thấp hơn mức trung bình của thế giới khá xa, chỉ bằng 76% mức bình quân thế giới.

Các cuộc nghiên cứu về ung thư và chết vì ung thư không ngừng được cập nhật. Tuy nhiên, dữ liệu về ung thư của Việt Nam từ các cơ quan uy tín đều không có sự báo động hoặc đột biến nào. Mới nhất, website chuyên cung cấp các thống kê về sức khỏe và bệnh tật của các quốc gia trên thế giới (dựa vào nguồn từ các cơ quan có uy tín nhất như WHO, Work Bank, Unesco) cập nhật dữ liệu của WHO, trang http://www.worldlifeexpectancy.com cho thấy, Việt Nam hiện có tỷ lệ người chết vì ung thư xếp hạng 80 thế giới, với tỷ lệ 113,05 trên 100.000 người dân, xếp gần cuối nhóm thứ 2.

Trong nhóm báo động đỏ về tỷ lệ chết vì ung thư cao (nhóm 1), có nhiều nước thuộc các quốc gia phát triển như: Armenia, Hungary, Croatia, Nga, Nam Phi, Đan Mạch, Ba Lan, Hà Lan, Trung Quốc, Pháp, Anh, Cộng hòa Séc, Thổ Nhĩ Kỳ,… Các nước thuộc các quốc gia phát triển thuộc nhóm thứ 2 có tỷ lệ chết vì ung thư cao hơn Việt Nam gồm có: Bỉ, Bồ Đào Nha, Iceland, Đức, Na Uy, Ý, Hy Lạp, Áo, New Zealand, Canada, Tây Ban Nha, Israel, Mỹ, Nhật…

Như vậy, những thông tin lan truyền về tình hình bệnh ung thư ở Việt Nam cao nhất nhì thế giới hoàn toàn là những thông tin sai lệch và bịa đặt.

Thực trạng ung thư của Việt Nam từ góc nhìn khoa học

Trong một chương trình nhân ngày phòng chống ung thư, GS-BS Nguyễn Chấn Hùng, Chủ tịch Hội ung thư Việt Nam, đã có những trao đổi, kiến giải, chia sẻ và những kết luận về ung thư rất xác đáng. Theo ông, thông tin đưa ra là để làm cho mọi người cảnh giác với nguy cơ.

Nhưng thông tin hiện nay lại làm cho nhiều người hiểu sai về nguy cơ, trở nên khiếp sợ. Ví dụ như thông tin (hoàn toàn sai) rằng người Việt Nam có nguy cơ mắc ung thư cao nhất thế giới. GS Hùng nói rằng đúng là ung thư ở Việt Nam có nguy cơ cao nhưng không là "nhất thế giới".

Bản đồ của công trình nghiên cứu GLOBOCAN về trình trạng mắc ung thư của các quốc gia trên thế giới (tỷ lệ trên 100.000 người).

Theo thống kê của thế giới mới đây thôi, Việt Nam ở trong nhóm có số người chết ở top 2 - rất đáng khiếp sợ. Sự thật thì không phải xếp thứ 2 mà là nằm ở nhóm thứ 2. Nhóm 1 có 45 nước, trong đó có nước Mỹ, còn nhóm 2 thì nhiều hơn. Việt Nam chúng ta xếp vào thứ 78, Phần Lan đứng thứ 77,…

Khi có người than rằng "không biết giờ bị ung thư thì làm sao". Lập tức sẽ có nhiều người chép miệng rằng "trời kêu ai nấy dạ". Thực tế, với những tiến bộ của khoa học những năm gần đây, con người biết về bệnh ung thư nhiều. Từ năm 2002, thế giới đã có công trình GLOBOCAN bao quát về ung thư, công bố gần nhất năm 2014… với những số liệu về ung thư rất công phu và chi tiết, theo từng loại, giới tính.

Theo chia sẻ của GS. Hùng, ở Việt Nam, đàn ông thường mắc những ung thư nặng theo thứ tự là ung thư phổi nhiều nhất, rồi kế đến là ung thư gan và ung thư dạ dày. Đây là ba loại khó phát hiện và khó trị nhất. Với nữ, ung thư vú là loại thường gặp nhất. Ung thư cổ tử cung của Việt Nam trong khoảng thời gian sau này đã giảm xuống phân nửa. Lý do là ngành phụ sản đã có những bước tiến đáng kể, thành tựu khoa học được ứng dụng phổ biến và phụ nữ đã có thói quen đi khám sức khỏe định kỳ…

Về tình hình điều trị, GS. Hùng cho biết, ung thư vú nếu phát hiện sớm thì điều trị có kết quả đạt từ 85 đến 90%, có khi còn cao hơn nữa. Về ung thư cổ tử cung, nếu phát hiện sớm ở giai đoạn 1, giai đoạn 2, khả năng điều trị thành công sẽ đạt 70 đến 80, thậm chí 85%. Hiện nay ở Việt Nam, có đủ đội ngũ bác sĩ lành nghề, vững chuyên môn, có đủ phương pháp, từ mổ khéo, gây mê tốt, dùng phóng xạ, máy móc cũng tốt…

Là một chuyên gia, GS Hùng đưa ra lời khuyên: "Ung thư biết sớm trị lành, nếu mà để trễ dễ thành nan y". Lý giải tại sao căn bệnh ung thư phổi thường được phát hiện muộn, ông cho biết: "Ung thư phổi chiếm khoảng 15%. Trên thế giới hay ở Việt Nam đều có khả năng điều trị tốt. Thế nhưng vì căn bệnh ung thư phổi phát triển một cách thầm lặng. Người hút thuốc lâu cũng thấy không sao, có những triệu chứng giản đơn nên không biết. Bệnh phát triển một thời gian lâu, nếu đi chụp hình thì thấy cục u đã to, phát hiện ra thì đã trễ. Ngay cả khi đã phát hiện nhiều người vẫn tưởng rằng vậy là mới bị. Vì trễ cho nên không mổ được… Ung thư gan cũng vậy, biết phần lớn là trễ và điều trị khó. Ung thư dạ dày cũng âm thầm phát triển giống như ung thư phổi và ung thư gan".

Thông tin sai sự thật biến ung thư tại Việt Nam thành nỗi ám ảnh kinh hoàng

Thứ nhất, con người có xu hướng lan truyền các tin xấu, sai sự thật hơn các sự thật và các tin tốt lành.

Trong nhiều nghiên cứu, nhiều bài báo, các tác giả đã chỉ ra và kết luận: Con người sẽ nhanh chóng lặp lại và lan truyền những điều sai sự thật hơn là các sự thật. Trên trang của hãng thông tấn Mỹ NBC tác giả Maggie Fox có bài viết với tựa "Tin giả: Những điều nói láo lan truyền nhanh chóng trên các phương tiện truyền thông hơn là sự thật".

Tác giả bài viết dẫn một nghiên cứu của Viện Công nghệ Massachusetts vừa được công bố, rằng "các tin sai sự thật lan nhanh như đám cháy rừng trên mạng xã hội". "Những tin tức sai sự thật lan truyền xa hơn, nhanh hơn, sâu hơn và rộng hơn nhiều so với sự thật trong tất cả các loại thông tin…".

Tin tức sai lệch về ung thư được lan truyền mạnh, được lặp đi và lặp lại; ở Việt Nam chịu sự ảnh hưởng này. Không chỉ những tin giả, tin sai sự thật về trình trạng ung thư, về điều trị ung thư được lan truyền đến chóng mặt trên facebook, nó còn lan cả trên một số phương tiện thông tin truyền thông đại chúng. Truyền thông rất nhanh nhạy trong việc nắm bắt xu hướng xã hội quan tâm, dù sự quan tâm đó là sai hay đúng, rồi làm nghiêm trọng lên.

Thứ hai, sự góp sức tạo tin giả, tin sai lệch của lực lượng bán hàng đa cấp, thực phẩm chức năng "điều trị" ung thư và các thầy lang chữa bách bệnh.

Đội ngũ này đã góp phần tạo ra các tin giả, tin sai lệch về ung thư.

Báo Lao động có loạt bài về "Truyền thông "bẩn" tiếp tay cho "thần y" dỏm" mô tả: "Các "thần y" có thể xuất hiện trường kỳ trên các trang báo, tạp chí hay chuyên trang kể lể liên tục về các thành tích cuộc đời mình. Người tiêu dùng có tâm lý "báo đã viết là đúng" sẽ cảm thấy tin tưởng hơn khi bỏ tiền mua thuốc mà có thể không biết rằng, đằng sau đó là cả một guồng máy quảng cáo, thổi phồng cực kỳ tinh vi. Thậm chí, không ít bài báo còn là sản phẩm của sự bịa đặt kiểu "ăn đứng, dựng ngược", cố tình viết sai sự thật, nguỵ tạo nhân vật…".

Bản đồ của GLOBOCAN về trình trạng chết vì ung thư của các quốc gia trên thế giới (tỷ lệ trên 100.000 người).

Thực phẩm chức năng "điều trị" ung thư và lực lượng bán hàng đa cấp cũng lợi dụng sự lan tỏa của tin sai sự thật nên ra sức tạo tin giả rồi chia sẻ trên các phương tiện truyền thông. Mô tuýp của họ là dựa vào một "nhà chuyên môn" được đóng giả để lên tiếng "dọa" người dân về căn bệnh ung thư rất đáng sợ ở Việt Nam. Bước tiếp theo là lực lượng bán hàng đa cấp sẽ tiếp cận để bán những thực phẩm chức năng "điều trị" ung thư với giá cắt cổ. Điển hình của loại này là "thuốc" Vinaca làm từ than tre vừa phát hiện mới đây.!

Thứ ba, sự tiếp tay của những facebooker, những người bi quan, tiêu cực trong xã hội.

Thường, những người này là chủ nhân của một tài khoản mạng xã có một lượng người theo dõi đáng kể. Để tạo độ "hot" cho mình, nhiều người, cả vô tình lẫn cố ý đã chia sẻ, viết bài sai sự thật. Những thông tin sai luôn có độ lan truyền nhanh chóng giúp cho họ được chú ý và tăng độ "hot" dần lên. Dần dần, các facebooker này chỉ có mỗi việc làm là tìm kiếm tin xấu, tin sai sự thật để viết bài, để chia sẻ.

Tiếp đến, những người có cái nhìn bi quan, tiêu cực trong xã hội sẽ tiếp nhận những tin sai sự thật, những tin xấu sẽ có niềm tin vào đó rồi cùng chung tay góp phần vào việc lan truyền cho những tin này trên các mạng xã hội lẫn ngoài đời. Họ đã góp phần vào việc gây hoang mang, rối loạn trong nhận thức về căn bệnh ung thư và hướng điều trị của căn bệnh này.

GS.BS Nguyễn Chấn Hùng đưa ra các lời khuyên để phòng ngừa và phát hiện sớm về ung thư: - Phải cảnh giác trước các dấu hiệu, triệu chứng bất thường. - Phải có thói quen khám sức khỏe định kỳ. Y học ngày nay có mắt thần, nhìn sâu, nhìn suốt thấy ung thư. Ngày xưa chỉ có nghe, có gõ thôi nên phát hiện muộn, khó điều trị. - Hút thuốc lá gây ung thư được xác định một cách khoa học. Thuốc lá chứa hơn 60 chất gây ung thư mạnh, cơ chế là các chất gây ung thư vào trong gen, phân tử ADN, bẻ gãy nó. Chúng gây ung thư từ nơi sâu thẳm của sự sống. Tốt nhất là hãy từ bỏ hút thuốc lá. - Những loại ung thư chưa biết được nguyên nhân thì tốt nhất tránh những yếu tố chứa đựng nguy cơ gây ung thư.

Tony Ngo

Chỉ tố ung thư giúp phát hiện, chẩn đoán bệnh

Chỉ tố ung thư giúp phát hiện, chẩn đoán bệnh

Copy từ http://suckhoedoisong.vn/chi-to-ung-thu-giup-phat-hien-chan-doan-benh-n133675.html , tác giả: TTƯT. BS Nguyễn Võ Hinh , đã đăng ngày 06-07-17 lúc 10:00.

Suckhoedoisong.vn - Chỉ tố ung thư TM (tumor marker) là chất giúp chỉ điểm khối u, chúng có nhiều loại khác nhau nhưng chủ yếu thuộc hai nhóm chính là chỉ tố ung thư tế bào và chỉ tố ung thư thể dịch.

Chỉ tố ung thư TM (tumor marker) là chất giúp chỉ điểm khối u, chúng có nhiều loại khác nhau nhưng chủ yếu thuộc hai nhóm chính là chỉ tố ung thư tế bào và chỉ tố ung thư thể dịch. Theo các nhà khoa học, chỉ tố ung thư là cơ sở để phát hiện, chẩn đoán xác định bệnh ung thư; trong đó có một số bệnh ung thư thường gặp.

Các xét nghiệm sàng lọc ung thư (screening tests) chỉ có tính chất định hướng. Muốn chẩn đoán xác định bệnh cần phải thực hiện việc định lượng chỉ tố ung thư. Hiện nay các nhà khoa học dùng xét nghiệm máu cho kết quả rất nhanh khoảng sau 10 phút để phát hiện, chẩn đoán ung thư gan, ung thư đại tràng và trực tràng, ung thư tuyến tiền liệt, ung thư phổi, ung thư bàng quang... Chỉ tố ung thư tế bào quan trọng nhất là các gen bị đột biến gây ra bệnh ung thư. Khi ngành sinh học phân tử càng phát triển mạnh thì càng tìm ra nhiều gen gây nên bệnh ung thư, theo các nhà khoa học cho đến nay đã thấy có khoảng trên 20 gen và được dùng nhiều nhất là các gen BRCA1 (breast cancer gene 1), BRCA2 (breast cancer gene 2) đột biến trong phát hiện, chẩn đoán ung thư vú; sau đó đã phát hiện thêm được 3 chỉ tố ung thư phân tử mới là telomere, telomerase và survivin. Chỉ tố ung thư thể dịch cũng có nhiều loại như kháng nguyên, nội tiết tố (hoóc-môn), men (enzym), protein...

Đặc điểm và vai trò của các chỉ tố ung thư

Đặc điểm quan trọng nhất của các chỉ tố ung thư là nhạy và đặc hiệu, có nghĩa là phát hiện được nhiều nhất một loại bệnh ung thư cụ thể, không nhầm lẫn với các loại bệnh ung thư khác nhưng trên thực tế không có chỉ tố ung thư nào có đặc điểm vừa nhạy 100% và vừa đặc hiệu 100%. Chỉ tố PSA (prostate specific antigen) là loại kháng nguyên đặc hiệu của tuyến tiền liệt và PSA tự do được xem là cơ sở giúp phát hiện, chẩn đoán sớm bệnh ung thư tuyến tiền liệt. Có hai chỉ tố giúp sàng lọc tìm ra bệnh ung thư ở những người có nguy cơ cao là chỉ tố AFP (alpha fetoprotein) sàng lọc bệnh ung thư gan và chỉ tố calcitonin sàng lọc bệnh ung thư tuyến giáp trạng. Phần lớn chỉ tố ung thư tăng cao khi khối u ung thư ở giai đoạn muộn hoặc đã di căn, đồng thời có giá trị tiên lượng bệnh; khi nồng độ cao hoặc tăng lên là tiên lượng xấu, khi nồng độ đang cao mà giảm đi thì thường tiên lượng tốt.

Các chỉ tố ung thư giúp phát hiện, chẩn đoán một số bệnh ung thư thường gặp.

Thực tế nhiều chỉ tố ung thư có giá trị để chẩn đoán bệnh ung thư nhưng vai trò quan trọng nhất của các chỉ tố ung thư là dùng để đánh giá hiệu quả điều trị và có ưu điểm hơn hẳn các loại xét nghiệm khác. Trong quá trình bệnh nhân được điều trị bệnh ung thư, nếu chỉ tố giảm đi hoặc trở về mức bình thường tức là việc điều trị có kết quả; nếu chỉ tố vẫn không giảm hoặc tăng lên là việc điều trị không có hiệu quả hay bệnh đã có di căn đi nơi khác. Trường hợp nếu sau khi điều trị, chỉ tố ung thư trở về mức bình thường nhưng rồi lại tăng tên chứng tỏ tình trạng bệnh ung thư đã tái phát.

Xét nghiệm các chỉ tố ung thư

Theo các nhà khoa học, trước khi thực hiện xét nghiệm chỉ tố ung thư, người bệnh cần ngừng sử dụng thuốc điều trị hoặc không nên làm một số thủ thuật lâm sàng như: không được khám trực tràng, soi bàng quang trước khi làm xét nghiệm PSA. Phần lớn các chỉ tố ung thư thường được thử từ bệnh phẩm máu, một số lại được thử từ bệnh phẩm nước tiểu, dịch não tủy. Trước khi điều trị, thường thử hai chỉ tố phối hợp để tăng giá trị phát hiện, chẩn đoán. Chỉ tố CEA (carcino-embryonic antigen) là kháng nguyên carcinome - phôi hay được dùng phối hợp với một số chỉ tố khác trong chẩn đoán ung thư đường tiêu hóa, bệnh ung thư ở phụ nữ, ung thư phổi.

Cần lưu ý nồng độ chỉ tố ung thư bình thường không có nghĩa là không có bệnh ung thư. Việc so sánh các nồng độ của chỉ tố ung thư trước và sau khi điều trị rất quan trọng, ngay cả khi trị số đó vẫn bình thường trước khi điều trị. Trong một số ít trường hợp, nồng độ của chỉ tố ung thư cao cũng không nhất thiết là do bệnh ung thư. Trên thực tế, việc theo dõi các chỉ tố ung thư trong quá trình điều trị rất quan trọng. Sau khi phẫu thuật cắt bỏ khối u, cần xét nghiệm lại chỉ tố ung thư trong vòng 7 - 10 ngày sau đó để theo dõi, đánh giá. Đồng thời nên có thời gian biểu để xét nghiệm lại chỉ tố ung thư trong tháng đầu, năm đầu điều trị cho tới 5 năm tiếp theo đó để theo dõi, xác định kết quả.

Chẩn đoán một số bệnh ung thư thường gặp

Thực tế có nhiều loại bệnh ung thư khác nhau mà con người có thể mắc phải nhưng thường gặp nhất là ung thư phổi, ung thư dạ dày, ung thư gan, ung thư đại tràng và trực tràng, ung thư buồng trứng, ung thư cổ tử cung, ung thư tuyến tiền liệt.

Ung thư phổi

Đây là loại bệnh ung thư đứng hàng đầu thường gặp ở nam giới. Có 2 loại ung thư phổi là ung thư phổi tế bào không nhỏ NSCLC (non small cell lung cancer) và ung thư phổi tế bào nhỏ SCLC (small cell lung cancer). Ung thư phổi tế bào không nhỏ chiếm phần lớn các trường hợp ung thư phổi, chúng phát triển chậm, chậm di căn, thường điều trị bằng phẫu thuật hoặc tia xạ. Hai chỉ tố ung thư xét nghiệm phối hợp là CYFRA 21-1 (cytokeratin 19 fraagment 21-1) và CEA (carcino embryonic antigen); độ đặc hiệu của CYFRA 21-1 từ 95 - 100%, độ nhạy từ 80 - 87%; có giá trị theo dõi rất cao. Ung thư phổi tế bào nhỏ thường rất ác tính, phát triển nhanh, di căn sớm; đa số các trường hợp không phẫu thuật được, chủ yếu là điều trị bằng hóa chất chống ung thư; chỉ tố ung thư có giá trị để phân biệt loại ung thư phổi này với ung thư phổi tế bào không nhỏ là làm xét nghiệm NSE (neuron specific enolase) là enolase đặc hiệu của neuron phối hợp với CEA (carcino embryonic antigen) là kháng nguyên carcinom - phôi; giá trị chẩn đoán của xét nghiệm NSE đối với loại ung thư phổi tế bào nhỏ là 92%. Ở nước ta đã xét nghiệm được cả 3 loại chỉ tố ung thư này trong bệnh phẩm máu để phát hiện, chẩn đoán xác định bệnh ung thư phổi.

Ung thư dạ dày

Ở Việt Nam, bệnh ung thư dạ dày đứng hàng thứ hai bệnh ở nam giới và hàng thứ ba bệnh ở nữ giới. Các chỉ tố ung thư có giá trị nhất trong việc phát hiện chẩn đoán xác định và theo dõi điều trị bệnh ung thư dạ dày là CA 72-4 (cancer antigen 72-4), rồi đến CEA, CA 19-9. Loại CA 72-4 là kháng nguyên hydrat carbon 72-4, còn được gọi là TAG 72 (tumor assciated glycoprotein 72) có độ đặc hiệu 100% đối với ung thư dạ dày, có độ nhạy trên 50%. Tuy nhiên nên phối hợp với xét nghiệm chỉ tố CEA được thử nghiệm từ bệnh phẩm máu để xác định.

Ung thư gan

Tại nước ta, bệnh ung thư gan đứng hàng thứ ba bệnh ở nam giới. Thực tế tình trạng xơ gan, viêm gan do virút B và C, nghiện rượu... là những yếu tố nguy cơ có thể dẫn đến ung thư gan. Xét nghiệm chỉ tố AFP (alpha-fetoprotein) có giá trị nhất để phát hiện, chẩn đoán và theo dõi điều trị ung thư tế bào gan (hepatom); chúng có độ đặc hiệu từ 95 - 100%, độ nhạy từ 90 - 95%. Trong bệnh ung thư gan chỉ tố xét nghiệm AFP tăng rất cao ở trong máu, còn nếu chỉ tăng với mức độ ít thì không phải là ung thư. Ngoài AFP, còn có thể thực hiện xét nghiệm thêm một số chỉ tố ung thư khác như: định lượng trong máu LDH (lactate dehydrogenase) và LDHs, gamma glutamyl transferase, 5-nucleotidase. Ngoài ra, có thể phát hiện và chẩn đoán ung thư đường mật bằng xét nghiệm chỉ tố CA 19-9 là loại kháng nguyên hydrat carbon 19-9 rất có giá trị xác định.

Ung thư đại tràng và trực tràng

Bệnh ung thư đại tràng và trực tràng thường đứng hàng thứ năm bệnh ở nam giới và hàng thứ sáu bệnh ở nữ giới. Tại nước ta, có khoảng chừng một nửa các trường hợp là ung thư trực tràng. Chỉ tố ung thư quan trọng nhất là làm xét nghiệm CEA trong máu. Đối với những người từ 45 tuổi trở lên, hàng năm nên thực hiện việc xét nghiệm chỉ tố FOB (fecal occult blood) tìm máu ẩn ở trong phân mà thực tế không nhìn thấy được, thử nghiệm rất đơn giản để phát hiện sớm sự bất thường rồi sau đó mới xét nghiệm CEA trong máu để chẩn đoán xác định ung thư đại tràng và trực tràng. Có thể phối hợp xét nghiệm thêm chỉ tố CA 19-9.

Ung thư vú

Đây là loại bệnh ung thư đứng hàng đầu ở phụ nữ, do đó người phụ nữ cần thực hiện việc tự khám vú vì chúng rất quan trọng để phát hiện bệnh sớm. Chỉ tố CA 15-3 (kháng nguyên hydrat carbon 15-3) là chỉ tố quan trọng hàng đầu, tuy vậy cần phối hợp với xét nghiệm chỉ tố CEA trong máu. Xét nghiệm các gen BRCA1 và BRCA2 có ý nghĩa về xác định về di truyền ung thư vú. Khi điều trị ung thư vú bằng nội tiết tố (hoóc-môn), các xét nghiệm thụ thể ER (estrogen receptor: thụ thể estrogen), PgR (progesteron receptor: thụ thể progesteron), EGF (epidermal growth factor: thụ thể của yếu tố phát triển biểu bì); xét nghiệm gen HER-2/neu (human epidermal growth factor receptor 2) có giá trị tiên lượng cao.

Ung thư buồng trứng

Trên thực tế, khi các triệu chứng ung thư buồng trứng xuất hiện thì khối u đã lớn. Vì vậy cần thực hiện việc xét nghiệm các chỉ tố ung thư như: CA 125 (kháng nguyên hydrat carbon 125), CA 72-4 (kháng nguyên hydrat carbon 72-4) phối hợp với xét nghiệm chỉ tố CEA trong máu. Thường nồng độ các chỉ tố tăng rất cao. Các nhà khoa học ghi nhận có khoảng 2/3 người phụ nữ trẻ dưới 20 tuổi bị bệnh ung thư buồng trứng kiểu tế bào mầm, khi đó phải xét nghiệm chỉ tố AFP (alpha-fetoprotein) và hCG (human chorionic gonadotropin) ở trong máu

Ung thư cổ tử cung

Loại ung thư này đứng hàng thứ hai trong bệnh phụ nữ tại Việt Nam. Có nhiều yếu tố gây nên nguy cơ mắc bệnh là bị viêm nhiễm, thiếu vệ sinh đường sinh dục; bị nhiễm virút HSV2 (herpes simplex virus type 2), HPV (human papilloma virus). Sàng lọc ung thư cổ tử cung bằng phương pháp xét nghiêm tế bào cổ tử cung có thể phát hiện sớm được bệnh. Các chỉ tố ung thư có giá trị trong chẩn đoán xác định là SCCA (squamous cell carcinoma antigen: kháng nguyên ung thư tế bào vảy) phối hợp với chỉ tố xét nghiệm CEA trong máu.

Ung thư tuyến tiền liệt

Thường nam giới từ 50 tuổi trở lên hàng năm nên khám trực tràng để sàng lọc phát hiện ung thư tuyến tiền liệt, sau đó thực hiện xét nghiệm chỉ tố PSA (prostate specific antigen: kháng nguyên đặc hiệu tuyến tiền liệt) ở trong máu. Các chỉ tố ung thư có giá trị nhất giúp chẩn đoán được bệnh sớm là PSA và PSA tự do. Sau đó đến chỉ tố PAP (prostate acid phosphatase: phosphatase acid tuyến tiền liệt). Chỉ tố PSA có thể giúp phát hiện bệnh sớm 6 tháng trước các xét nghiệm khác và chúng còn có giá trị về mặt tiên lượng rất cao. Khi cần chẩn đoán phân biệt ung thư tuyến tiền liệt với tình trạng phì đại lành tính tuyến tiền liệt, cần làm xét nghiệm thêm chỉ tố PAP ở trong máu.

Lời khuyên của thầy thuốc

Xét nghiệm sàng lọc là những xét nghiệm có thể phát hiện được các dấu hiệu bất thường ở một người hoặc nhiều người được xem là khỏe mạnh, chưa có triệu chứng bệnh lý; có nghĩa là sàng lọc ra triệu chứng ở người bình thường nhằm phát hiện sớm bệnh tật. Đối với bệnh ung thư, xét nghiệm sàng lọc cũng thường có tính chất định tính hoặc bán định lượng nhằm mục đích phát hiện và định hướng. Muốn chẩn đoán xác định bệnh ung thư một cách chắc chắn, cần phải thực hiện xét nghiệm một số chỉ tố ung thư đã được nêu ở trên. Lưu ý các loại bệnh ung thư thường gặp là ung thư phổi, ung thư dạ dày, ung thư gan, ung thư đại tràng và trực tràng; đối với phụ nữ là ung thu vú, ung thư buồng trứng và ung thư cổ tử cung; đối với nam giới là ung thư tuyến tiền liệt đang là những vấn đề đang được xã hội quan tâm hiện nay.

TTƯT. BS Nguyễn Võ Hinh

Hoa Bạch Mai - Ảnh trên flickr.

Qua đời vì ung thư ở tuổi 32, nữ tiến sỹ để lại bức tâm thư khiến hàng triệu người giật mình

Qua đời vì ung thư ở tuổi 32, nữ tiến sỹ để lại bức tâm thư khiến hàng triệu người giật mình

(Copy từ http://eva.vn/suc-khoe/tam-thu-lay-dong-long-nguoi-cua-nu-tien-si-32-tuoi-qua-doi-vi-ung-thu-c131a308517.html  , tác giả: Theo Thanh Hường/ dịch từ Douban) (Khám Phá) , đã đăng ngày  04/05/2017 08:55.)

Những dòng tâm sự của người phụ nữ trẻ khi đang ở đỉnh cao sự nghiệp bỗng phải đấu tranh với căn bệnh quái ác chắc hẳn sẽ thức tỉnh hàng triệu người.

Vu Quyên sinh năm 1979 người Tế Ninh, tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc từng là du học sinh xuất sắc chuyên ngành kinh tế, Đại học Oslo, Na Uy. Trở thành tiến sĩ khi tuổi còn rất trẻ, Vu Quyên về nước và trở thành giảng viên của trường đại học Phúc Đán (Fudan University) danh tiếng.

Cô gái trẻ thường ủng hộ những hoạt động nhằm cải thiện môi trường và nguồn năng lượng tự nhiên. Ngoài ra, cô còn tình nguyện làm người bảo trợ cho nhiều trẻ em lang thang, cơ nhỡ nhằm tạo điều kiện cho chúng được đến trường.

 

Nữ tiến sĩ 32 tuổi mắc căn bệnh ung thư vú để lại tâm thư khiến thức tỉnh mọi người. (Ảnh Douban)

Khi đang ở đỉnh cao của sự nghiệp, Vu Quyên bất ngờ nhận tin dữ, cô được chẩn đoán mắc căn bệnh ung thư vú vào tháng 12/2009. Không lâu sau, các bác sĩ thông báo căn bệnh trở nặng, di căn tới giai đoạn cuối.

Trong suốt thời gian chống chọi với bệnh tật, cô đã viết lại tâm thư “Sống là điều vĩ đại” và đăng tải lên trang mạng xã hội thu hút sự quan tâm của mọi người. Ngày 19/4/2011, Vu Quyên trút hơi thở cuối cùng và ra đi mãi mãi ở độ tuổi 32.

 “Rồi ai trong chúng ta cũng sẽ nhận ra trong cuộc sống sức khỏe là thứ quan trọng hơn tất cả. Ở thời khắc giữa sự sống và cái chết, việc cố làm thêm một vài giờ cũng khiến bản thân chịu thêm nhiều áp lực. Nhu cầu thiết yếu như mua nhà, mua xe không còn ý nghĩa, chúng trở thành điều phù phiếm. Hãy cố gắng dành thời gian bên con cái, mua những món quà cần thiết cho người thân bằng tiền tiết kiệm. Không cần thiết phải ép sống trong nhà đẹp, bởi dù ở đâu khi có những người yêu quý bên cạnh thì đó là nơi ấm áp, hạnh phúc nhất trong đời bạn”.

“Khi cái chết gần kề, tôi mới hiểu lý do vì sao mình bị ung thư. Những dòng dưới đây đều rất có ích cho mọi người, hãy đọc chúng và xem như lời cảnh tỉnh. Đừng mù quáng ăn tất cả mọi thứ, ăn quá nhiều chất đạm hay lười biếng, buông thả bản thân và thức khuya. Đừng đem cuộc sống của mình so sánh với người khác hay ghen tị với cuộc sống của họ. Hãy cố gắng thay đổi chúng và bằng lòng với những gì mình có bởi ai trong chúng ta cũng là người may mắn và hạnh phúc, chừng nào bạn còn sống thì bạn có rất nhiều thứ”.

“Chiến đấu với căn bệnh ung thư suốt 1 năm trời, tôi cũng từng trải qua những đau đớn cả vật chất và tinh thần. Tôi thực sự  nghiêm túc suy nghĩ tại sao mình lại mắc căn bệnh ung thư và đủ can đảm để có thể viết nên những dòng này. Ở thời điểm hiện tại, việc làm ấy chẳng có ý nghĩa gì với tôi nhưng sẽ giúp ích cho người khác”.

“Tôi từng có thời gian cố gắng, tiếp xúc với nhiều người trẻ và chúng tôi cùng cố gắng bằng kiến thức của mình để thay đổi số phận. Có người từng đọc một cuốn sách mất 20 năm, 10 năm…chỉ để leo lên đỉnh cao của sự nghiệp với cùng mục đích kiếm tiền lo cho cuộc sống”.

“Tôi từng muốn cha mẹ của mình có cuộc sống tốt hơn với đầy đủ vật chất, muốn con mình có một nền giáo dục hiện đại, muốn thay một ngôi nhà lớn đủ tiện nghi…Trên thực tế, khi gặp phải bệnh tật thì hạnh phúc của họ không còn là nhà cao cửa rộng, tiện nghi hiện đại như bạn nghĩ”.

“Ung thư là một bước ngoặt trong cuộc đời tôi. Nó khiến tôi phải từ bỏ tất cả mọi thứ và nhận ra những điều đơn giản, bình dị đều là hạnh phúc song không ai có thể mang lại sự sống cho bất kỳ ai và đây dường như là số phận”.

"Tôi không bị mắc bệnh di truyền và thể chất của tôi rất tốt. Hơn nữa tôi mới sinh con và cho bé bú được 1 năm. Hầu hết những người mắc bệnh ung thư vú đều trong độ tuổi ngoài 45, còn tôi chỉ mới 31 tuổi mà thôi và có lẽ do chính những thói quen hàng ngày khiến tôi mắc căn bệnh quái ác này”.

 

Theo Vu Quyên, thói quen ăn uống không hợp lý có thể là nguyên nhân gây bệnh ung thư.
(Ảnh Douban)

Thói quen ăn uống

Ăn tất cả mọi thứ

Tôi không bao giờ từ chối bất kỳ món gì trên bàn ăn. Từ nhiều nguyên nhân khách quan như một đầu bếp của cha tôi, người khiến tôi có cơ hội thưởng thức những món ăn tôi chưa từng thử từ thịt công, thịt cá voi, cá nóc, hươu, linh dương, gấu, lợn rừng....

Tôi thấy những món ăn này chẳng có gì hấp dẫn, ngược lại còn cảm thấy tội lỗi khi phá hủy sự sống của chúng, ảnh hưởng đến môi trường tự nhiên. Có loại thịt thậm chí cho vào nồi áp suát hầm 4 tiếng vẫn cứng như đá, thịt dai và không có hương vị cuốn hút.

Ăn quá nhiều

Khi còn ở nước ngoài, tôi thường được thầy giáo mời đi ăn bởi khi nhìn tôi nhồm nhoàm nhai thầy cảm thấy kích thích vị giác và ngon miệng hơn, trái hẳn với vợ thầy.

Tôi khá tham ăn, ngay cả khi đi làm có lần đi ăn cùng 5 đồng nghiệp nam mà chẳng ai ăn nhiều như tôi. Nói một cách hài hước, tôi giống như con “rắn săn mồi” trên điện thoại có khả năng tiêu diệt mọi thứ.

Nghiện ăn thịt, thực phẩm giàu đạm

Trước khi bị bệnh, tôi rất thích ăn thịt, mỗi khi không có thịt trên bàn ăn tôi cảm thấy chán không có tâm chí ăn uống thậm chí là bỏ bữa cũng được. Mẹ tôi cho rằng thói quen xấu của tôi xuất phát từ bố. Vào những năm 1990, ông là đầu bếp nổi tiếng cấp quốc gia. Hồi còn học cấp ba, tôi được mệnh danh là đệ tử của bố về ẩm thực và được thử rất nhiều món ngon chế biến từ thịt.

Thức ăn yêu thích của tôi là hải sản. Cách đây 20 năm, khi ông bà nội tôi còn sống ở đảo Chu San (Zhoushan) họ thường cho tôi thưởng thức nhiều món ngon, đặc biệt là bàn ăn lúc nào cũng đầy ú ụ tôm cua…Ngoài ra, Quê chồng tôi lại ở một hòn đảo nhỏ trên thành phố Chu Sơn, tỉnh Chiết Giang, thế nên tôi có thể ăn hải sản tùy thích. Tôi không nghĩ hải sản gây bất lợi cho sức khỏe, điều tôi muốn biết là vì sao tôi lại bị ung thư.

Thức khuya, ngủ không đúng giờ giấc

Tôi có thói quen thức khuya bởi từ khi còn là sinh viên hầu như tôi chẳng lúc nào đi ngủ trước 12 giờ đêm. Có quá nhiều lý do để tôi thức khuya, thậm chí thâu đêm suốt sáng như học hành, ôn thi, hay đơn giản là chơi game, hát karaoke và ngồi thẫn thờ một mình. Nhìn chung, thời gian tôi đi ngủ sớm nhất cũng khoảng 1h sáng. Và điều này thực sự gây bất lợi cho sức khỏe, tôi cảm thấy vậy.

Chỉ khi biết mình bị bệnh, tôi mới nghiên cứu về y học Trung Quốc và biết được cơ chế đồng hồ sinh học có lợi cho sức khỏe con người.

Từ 21-23h là quãng thời gian hệ miễn dịch đào thải chất độc khỏi cơ thể

Từ 23h – 1h sáng là quãng thời gian gan thực hiện chức năng bài độc

Từ 1h – 3h sáng là thời gian bài độc của mật.

Từ 3h – 5h sáng là thời gian bài độc của phổi.

Từ 5h – 7h là khoảng thời gian để ruột già bài độc.

Từ 7h – 9h là thời điểm ruột non hấp thụ chất dinh dưỡng nhiều nhất.

Tôi hiểu rằng thức khuya không tốt cho sức khỏe. Khi làm xét nghiệm, gan của tôi có chỉ số rất cao, nhưng trước đó tôi không hề có bất kỳ triệu chứng gì của bệnh gan. Tôi rất ngạc nhiên và gấp gáp tìm hiểu lý do tại sao chức năng gan của tôi lại có vấn đề như vậy, bởi vì chức năng gan kém thì không thể tiếp tục quá trình hóa trị.

Bác sĩ giải thích, khoảng thời gian từ 11h đêm đến 3h sáng gan hoạt động mạnh, cũng là thời điểm gan thải độc hiệu quả nhất. Nếu chức năng gan không nghỉ ngơi sẽ gây ra lưu thông máu không đủ ở gan, rất khó để các tế bào gan hồi phục dẫn đến sự suy giảm và làm trầm trọng thêm các triệu chứng.

Sau khi biết được điều này, tôi bắt đầu ngủ sớm hơn, thực hiện chế độ ăn hợp lý, uống nhiều nước, ăn nhiều rau xanh, ngũ cốc và bổ sung vitamin B. Tuy nhiên, chức năng gan của tôi hoạt động ngày một tệ bởi tôi phải thực hiện hóa trị cho căn bệnh ung thư.

 

Với những dòng tâm sự, Vu Quyên mong muốn không có thêm bất kỳ trường hợp nào gặp hoàn cảnh như mình. (Ảnh Douban)

Nhồi nhét quá mức

Tôi tự hào về các thành tích mà mình đạt được. Song phải trả giá cao khi trong suốt 30 năm qua, tôi đã dành đến 20 năm để học tập, mải mê chạy theo thành tích và các loại học bổng, giải thưởng nên tôi đã bỏ lỡ nhiều thời gian quý giá trong đời.

Có lẽ thứ duy nhất mà tôi biết được là bài học lãng phí tuổi trẻ chỉ để trở thành mẫu người điển hình của chế độ "2W", tức là chỉ học hành chăm chỉ trước khi diễn ra kỳ thi 2 tuần (two weeks) và kết quả luôn ở mức kém (too weak).

Bằng chứng là mỗi khi kỳ thi đến, tôi luôn phải cố gắng nhồi nhét khối lượng kiến thức khổng lồ với thời gian gấp gáp. Tôi ra sức học hành, kỷ lục là một lần thi tôi chỉ dành 21 tiếng đồng hồ chỉ để ôn bài và thi trong vòng 2,5 giờ đồng hồ. Sau đó, tôi thường lâm vào tình trạng kiệt sức, kết thúc kỳ thi phải ngủ bù 2-3 ngày liền.

Vấn đề môi trường

Đây là vấn đề quá lớn, tôi không biết làm thế nào để phân tích song thực trạng cho thấy ô nhiễm là kẻ thù chính cho sức khỏe. Tôi được đào tạo ở Na Uy, và nghiên cứu về môi trường quản lý và phát triển các vật liệu thân thiện với môi trường. Điều đặc biệt là tôi chưa khi nào thấy Thượng Hải là nơi có bầu không khí ô nhiễm.

Nhiều bạn bè ở nước ngoài nói với tôi rằng sống ở Trung Quốc phải đối mặt với nhiều vấn đề như ô nhiễm không khí, khói bụi và ồn ào. Đây là sự thật và tôi phải chấp nhận điều đó.

Tôi không hề đổ lỗi cho sự ô nhiễm ở Thượng Hải đã khiến mình bị ung thư, nhưng có lẽ đây tác nhân chính gây ra căn bệnh ung thư. Thêm vào đó là nguồn nước ô nhiễm, vệ sinh an toàn thực phẩm không được đảm bảo...

Con số thống kê từ năm 1963-1980 cho thấy số người mắc bệnh ung thư ở Thượng Hải cao hơn 25% so với Bắc Kinh và Thiên Tân. Hơn thế nữa, tỷ lệ phụ nữ Thượng Hải bị mắc bệnh ung thư cũng tăng gần gấp đôi trong gần 20 năm. Trung bình, cứ 100 người phụ nữ sống tại Thượng Hải thì có một người mắc bệnh ung thư, con số này cao hơn nhiều so với các thành phố khác.

Một số giai đoạn của ung thư: Bắt đầu từ tế bào bình thường - loạn sản nhẹ - loạn sản vừa phải sau dần nặng (ung thư biểu mô tại chỗ) - ung thư giai đoạn đầu (ung thư biểu mô niêm mạc) - di căn.

Tôi không nghĩ im lặng là tốt, thay vào đó tôi có thể nói ra những lời mang tính chất cảnh tỉnh cho người khác và hy vọng những điều trên đây sẽ giúp ích cho mọi người.

Theo Thanh Hường/ dịch từ Douban) (Khám Phá)

Viêm gan và ung thư gan

Viêm gan và ung thư gan

BS Nguyễn Bích Liên

Copy từ ... chưa tìm ra nguồn, ...đăng ngày , mục .

Một trong những bệnh ung thư làm tôi quan tâm nhất là bệnh ung thư gan. Đây là bệnh gây ra cái chết vì ung thư đứng hàng thứ hai cho nam giới người Việt nói riêng và người Đông Nam Á nói chung, chỉ sau ung thư phổi.

Hơn nữa, người bệnh thường là những thanh niên hay trung niên đang ở vào giai đoạn sung mãn và thường đang, hay sẽ là rường cột cuả gia đình, xã hội và đất nước. Năm ngoái, một thanh niên người Việt vào bệnh viện vì tự nhiên bị đau bụng bất thình lình. Các bác sĩ khám phá ra là gan cuả anh đã bị nhiễm siêu vi viêm gan B và anh đã bị ung thư gan ở thời kỳ cuối cùng. Anh đã không hề biết là anh đã bị siêu vi viêm gan B. Thanh niên này mới có 27 tuổi, vừa học xong đại học và đang nghĩ đến chuyện kết hôn. Anh đã chết không đầy ba tháng sau khi tìm ra bệnh. Đây không phải là một chuyện hiếm hoi, mà là điều rất thường thấy ở cộng đồng Á Châu. Bệnh thường được phát hiện một cách bất thình lình, không có dấu hiệu gì báo trước. Và khi tìm ra thì đã quá trễ.

Một bác sĩ người gốc Trung Hoa tên Mark Lim ở San Francisco mới 30 tuổi, vừa ra trường, chưa kịp nghĩ đến gia đình vợ con, bị đau bụng dữ dội, tưởng là mình bị loét bao tử vì làm việc quá độ. Nhưng không, anh đã bị ung thư gan khắp cả hai bên lá gan và anh đã mất không lâu sau đó. Bốn năm trước, anh đã được cho biết là anh bị viêm gan B, nhưng các bác sĩ điều trị nơi anh đang học y khoa bảo anh đừng lo vì viêm gan còn ở trạng thái “carrier” (nôm na là “ngủ”), và anh không cần phải truy tầm ung thư gan cho đến khi anh ở tuổi 50 hay 60.

Những lời khuyên này có thể đúng cho người da trắng bị bệnh gan vì uống rượu hay mới bị viêm gan C, nhưng không đúng cho người Á Châu. Các bác sĩ cuả bác sĩ Mark Lim, và ngay Mark, chính mình là một bác sĩ, đã không biết là đang có một trận dịch ung thư gan gây ra bởi siêu vi B trong những thanh niên gốc Á. Và họ cũng không biết là người gốc Á có cơ hội bị chết vì ung thư gan cao hơn người da trắng gấp 10 lần.

Taị sao như vậy? Tại sao bác sĩ Mark Lim, người đã học ra bác sĩ từ một trường đại học y khoa nổi tiếng, và các ông thầy của anh, đã không biết gì về những dữ kiện này? Bác sĩ Samuel So, giám đốc Trung Tâm Bệnh Gan Á Châu taị đại học Stanford, giải thích như sau: “Chỉ trong một thế giới y khoa hoàn toàn lệ thuộc vào khuôn thuớc cuả người da trắng trong việc chẩn bệnh và chữa bệnh, mới có thể có sự sai biệt về sức khoẻ nhiều như vậy”. Nói một cách rõ ràng hơn, những nghiên cứu và quan tâm về các vấn đề y tế cuả người Á Châu có rất ít. Các cơ quan chính quyền cũng như dư luận toàn quốc không quan tâm đến, vì những cuộc nghiên cứu y khoa tại Mỹ hay Âu Châu thường chỉ có sự tham dự của người da trắng. Vì người da trắng ít bị viêm gan và ung thư gan, đây không phải là quan tâm hàng đầu của họ. Người Á Châu thì hoặc không biết hay không quan tâm đến và thờ ơ không muốn biết, nếu chính họ chưa bị mắc phải. Người Á Châu còn có khuynh hướng sợ sệt hay bảo thủ, không muốn tham gia vào các cuộc nghiên cứu để tìm thêm về bệnh, hay các phương pháp chẩn bệnh, trị liệu mới. Do đó, nếu người da trắng không tìm hiểu hay nghiên cứu thì chúng ta cũng đành thúc thủ vậy. Những cách suy nghĩ và thái độ tiêu cực này cần được thay đổi, càng sớm càng tốt.

Ta có thể làm được gì?

Những (15) điều cần biết về bệnh viêm gan B và ung thư gan:

1. Tỉ lệ bị viêm gan B và C ở người Việt và Á châu rất cao. Tỉ lệ cuả B là 16% và cuả C là 10%. Có thể cao hơn vì nhiều người không thử.

2. Đàn ông Việt Nam có tỉ lệ bị ung thư gan cao nhất ở Hoa Kỳ, gấp 13 lần người Mỹ trắng. (Người gốc Đại Hàn gấp 8 lần và người gốc Hoa gấp 6 lần)

3. Nguyên nhân chính gây ra ung thư gan ở người Á Châu là viêm gan B. Với viêm gan B, người bệnh có thể bị ung thư gan khi gan chưa bị chai, và ngay cả khi thử máu không thấy có dấu hiệu siêu vi B đang hoạt động.

4. Viêm gan B cũng gây ra cái chết vì chai gan hay viêm gan cấp tính.

5. Những người bị nhiễm viêm gan B khi còn thơ ấu hay lúc lọt lòng mẹ, có tỷ lệ bị ung thư gan rất cao, đến 40% và có thể ở tuổi rất trẻ như hai trường hợp kể trên.

6. Hiện thời có thuốc để chữa viêm gan B. Tuy nhiên hiệu quả chữa lành cuả các thuốc này còn thấp, chỉ dưới 20%. Do đó, nhiều thuốc mới đang được thí nghiệm.

7. Chích ngừa viêm gan B nếu chưa bị mắc bệnh là cách tốt nhất để ngừa chứng hư gan vì siêu vi B và ung thư gan.

8. Các trẻ em sinh ở Mỹ trong vòng 20 năm qua đều đã được chích ngừa viêm gan B. Ngoài ra trẻ em vào lớp Bảy cũng phải được chích ngừa cho siêu vi B. Tuy nhiên, còn rất nhiều trẻ em chưa được chích ngừa.

9. Viêm gan C thường có tính cách mãn tính và thường 20 đến 30 năm sau mới gây ra bệnh nặng như chai gan, ung thư hay hư gan.

10. Ngưòi bị viêm gan C cũng dễ bị ung thư gan, nhưng thường thì phải bị chai gan trước khi trở thành ung thư gan.

11. Cũng có thuốc chữa bệnh viêm gan C, phải dùng cả thuốc uống và thuốc chích và cơ hội chữa bệnh khoảng 50%.

12. Chưa có thuốc chích ngưà cho viêm gan C.

13. Cả viêm gan B và C đều truyền đi qua sự đụng chạm về máu như truyền máu, sử dụng kim chích, dùng dao cạo râu, bàn chải đánh răng, v.v cuả ngưòi bệnh. Sự giao hợp cũng có thể làm lây bệnh viêm gan B và C từ người này qua người khác. Truyền máu ở nước Mỹ rất an toàn trong vấn đề này vì tất cả máu đều đã được thử siêu vi viêm gan B, C và HIV.

14. Ăn cùng mâm cùng dĩa không bị lây viêm gan B hay C, nhưng có thể làm lây viêm gan A là một loại viêm gan thường nhẹ và thường không gây những hậu quả tai hại về sau. Tuy nhiên, nếu bị lây bệnh này sau khi đã bị viêm gan B hay C thì gan có thể sẽ bị yếu đi nhiều và gây thêm thương tích cho gan.

15. Uống rượu khi đã bị viêm gan B hay C có thể làm gan yếu hơn, gia tăng cơ hội bị chai gan hơn, và gia tăng cơ hội bị ung thư gan hơn. Vì vậy, nếu muốn uống rượu, xin chỉ uống vừa phải nếu gan cuả quý vị tốt và không bị nhiễm siêu vi B hoặc C hay một bệnh gan nào khác. Nếu bị bệnh gan, nhất là nếu bị siêu vi B hay C, xin tuyệt đối đừng uống rượu. Quý vị nên biết là nguyên nhân gây chai gan và ung thư gan nhiều nhất cho những người không bị siêu vi gan B hay C là rượu.

**Những (11) điều nên làm:

1. Tất cả mọi người Á châu nên được thử máu để xem có bị viêm gan B hay C không. Ngoài ra cũng nên thử xem đã được miễn nhiễm viêm gan A và B hay chưa. Xin hỏi bác sĩ cuả quý vị để thử ngay nếu chưa thử bao giờ.

1a. Nếu kết quả thử máu có Hepatitis B surface antigen HBsAg (dương tính) (positive), quý vị cần thử lại sáu tháng sau. Nếu vẫn dương tính, quý vị đã bị viêm gan B.

2. Trong trường hợp này, quý vị cần được theo dõi chức năng gan, lượng AFP (alpha-fetoprotein) trong máu mỗi sáu tháng, và siêu âm gan mỗi một năm để truy tầm ung thư gan. Quý vị cũng nên gặp bác sĩ chuyên môn về gan để xem có cần chữa bệnh viêm gan B hay chưa.

3. Nếu không có HBsAg (âm tính), tức là chưa mắc bệnh, thì phải xem Hepatitis B antibody tức HbsAb xem có đủ cao hay không. Nếu trên 10, có nghiã là bạn đã được miễn nhiễm. Nếu âm tính hay thấp hơn 10, bạn cần được chích ngừa viêm gan B.

4. Với viêm gan C, nếu có Hepatitis C antibody tức HCV Ab dương tính, quý vị có lẽ đã bị viêm gan C, chứ không có nghiã là quý vị đã được miễn nhiễm đâu. Nên đi gặp bác sĩ chuyên khoa gan ngay để thử nghiệm xem lượng vi khuẩn có cao không, chức năng gan còn tốt không và quý vị có phải chữa trị hay không vào lúc này.

5. Nếu đã bị chai gan vì bất cứ lý do nào, qúy vị cần được theo dõi kỹ và được truy tầm ung thư gan với lượng AFP (alpha-fetoprotein) trong máu mỗi sáu tháng, và siêu âm gan mỗi năm một lần dù cho quý vị không có triệu chứng gì cả.

6. Nếu máu không có lượng kháng thể IGG hay Total Antibody cuả viêm gan A, thì quý vị chưa được miễn nhiễm viêm gan A và nên nghĩ đến chuyện chích ngưà, nhất là nếu quý vị đã bị viêm gan B hay C, để bảo vệ gan không bị hư haị thêm trong trường hợp nhiễm thêm viêm gan A. Cũng nên chích ngừa nếu qúy vị đi đến vùng có dịch như Việt Nam hay Mexico chẳng hạn.

7. Nên nhớ: chưa có thuốc chích ngưà viêm gan C. Do đó, nếu quý vị đã miễn nhiễm siêu vi A va B, quý vị vẫn có thể bị nhiễm siêu vi C. Xin tránh những hành động có thể gây ra sự truyền nhiễm qua đường máu từ người này qua người khác như dùng kim chích, bàn chải đánh răng, dao cạo chung. Hãy dùng kim mới khi đi xâm mình, châm cứu, hay lễ giác, và dùng đồng xu mới và riêng cho từng người để cạo gió.

8. Hãy xử dụng bao cao su khi giao hợp hay các biện pháp an toàn khác như tránh quan hệ tình dục với nhiều người.

9. Tránh uống rượu. Nếu đã bị viêm gan B hay C rồi thì tuyệt đối không uống rượu.

10. Hãy nhắc nhở con em về những điều trên và loan truyền những tin tức này cho những người khác.

11. Hãy hăng hái tham gia vào những công trình nghiên cứu y khoa nếu hội đủ điều kiện.

HẾT

** Mọi chi tiết về các hoạt động của Hội Ung Thư Việt Mỹ xin liên lạc tại số (714) 751-5805 hoặc trang web http://www.ungthu.org/