Đồ họa: NGỌC THÀNH
Giàu cỡ nào?
Xuất thân từ dân xây dựng, ông Hà từng kinh qua nhiều vị trí để lên đến chức Phó Chủ tịch UBND TP Hạ Long. Tháng 6/2014, ông Phạm Hồng Hà chính thức được bầu làm Chủ tịch UBND TP Hạ Long và cũng từ đây, ông kiêm luôn chức Trưởng Ban quản lý vịnh Hạ Long.
Ông Phạm Hồng Hà được biết đến là một vị chủ tịch thành phố quyết đoán, ăn to nói lớn và luôn tạo cho mình một hình ảnh lạnh lùng, khó gần. Trong quãng thời gian ông tại vị, TP Hạ Long đã có nhiều đổi thay, nhiều công trình gắn liền với tên tuổi của ông như Dự án hỗn hợp chung cư, văn phòng, trung tâm thương mại và nhà ở phường Bạch Đằng, đường bao biển đẹp nhất Việt Nam, đường quốc lộ 10 làn, cột đồng hồ và hàng loạt công trình mở rộng đường sá...
Xét về công trạng, người dân Hạ Long vẫn coi ông Hà là một người dám nghĩ, dám làm và là người “ăn được, nói được, làm được”. Thời kỳ của ông làm Chủ tịch, lãnh đạo thành phố từ các Trưởng, Phó Ban trở lên đều nhất tâm đồng thuận và uy quyền của ông luôn được đặt lên trên hết.
Vừa “ hạ cánh” chưa đầy 2 năm, ông Phạm Hồng Hà bị khởi tố hình sự. Nhiều người không khỏi bất ngờ khi biết tin ông được cho là bị bắt bởi những sai phạm liên quan đến vị trí Trưởng Ban quản lý vịnh Hạ Long chứ không phải ở cương vị Chủ tịch UBND thành phố.
Căn nhà số 338, đường bao biển Trần Quốc Nghiễn của ông Phạm Hồng Hà tọa lạc ở vị trí đẹp nhất thành phố. Trước mặt là di sản vịnh Hạ Long, bên phải là quảng trường thành phố, cung cá heo, bảo tàng, thư viện. Bên trái là công viên đi bộ, bãi tắm Hòn Gai...
Theo giới chuyên gia đầu tư bất động sản nhận định, chỉ tính riêng tiền đất, căn nhà của ông Hà đã có giá trên 140 tỷ đồng vào thời điểm hiện tại (đất tại khu vực trên có giá 350 triệu đồng/1m2, nhân với tổng diện tích trên dưới 400m2). Chưa tính đến giá trị của hệ thống cây cảnh có giá lên đến vài chục tỷ đồng và những vật phẩm đắt tiền được trưng bày bên trong ngôi nhà.
 |
Lực lượng chức năng khám xét nhà ông Phạm Hồng Hà tại căn biệt thự tại số 338, đường bao biển Trần Quốc Nghiễn, TP Hạ Long. Ảnh: Hoàng Dương |
“Chỉ cần điểm sơ qua mấy cây tùng bon sai được đặt trước nhà ông Hà, giới chơi cây cảnh phải ngả nón cúi chào bởi giá trị khủng của nó. Tính thêm hàng loạt cây quý hiếm được trưng bày từ ngoài cổng đến các lối đi và ban công các tầng thì giá trị cũng ngang với số tiền xây căn biệt thự”, ông N. T. N. một người có kinh nghiệm chơi cây cảnh ở TP Hạ Long nhận định.
 |
Hàng trăm người dân hiếu kỳ chen nhau xem cảnh cựu chủ tịch thành phố bị bắt |
Ngoài nhà to, cây khủng, lực lượng chức năng tạm niêm phong, thu giữ 4 chiếc xe hạng sang tại nhà ông Phạm Hồng Hà gồm: 1 xe Lexus 570, 1 xe Lexus ES 350, 1 xe Vinfast Lux SA và 1 xe Mercedes E300. Tất cả 4 chiếc xe trên có tổng giá trị gần 20 tỷ đồng.
Điều đặc biệt, theo cơ quan đăng kiểm, 3 trong số 4 xế hộp hạng sang mà Cơ quan điều tra Công an tỉnh Quảng Ninh tạm giữ khi thực hiện lệnh khám xét căn biệt thự của cựu Chủ tịch UBND TP Hạ Long Phạm Hồng Hà đều đứng tên công ty và cá nhân khác. Chỉ duy nhất chiếc xe có giá trị rẻ nhất là chiếc VinFast Lux SA2.0 bản cao cấp, BKS: 14A - 562.88, có giá khoảng 1,8 tỷ đồng là mang tên ông Phạm Hồng Hà với địa chỉ “Tổ 3, khu 8, phường Hồng Hải, TP Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh”.
Vịnh Hạ Long, nguồn thu béo bở?
Với cương vị là Chủ tịch UBND TP Hạ Long kiêm luôn chức Trưởng Ban quản lý vịnh Hạ Long, ông Hà nắm hết quyền lực trong tay đối với vịnh Hạ Long. Người giám sát là ông, người thực thi cũng chính là ông nên trong khoảng 2 năm đầu từ 2014 -2016, vịnh Hạ Long dần được chỉnh đốn và đi vào khuôn khổ do chính ông đặt ra.
 |
Ngoài biệt thự, cây khủng, xe sang, ông Hà thường xuyên sử dụng những trang sức hàng hiệu đắt tiền. |
Nạn “chặt chém” bắt đầu giảm dần, nạn buôn bán hàng rong trên vịnh gây mất an toàn giao thông cũng được ông dẹp bỏ với hàng loạt biện pháp mạnh như tịch thu phương tiện, thậm chí tiêu hủy luôn phương tiện nếu người vi phạm nhiều lần tái phạm. Chất lượng các đội tàu cũng được cải thiện dần, nhất là mức độ an toàn khi chở khách tham quan. Ở thời của ông, tai nạn tàu du lịch được giảm rõ rệt.
Nhưng thay vào đó, ông cho chủ trương đầu tư hàng loạt các công trình, dịch vụ trên vịnh khiến di sản vịnh Hạ Long phải oằn mình gánh những áp lực không đáng có. Mỗi năm, nguồn thu từ vịnh Hạ Long thường được giữ lại một phần để xây dựng các công trình cơ bản của thành phố cũng như vịnh. Dựa vào việc này, ông Hà liên tiếp vẽ ra những hạng mục tu sửa, xây mới lên đến hàng chục tỷ đồng.
Cũng không ít phóng viên tò mò về cuộc sống hoành tráng, xa hoa của chủ tịch TP Hạ Long nên thường chụp ảnh nhà, xe của ông Hà. Chiếc đồng hồ và chiếc nhẫn kim cương ông đeo trên tay cùng chiếc điện thoại di động được đồn đoán đúc bằng vàng cũng được định giá suýt soát 10 tỷ đồng.
Năm 2016, báo Tiền Phong có loạt bài “Biến hang động di sản thành nhà hàng” phản ánh việc Ban Quản lý vịnh Hạ Long mặc dù biết việc một số doanh nghiệp kinh doanh ăn uống, tiệc tùng trong hang động vùng lõi của di sản vịnh Hạ Long đã gần chục năm nhưng không có biện pháp ngăn chặn. Sau khi sự việc được phản ánh, ông Phạm Hồng Hà với cương vị là Trưởng Ban quản lý vịnh Hạ Long còn đề xuất với UBND tỉnh cho các doanh nghiệp kinh doanh thêm vài tháng vì đã “lỡ” ký hợp đồng với khách.
Cũng trong suốt thời kỳ ông Hà làm Trưởng Ban, vịnh Hạ Long luôn là điểm nóng của dư luận. Hết việc xả thải trên bờ lại đến việc rác ngập trên vịnh Hạ Long và đặc biệt là vấn nạn bê tông hóa vịnh di sản. Bất chấp là vùng lõi hay vùng đệm, ông Hà đều đề xuất xây dựng bằng bê tông, thậm chí lấn luôn cả vịnh.
Đến năm 2019, Tiền Phong tiếp tục có loạt bài “Ai đang bê tông hóa vịnh Hạ Long?” phản ánh tình trạng hàng nghìn khối bê tông được đổ xuống vùng lõi của di sản vịnh Hạ Long, nhiều công trình trái phép được mọc lên tại các đảo nhưng phía Ban quản lý vịnh vẫn làm ngơ, chỉ phạt bằng biên bản nhưng không hề có hình thức xử lý.
Sau 6 năm liên tiếp làm Chủ tịch UBND TP Hạ Long kiêm Trưởng Ban quản lý vịnh Hạ Long, tháng 9/2020, ông Hà nghỉ hưu theo quy định. Đến ngày 14/5, VKSND tỉnh Quảng Ninh phê chuẩn Quyết định khởi tố bị can, lệnh bắt tạm giam ông Phạm Hồng Hà - nguyên Trưởng Ban quản lý vịnh Hạ Long, nguyên Chủ tịch UBND TP Hạ Long (Quảng Ninh) - để điều tra về tội “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ” theo Điều 356 Bộ luật Hình sự.
Chiều 11/5/22, nguồn tin của Tiền Phong cho biết, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Hà Giang đã khởi tố, bắt tạm giam đối với ông Nguyễn Trần Tuấn, Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) tỉnh về tội "Nhận hối lộ".
Bị khởi tố, tạm giam cùng ông Tuấn có bà Phan Thị Nga (Trưởng khoa xét nghiệm) và bà Tô Minh Huệ (Kế toán trưởng) thuộc trung tâm.
 |
CQĐT tống đạt quyết định khởi tố đối với các bị can. |
Theo điều tra ban đầu, trong thời điểm dịch bệnh Covid-19 bùng phát trên địa bàn tỉnh, CDC tỉnh Hà Giang đã ứng trước sinh phẩm của Công ty Việt Á để sử dụng, sau đó mới thực hiện các thủ tục đấu thầu mua sắm để ký kết hợp đồng, thanh toán tiền mua sinh phẩm.
Cơ quan điều tra cáo buộc, quá trình thực hiện mua các sinh phẩm phục vụ phòng chống dịch, các đối tượng Nguyễn Trần Tuấn, Phan Thị Nga và Tô Minh Huệ đã không thực hiện đúng các quy định của pháp luật về đấu thầu mua sắm tài sản, gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước nhiều tỷ đồng.
Ngoài ra, trong quá trình thực hiện các hợp đồng mua kit xét nghiệm của Công ty Việt Á, các đối tượng trên đã nhiều lần nhận phần trăm ngoài hợp đồng từ Công ty Việt Á với số tiền trên 1 tỷ đồng. Trong khi đó, tại thời điểm làm việc với thanh tra tỉnh Hà Giang trước đây, 3 bị can nêu trên chỉ thừa nhận có nhận tiền mặt của Công ty Việt Á, với tổng số tiền 770 triệu đồng. Toàn bộ số tiền này cả 3 bị can đã nộp cho Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Hà Giang.
Trước đó, Thanh tra tỉnh Hà Giang ban hành kết luận thanh tra về việc mua sắm trang thiết bị, vật tư y tế, sinh phẩm, kít xét nghiệm, vắc xin, thuốc phòng chống dịch Covid-19 và việc nghiên cứu, sản xuất, kinh doanh sản phẩm kít xét nghiệm Covid-19 của Công ty Cổ phần Công nghệ Việt Á (Công ty Việt Á) trên địa bàn tỉnh Hà Giang.
 |
Ông Nguyễn Trần Tuấn, Giám đốc CDC tỉnh Hà Giang. |
Qua kiểm tra, làm việc với Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) tỉnh Hà Giang, thanh tra tỉnh này kết luận có việc lãnh đạo và cán bộ trung tâm này nhận tiền "hoa hồng" từ Công ty Việt Á.
Cụ thể, thanh tra tỉnh Hà Giang cho biết, quá trình làm việc, ông Nguyễn Trần Tuấn, bà Phan Thị Nga và bà Tô Minh Huệ đã thừa nhận có nhận tiền mặt của Công ty Việt Á, với tổng số tiền 770 triệu đồng.
"Toàn bộ số tiền trên Công an tỉnh Hà Giang đã thu giữ vào ngày 6/4/2022. Việc các cá nhân nêu trên nhận tiền của Công ty Việt Á là đơn vị tham gia thực hiện 4 gói thầu cung cấp hàng hóa cho Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh là trái quy định, vi phạm Khoản 1, Điều 89 Luật Đấu thầu 2013", thanh tra tỉnh Hà Giang chỉ rõ.
Về việc quản lý, sử dụng nguồn thu phí dịch vụ xét nghiệm Covid-19, thanh tra tỉnh cho biết, tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh còn "dính" sai phạm số tiền 2,4 tỷ đồng. Số tiền sai phạm bị yêu cầu nộp vào tài khoản tạm giữ của thanh tra tỉnh Hà Giang, chờ xử lý.
| Video: Cách hết chức vụ đối với giám đốc CDC Hậu Giang ‘trả lại quà’ |
Chiều 10-5-22, UBND tỉnh Hậu Giang ra thông cáo báo chí về vi phạm đối với các gói thầu mua sắm kit xét nghiệm COVID-19 liên quan đến Công ty Việt Á.
 |
Giám đốc CDC Hậu Giang vừa bị cách hết chức vụ trong Đảng và chính quyền. Ảnh: CHÂU ANH |
Theo nội dung thông cáo, qua kiểm tra và thanh tra phát hiện có vi phạm, Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy đã ban hành các quyết định thi hành kỷ luật.
Cụ thể, kỷ luật cảnh cáo đối với Đảng ủy bộ phận Trung tâm kiểm soát bệnh tật (CDC) tỉnh; Cách chức tất cả chức vụ trong Đảng đối với các ông/bà Nguyễn Văn Lành, Giám đốc CDC tỉnh; Huỳnh Thị Hồng Đoan, Trưởng Khoa dược - Vật tư Y tế thuộc CDC tỉnh; Hà Tấn Bình Đẳng, Trưởng Khoa xét nghiệm - Chẩn đoán hình ảnh - Thăm dò chức năng thuộc CDC tỉnh.
Cũng theo thông cáo, trên cơ sở quyết định thi hành kỷ luật Đảng của Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy, Giám đốc Sở Y tế đã ban hành quyết định thi hành kỷ luật bằng hình thức cách chức đối với các ông/bà nêu trên.
Như PLO đã thông tin, UBND tỉnh Hậu Giang vừa có Kết luận thanh tra việc mua sắm trang thiết bị, vật tư y tế, sinh phẩm, kit test, vaccine, thuốc phòng chống dịch COVID-19 đối với Sở Y tế tỉnh và các đơn vị trực thuộc.
Đối với các gói thầu mua sắm liên quan đến Công ty CP Công nghệ Việt Á (viết tắt là Công ty Việt Á), kết luận của UBND tỉnh xác định trong hai năm 2020 và 2021, ngành y tế tỉnh có ba đơn vị thực hiện các hợp đồng mua hóa chất, sinh phẩm, vật tư xét nghiệm phục vụ công tác phòng chống dịch COVID-19 với công ty này. Đó là Sở Y tế tỉnh, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh và BV đa khoa TP Ngã Bảy.
Cụ thể, ba đơn vị này đã ký kết bảy hợp đồng mua gần 32.000 kit test với tổng số tiền hơn 11,4 tỉ đồng và đã thanh toán gần 11 tỉ đồng cho Công ty Việt Á. Trong đó, Sở Y tế tỉnh đã ký ba hợp đồng với số tiền hơn 7,2 tỉ đồng, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh ký hai hợp đồng với số tiền gần 3,4 tỉ đồng. Cả hai đơn vị này đã thanh toán 100% hợp đồng cho Công ty Việt Á.
Thông tin báo chí về việc có nhận “hoa hồng” của công ty này hay không, ông Nguyễn Văn Lành, Giám đốc CDC tỉnh Hậu Giang kể trưa 3-12-2021, ông đi công tác về đến nhà thì có người giới thiệu tên Nguyên, nhân viên của Công ty Việt Á.
Sau vài câu hỏi thăm qua lại, người này ra xe đem một cái túi vào để trên quầy thuốc của nhà ông Lành. Khi được hỏi đây là gì, người tên Nguyên trả lời: “Cái này anh em chống dịch cực khổ, tụi em bồi dưỡng”.
“Tôi mở ra, không có đếm nhưng thấy nhiều tiền quá. Lúc đó người kia đi ra xe thì tôi chạy theo và hỏi này là sao, người kia nói cái này không sao, bồi dưỡng anh em chứ có gì đâu, rồi đi luôn, tôi điện thoại thì không nghe máy nữa” – ông Lành kể lại.
Ông Lành cũng cho biết đến đầu giờ chiều cùng ngày, ông đem “túi quà” đến cơ quan và mời các phòng chức năng lạ để trình bày lại vụ việc và tiến hành lập biên bản, niêm phong “túi quà”, giao phòng chức năng tạm giữ và báo cáo UBND tỉnh.
Khi các cơ quan chức năng vào cuộc, bên trong “gói quà” của Công ty Việt Á có 450 triệu đồng.
Kết quả điều tra đến nay xác định: Dự án đầu tư xây dựng Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai được Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Nai phê duyệt điều chỉnh đầu tư tại Quyết định số 1872/QĐ-UBND ngày 21/7/2010 với tổng mức đầu tư 1.904 tỷ đồng, giao Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai làm Chủ đầu tư. Trong quá trình lập hồ sơ điều chỉnh Dự án, hồ sơ đấu thầu 12 gói thầu mua sắm trang thiết bị y tế thuộc Dự án trong giai đoạn từ năm 2013 đến năm 2015, các cán bộ thuộc: Chủ đầu tư, Công ty Cổ phần Tiến bộ Quốc tế AIC; Đơn vị tư vấn lập dự án, lập hồ sơ mời thầu, chấm thầu; Đơn vị Thẩm định giá đã thông đồng, nâng khống giá trị trang thiết bị trong điều chỉnh tổng mức đầu tư và giá gói thầu, thông thầu, gian lận trong đấu thầu, vi phạm nghiêm trọng Luật Đấu thầu để Công ty cổ phần Tiến bộ Quốc tế AIC trúng thầu 12 gói thầu với tổng giá trị 476,87 tỷ đồng, gây thiệt hại tài sản Nhà nước, bước đầu xác định là 152 tỷ đồng.
Hành vi của các đối tượng có dấu hiệu phạm tội "Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng" quy định tại Khoản 3, Điều 222, Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017.
Ngày 29.4.2022, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã ra Quyết định khởi tố vụ án hình sự “Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng” xảy ra tại Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai, Công ty AIC và các đơn vị liên quan. Đồng thời, ra các Quyết định khởi tố bị can, Lệnh bắt bị can để tạm giam, Lệnh khám xét đối với:
1. Phan Huy Anh Vũ, nguyên Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai (hiện là Giám đốc Sở Y tế tỉnh Đồng Nai);
2. Nguyễn Thị Thanh Nhàn, nguyên Chủ tịch Hội đồng Quản trị kiêm Tổng Giám đốc Công ty AIC;
3. Hoàng Thị Thúy Nga, nguyên Phó Tổng Giám đốc Công ty AIC;
4. Nguyễn Quang Minh, nguyên Nhân viên Công ty AIC;
5. Nguyễn Tiến Thu, nguyên Nhân viên Công ty AIC;
6. Hoàng Thế Quỳnh, nguyên nhân viên Công ty AIC;
7. Nguyễn Công Tiến, Tổng Giám đốc Công ty Thẩm định giá Thế hệ mới;
8. Ninh Văn Sinh, nguyên Chuyên viên thẩm định giá Công ty Thẩm định giá Thế hệ mới;
9. Vũ Quang Ngọc, Phó Giám đốc Công ty liên doanh TNHH tư vấn y tế Medicosult Việt Nam.
Về tội "Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng" quy định tại Khoản 3, Điều 222, Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017.
Sau khi Viện kiểm sát nhân dân tối cao phê chuẩn, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã thi hành các Quyết định, Lệnh nêu trên đúng quy định của pháp luật. Hiện, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đang tiếp tục điều tra kết luận hành vi phạm tội của các bị can đã khởi tố, đồng thời mở rộng điều tra vụ án và áp dụng các biện pháp theo luật định để thu hồi triệt để tài sản cho Nhà nước.
Ngày 9/4, nguồn tin từ Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Thừa Thiên Huế cho biết, đơn vị đã phê chuẩn quyết định khởi tố bị can thêm 11 đối tượng về hành vi Lừa đảo chiếm đoạt tài sản được quy định tại Điều 174 Bộ Luật hình sự.
Các đối tượng này gồm: Võ Hữu Nam, Phan Văn Thọ, Võ Hữu Nguyên, Phan Văn Phê, Trương Văn Rô, Trương Nhật, Trương Văn Dũng, Mai Thanh Nam, Bùi Văn Khiêm, Lê Mậu Đương, Lê Mậu Quả cùng trú ở Thừa Thiên Huế. Trong số đối tượng này, cơ quan chức năng áp dụng biện pháp ngăn chặn bắt tạm giam đối với: Võ Hữu Nam, Phan Văn Thọ, Phan Văn Phê, Trương Nhật và Bùi Văn Khiêm.
Đây là các đối tượng liên quan đến vụ án kê khống mộ giả xảy ra tại dự án Đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuận khu dân cư Bắc Hương Sơ, phường Hương Sơ, TP Huế.
Các đối tượng liên quan đến vụ án bị khởi tố trước đó.
Theo hồ sơ vụ án, 11 đối tượng này đã có hành vi thông đồng cùng nhóm cán bộ kê khống số lượng mồ mả giả để nhận tiền đền bù, hỗ trợ nhằm chiếm đoạt tiền của Nhà nước, gây thiệt hại với số tiền 575.170.000 đồng.
Liên quan đến vụ án này, vào cuối tháng 2/2022, Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an tỉnh Thừa Thiên Huế cũng đã khởi tố 2 bị can gồm Nguyễn Ngọc Hải Đăng và Nguyễn Anh Khoa về tội Vi phạm quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất được quy định tại Điều 230 Bộ Luật Hình sự.
Theo hồ sơ, Nguyễn Ngọc Hải Đăng và Nguyễn Anh Khoa trước là cán bộ thuộc Đội Cảnh sát kinh tế, Công an TP Huế được lãnh đạo đơn vị cử đi làm nhiệm vụ giám sát việc di dời mồ mả tại dự án Đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuận khu dân cư Bắc Hương Sơ.
Điều tra của cơ quan công an cho thấy, quá trình thực hiện nhiệm vụ được giao, Đăng và Khoa đã có hành vi trực tiếp ký xác nhận khống số mồ mả giả vào biên bản xác nhận di dời mồ mả để người dân chiếm đoạt tiền của Nhà nước. Trong đó, hành vi của Nguyễn Ngọc Hải Đăng gây thiệt hại 1.273.820.000 đồng, của Nguyễn Anh Khoa gây thiệt hại 234.910.000 đồng.
Trước đó, Cơ quan CSĐT cũng đã khởi tố 7 đối tượng liên quan đến vụ án này. Trong số này có 1 đối tượng là chuyên viên Ban quản lý Dự án đầu tư xây dựng khu vực TP Huế, 2 đối tượng là chuyên viên Trung tâm phát triển quỹ đất TP Huế và 1 đối tượng nguyên Phó trưởng phòng Văn hóa Thông tin thị xã Hương Trà.
Kính gửi Toà soạn Báo ANTG GT - CT
Tôi đã đọc báo và theo dõi rất kỹ vụ việc Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) đã liên kết với một công ty BMS để sử dụng một hệ thống Robot hiện đại, phục vụ cho công tác khám chữa bệnh. Rất nhiều tờ báo dẫn lời Thiếu tướng Tô Ân Xô, Chánh văn phòng kiêm người phát ngôn Bộ Công an, cho biết hệ thống robot này được nhập khẩu với giá 7,4 tỉ đồng, đã gồm VAT, nhưng sau đó lại được các đối tượng liên quan cấu kết, "thổi" lên tới 39 tỉ đồng.
Tôi vẫn nhớ là hồi tháng 4 ông Nguyễn Nhật Cảm, Giám đốc CDC Hà Nội đã bị bắt cũng vì liên quan đến chuyện thổi giá các thiết bị y tế. Cụ thế, hệ thống máy xét nghiệm Realtime PCR nhằm xét nghiệm, phòng chống COVID-19 có giá khởi điểm chỉ vào khoảng 2,3 tỉ đồng, nhưng sau khi thực hiện một quá trình định giá, mua bán lòng vòng thì CDC Hà Nội đã mua vào với giá 7 tỉ đồng. Tức là cao hơn mức giá nhập tới 3 lần.
 |
| Hệ thống robot nhập khẩu với giá 7,4 tỉ đồng, được các đối tượng liên quan cấu kết, "thổi" lên tới 39 tỉ đồng... |
Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03) Bộ công an cho biết ông Nguyễn Nhật Cảm đã có những hành vi sai trái trong việc chỉ định thầu, khiến CDC Hà Nội phải nhập thiết bị với một mức giá mà nói theo ngôn ngữ dân gian là "khét lèn lẹt" như vậy.
Thưa quý báo, từ 2,3 tỉ được thổi lên 7 tỉ (lại thổi trong bối cảnh cả nước đang phòng chống COVID-19) đã là khủng khiếp lắm rồi. Thế mà trong câu chuyện mới nhất liên quan tới Bệnh viện Bạch Mai, người ta đã thổi từ 7,4 tỉ lên tới 39 tỉ. Điều tôi thắc mắc ở đây là, trong vụ việc CDC Hà Nội, mọi thứ diễn ra theo kiểu mua - bán rõ ràng, nhưng trong vụ việc Bệnh viện Bạch Mai, lại không phải là mua bán, mà lại là hợp tác kinh doanh. Theo lý, hợp tác kinh doanh có nghĩa là không có bên mua, không có bên bán.
Vậy thì trong trường hợp này, việc chọn đối tượng hợp tác liệu có phải thông qua hình thức đấu thầu hay không? Nếu câu trả lời là "không" thì đây liệu có phải là một kẽ hở chết người để người ta âm thầm móc ngoặc với nhau trong việc đẩy giá thiết bị, khiến những người liên quan trực tiếp có thể thu lợi bất chính, còn người sử dụng thiết bị - tức là người bệnh phải chịu thiệt hay không? Bởi tôi đã đọc phân tích rằng, nếu giá thiết bị là 7,4 tỉ đồng thì chi phí khấu hao máy móc cho mỗi ca bệnh chỉ là 4 triệu đồng.
Nhưng nếu nó bị đẩy tới 39 tỉ đồng thì chi phí khấu hao sẽ lên tới 23 triệu đồng. Và người ta đã tính rằng, từ năm 2017-2019 có hơn 500 ca bệnh sử dụng thiết bị này, do vậy số tiền chênh lệch, chiếm đoạt của người bệnh có thể lên tới 10 tỉ đồng. Khủng khiếp! Thực sự khủng khiếp! Kiếm tiền trên lưng bệnh nhân theo cách này thì quả là rất thiếu nhân tính!
Vậy thì liệu chúng ta có thể áp dụng những quy định trong luật đấu thầu để xử lý vụ việc này giống như xử lý vụ CDC Hà Nội mua thiết bị Realtime PCR được không? Từ hàng loạt những vụ việc như thế này, chúng ta cần có cái nhìn tổng quan như thế nào với hàng loạt những vụ đấu thầu hoặc hợp tác kinh doanh giữa các cơ quan đơn vị Nhà nước với các đối tác bên ngoài? Liệu người ta có thể dễ dàng lợi dụng chuyện đấu thầu (mà trong rất nhiều trường hợp chỉ là đấu thầu giả tạo) hoặc hợp tác kinh doanh với rất nhiều kẽ hở để đục khoét của công, chiếm lợi bất chính hay không?
Đây là những trăn trở rất lớn của tôi, rất mong được tòa soạn trả lời. Xin chân thành cảm ơn tòa soạn!
Nguyễn Nhật Hoàng (Hà Nội)
Kính gửi độc giả Nguyễn Nhật Hoàng!
Chúng tôi rất đồng cảm với những trăn trở của độc giả. Đúng như độc giả viết, xét về lý vụ CDC Hà Nội mua Realtime PCR là một vụ mua - bán đúng nghĩa, bắt buộc phải tuân thủ những quy định của luật đấu thầu. Tất cả những ai không tuân thủ những quy định này, khiến thiết bị được nhập vào với một cái giá "trên trời" đều sẽ bị xử lý theo đúng quy định của pháp luật. Nhưng vụ việc của Bệnh viện Bạch Mai lại không phải là mua bán, mà là hợp tác kinh doanh.
 |
Về điều này, TS Nguyễn Việt Hùng, nguyên Vụ trưởng Vụ Quản lý đấu thầu, Bộ Kế hoạch - Đầu tư đã trả lời như sau trên báo Tuổi trẻ TPHCM: "Bệnh viện Bạch Mai là bệnh viện công nên phải có trách nhiệm kiểm soát chi phí khám chữa bệnh thấp nhất. Đây không phải là hợp tác giữa các doanh nghiệp tư nhân bên ngoài khu vực công nên cần phải đấu thầu. Mục đích cuối cùng là tạo sự cạnh tranh, công bằng, mang lại hiệu quả cao nhất cho xã hội". Thưa độc giả, chúng tôi nghĩ rằng câu trả lời này giúp cho độc giả thoả mãn được thắc mắc đầu tiên của mình.
Tới đây, chúng tôi muốn đề cập tới một khía cạnh thứ 2, rất quan trọng, đó là bất luận mua - bán hay hợp tác thì giá cả của các sản phẩm đều phải được một bên thứ 3 định giá. Chắc chắn là trước khi nhập hệ thống Realtime PCR, CDC Hà Nội đã phải mời một đơn vị định giá rõ ràng. Và trong vụ việc hợp tác kinh doanh của Bệnh viện Bạch Mai cũng vậy, chắc chắn cũng phải có một đơn vị đánh giá các sản phẩm hợp tác, và giá ấy phải là giá thị trường thực sự của sản phẩm. Ấy vậy mà sau đó sản phẩm hoặc được thổi từ 2,3 tỉ đồng lên 7 tỉ đồng, hoặc từ 7,4 tỉ lên 39 tỉ đồng.
Câu hỏi đặt ra: Vậy các đơn vị thẩm định giá trong 2 trường hợp này đã hoàn thành đúng trách nhiệm của mình hay chưa? Liệu có sự thông đồng bí ẩn nào đó giữa đơn vị thẩm giá với các bên mua/bán hoặc hợp tác kinh doanh hay không? Cho nên qua những câu chuyện này, chúng ta nhận thấy, không chỉ xử lý những người tham gia vào quá trình mua - bán hay hợp tác mà còn phải điều tra xử lý ngay cả những đơn vị thẩm định giá. Có như vậy mới tạo ra sự răn đe, khiến các đơn vị này không dám thực hiện công việc của mình một cách qua loa, mờ ám.
Thưa độc giả Nguyễn Nhật Hoàng, đúng như độc giả đề cập, từ hai câu chuyện trong ngành Y, chúng ta bắt buộc phải nhìn ra những phi vụ mua - bán, hợp tác trong những ngành nghề khác. Xin lấy 2 ví dụ rất nóng hổi ở 2 lĩnh vực khác cũng được dư luận rất quan tâm thời gian qua.
Một là ở lĩnh vực giao thông vận tải, trong quá trình Bộ Giao thông Vận tải đấu giá quyền thu phí dự án cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh - Trung Lương. Kết luận điều tra của Bộ Công an mới đây cho biết là tháng 10 năm 2013, Bộ GTVT đã quyết định đấu giá công khai quyền thu phí trên cao tốc này trong thời hạn 5 năm, với giá khởi điểm là 2004 tỉ đồng. Thoạt đầu, có tới 6 công ty quan tâm đến hồ sơ bán đấu giá, song cuối cùng chỉ còn lại 2 công ty là Công ty Yên Khánh và Công ty Khánh An của Đinh Ngọc Hệ, tức Út "trọc".
Và kết quả điều tra cho biết Út "trọc" đã tìm cách tác động đến tư lệnh ngành Giao thông lúc đó là ông Đinh La Thăng để tạo điều kiện cho mình làm việc. Mặc dù các công ty này không có khả năng tài chính, làm ăn thua lỗ nhưng Út "trọc" vẫn chỉ đạo cấp dưới báo cáo tài chính khống, để đủ điều kiện làm hồ sơ đấu giá. Kết quả cuối cùng: Công ty Yên Khánh đã trúng đấu giá! Chỉ cần nhắc lại sơ sơ như vậy độc giả cũng đủ hiểu toàn bộ quá trình đấu giá đã diễn ra với những sai phạm liên tiếp như thế nào.
Hai là ở lĩnh vực tài nguyên môi trường, khi thành phố Hà Nội đã làm việc với một đối tác Đức để mua hoá chất Redoxy - 3C để xử lý tình trạng ô nhiễm sông hồ trên địa bàn Hà Nội. Trong giai đoạn 2016-2019, Hà Nội đã mua khoảng hơn 400 tấn hoá chất với chi phí vào khoảng 137 tỉ đồng. Vấn đề đặt ra là Hà Nội không mua trực tiếp từ đối tác Đức, mà lại mua qua một đại lý trung gian, đó là Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Arktic, và Arktic được cho là có mối quan hệ thân quen với lãnh đạo cấp cao của Hà Nội thời gian đó.
Việc mua bán qua một đại lý trung gian có diễn ra công khai, minh bạch hay không, có giúp Hà Nội vừa tiết kiệm được kinh phí vừa đạt được hiệu quả tốt nhất hay không? Theo Thiếu tướng Tô Ân Xô, Chánh văn phòng kiêm người phát ngôn Bộ Công an thì việc không mua trực tiếp, mà mua qua đại lý trung gian của Hà Nội đã khiến Nhà nước thất thoát khoảng 41 tỉ đồng.
Vậy đấy! Hàng loạt những vụ mua - bán hoặc hợp tác kinh doanh của các cơ quan đơn vị Nhà nước với các đối tác bên ngoài đã vi phạm luật lệ, điển hình nhất là Luật Đấu thầu. Cho nên, theo chúng tôi khi điều tra xét xử những con người cụ thể, liên quan đến những sai phạm cụ thể, chúng ta cũng phải xem xét lại quy trình mua - bán hợp tác của mình.
Và trong quá trình đó, hai câu hỏi quan trọng nhất là: Tính công khai, minh bạch có được đảm bảo không? Các cơ chế giám sát có được vận hành một cách hiệu quả không? Chúng tôi tin rằng, khi quá trình này được các bên liên quan xem xét một cách cẩn mật, từ đó đưa ra những thay đổi thích hợp thì trong tương lai có thể hạn chế thất thoát một cách tối đa.
Hy vọng là những chia sẻ trên đây cũng đã phần nào thỏa mãn những câu hỏi của độc giả.
Xin chân thành cảm ơn!
Vương Trọng Tín
- Sao sếp nói lương không đủ sống mà sắm được Mẹc xịn vậy?
- Có phải sếp mua Mẹc đâu, là do anh em bà con của sếp giúp đỡ.
- Ủa sao năm xưa sếp ghi lý lịch rằng anh em bà con là dân lao động nghèo mà.
- À, giờ họ khá rồi. Vả lại sếp lao động vất vả lắm, cũng đã có thời gian dài nuôi heo, đi xe ôm, buôn chổi đót, làm lụng thối cả móng tay mới dành dụm mua được Mẹc.
- Oách nhỉ, mỗi mình Mẹc bằng cả ngàn con trâu đấy.
- Vâng, nhưng sếp vẫn thanh liêm lắm nhé.
Một thời gian sau, cũng sếp bước ra khỏi chiếc Mẹc, nhưng lần này là tại... sân tòa.
- Ủa, sao hôm nọ sếp khai trước tòa là trả hết tài sản tham nhũng rồi, không còn gì để thu hồi nữa, sao còn Mẹc xịn thế này? Cũng nhờ anh em bà con giúp đỡ à? Anh em bà con nào Mẹc biết không?
- Không, không phải đâu. Mẹc đây là của luật sư ấy.
- Thế à, sao sếp bảo giờ ở nhà thuê, trắng tay rồi mà có tiền thuê luật sư xịn thế?
- Ơ hay, mấy ông phóng viên rách việc nhỉ? Hỏi gì hỏi lắm thế?
