Cô gái Nhật nặng lòng với nông dân Việt

https://tuoitre.vn/... đăng ngày 08/03/2020 12:24.

TTO - Hơn 20 năm qua, chị Ino Mayu (người Nhật) gắn bó với dự án phát triển cộng đồng dành cho nông dân Việt Nam. Dấu chân của chị in đậm tại các vùng quê, cùng người nông dân xây dựng nền nông nghiệp sạch.

• Chàng trai trẻ nặng lòng với bà con vùng cao
• Nặng lòng với trẻ em Việt
• Nặng lòng với trẻ côi cút

Chị Ino Mayu và một nông dân tỉnh Bến Tre tham gia dự án trồng rau hữu cơ - Ảnh: C.K.

Và khi còn là sinh viên chuyên ngành lịch sử ở Tokyo, Mayu đã dành tiền để du lịch Việt Nam

Làm nông nghiệp sạch, người nông dân sẽ bớt bệnh tật do sử dụng hóa chất, người tiêu dùng nhận sản phẩm tốt và môi trường không bị ô nhiễm nặng nề.

Chị Mayu

Đến vì chữ "duyên"

Tháng 3-1997, sau khi tốt nghiệp, Mayu đến Việt Nam lần nữa và học tại Trung tâm nghiên cứu Việt Nam và giao lưu văn hóa thuộc ĐH Quốc gia Hà Nội.

May là tên Việt Nam của chị. Khi tiếp xúc, mọi người rất khó đoán chị là người nước ngoài bởi May nói tiếng Việt khá trôi chảy. Chị bảo trước đó học tiếng Việt quả là thách thức lớn. Nhưng bằng sự kiên trì từng ngày, chị đã vượt qua điều đó.

"Thời điểm đấy nhu cầu của các tổ chức phi chính phủ tại Việt Nam cần người biết tiếng Việt nên tôi cộng tác. Đa phần các dự án trợ giúp người dân nông thôn nên tôi có dịp gặp gỡ nhiều nông dân ở Sơn La, Hòa Bình, Hải Phòng, Nghệ An... Khi tổ chức tôi làm việc không còn triển khai dự án ở Việt Nam, mọi thứ cũng còn dang dở nên tôi tự lập tổ chức Seed To Table (từ hạt giống đến bàn ăn) để tiếp tục hỗ trợ họ" - chị Mayu chia sẻ.

Dù không phải là dân học chuyên ngành nông nghiệp nhưng chị lại kết nối nhiều nguồn lực để hỗ trợ nhà nông. Trước đây những chương trình hỗ trợ dành cho việc phát triển chăn nuôi như "ngân hàng bò", "ngân hàng vịt"... giúp nông dân những con giống đạt chuẩn để họ chăn nuôi theo đúng quy trình. Vốn vay của họ chính là con giống, sau này trả lại bằng những lứa bò con, vịt con để chuyển cho hộ khác tiếp cận chương trình... Cứ thế "nhân giống" lên và hàng trăm hộ nông dân vươn lên thoát nghèo.

Khi triển khai dự án nông nghiệp hữu cơ tại tỉnh Bến Tre khoảng chục năm nay, chị Mayu cùng bà con bắt tay vào hành trình cải tạo đất, chọn hạt giống và nhờ những đối tác chuyển giao kỹ thuật chăm sóc... để những hạt rau phải đạt chuẩn theo hệ thống PGS (hệ thống đảm bảo có sự tham gia).

Ban đầu có gần trăm hộ nông dân đăng ký tham gia nhưng vào làm thực tế, buộc phải đảm bảo quy trình từ cải tạo đất đến việc bắt sâu bằng tay hoặc dùng những loại dung dịch tự giã từ tỏi, ớt... để trừ sâu thì nhiều hộ xin rút lui. "Để có được mớ rau sạch, nông dân rất vất vả. Có vài hộ đã lén dùng thuốc bảo vệ thực vật nhưng do sự giám sát lẫn nhau khiến họ không thể qua mắt được mọi người. Ban đầu rất đông nông dân nhưng dần dần có người xin ra khỏi. Những ai còn ở lại là những người rất tâm huyết" - chị cho biết.

Rồi dự án nhận tín hiệu vui hơn khi tìm được thị trường cho nông dân. Rau đạt chuẩn bán với giá cao nên thu nhập của họ tăng gấp đôi so với trước.

Dạy trò trồng rau sạch

Không chỉ giúp nhà nông gắn bó lâu dài với dự án mà chị Mayu còn triển khai thêm cho thầy và trò tại các trường THCS và THPT tỉnh Bến Tre mô hình "Vườn rau của em", hướng dẫn cải tạo những vạt đất sạch, che lưới và ươm mầm.

Những luống rau xanh mướt được đôi tay nhỏ bé của các cô cậu học trò chăm sóc cẩn thận. Khi thu hoạch rau, các em được tự thu về, bán ra và gây quỹ thực hiện những hoạt động ý nghĩa khác... "Chính học trò sẽ nói lại để phụ huynh cùng tham gia xây dựng nền nông nghiệp sạch. Mai này nếu các em có làm trong lĩnh vực nông nghiệp cũng phải xuất phát từ mong muốn làm ra những sản phẩm sạch, tốt cho mọi người" - chị Mayu tâm đắc.

Chị cho biết thêm các em rất hào hứng tham gia, đồng thời các trường ủng hộ cao chương trình này. Hiện Seed To Table đã triển khai tại 12 điểm trường học và sẽ tiếp tục mở rộng trong tương lai.

"Tôi đến Việt Nam để học và hiện là giám đốc của dự án Seed To Table, với mong muốn mang lại những lợi ích thiết thực nhất cho nông dân. Khi tôi đến nông thôn, cuộc sống của người dân còn khó khăn, sản phẩm làm ra không có giá trị trên thị trường, điều ấy càng thôi thúc tôi có trách nhiệm hơn, trong đó có cả tình yêu đã dành cho Việt Nam suốt hơn 20 năm... Tôi đã xem Việt Nam như quê hương thứ hai của mình" - chị tâm sự.

Chị thông tin dự án tại Bến Tre sẽ kết thúc đầu năm 2021. Hiện chị được lãnh sự quán Nhật Bản tài trợ để đưa dự án đến với tỉnh Đồng Tháp, đồng thời hỗ trợ số tiền hơn 124.700 USD. Chị nói có lẽ đây là "duyên" nên ít nhất cũng phải ba hay bốn năm nữa khi dự án tại Đồng Tháp hoạt động ổn, chị mới biết mình về Nhật hay tiếp tục ở lại Việt Nam.

Tổng lãnh sự Nhật Bản tại TP.HCM Kawaue Junichi cho biết: “Dự án Seed To Table triển khai tại tỉnh Bến Tre hơn 10 năm đã nhận được sự đánh giá cao vì những hoạt động hỗ trợ trong lĩnh vực nông nghiệp cho chính quyền và người dân địa phương. Lần này dự án chọn tỉnh Đồng Tháp là địa điểm tiếp theo để thực hiện, với mục đích viện trợ trong lĩnh vực an toàn thực phẩm và nông nghiệp. Đây chính là lĩnh vực hiện nay Việt Nam đang rất cần hỗ trợ”.

Chàng trai trẻ nặng lòng với bà con vùng cao

TTO - Nguyễn Siêu Hạnh, 33 tuổi, sáng lập tổ chức tình nguyện Hành trình tuổi trẻ (Journey of youth, viết tắt là JOY), là một trong 10 gương mặt tiêu biểu toàn quốc vừa nhận giải thưởng Tình nguyện quốc gia năm 2019.

KIM ANH

Ma trận rau an toàn

Ma trận rau an toàn

Copy từ http://sgtt.vn/Khoe-va-Vui/185745/Ma-tran-rau-an-toan.html , đăng ngày 06/12/13 , mục Khỏe và Vui .

SGTT.VN - Hàng loạt thông tin về các loại rau củ có chứa chất độc hại đang được bán trên thị trường khiến nhiều người tiêu dùng chấp nhận tốn thêm tiền để mua các loại nông sản sạch. Nhưng gần đây lại có tin đã xuất hiện cả rau giả danh an toàn!

Một trại trồng rau ở Đà Lạt.

Một thị trường nhiều vấn đề

Một thực tế diễn ra nhiều năm nay, là để rau lớn nhanh, người trồng bón nhiều phân hoá học, thuốc trừ sâu ngoài danh mục cho phép. Theo tiết lộ của một số kỹ sư nông nghiệp, ở Việt Nam việc bón phân, xịt thuốc không làm tập trung mà manh mún, nay xịt thuốc mai thu hoạch! Do không được cách ly, thuốc xịt bay sang cả khu vực đang chuẩn bị thu hoạch. Một số nơi vẫn sử dụng thuốc trừ cỏ 2,4D dù đã bị cấm, bởi loại thuốc này giúp rau nhanh chóng xanh mơn mởn với liều cực nhỏ. Tuỳ theo loại phân hoá học, nồng độ của thuốc bảo vệ thực vật mà dư lượng hoá chất sẽ tích tụ dần. Với phân bón, tác nhân gây hại không nhiều, trừ trường hợp lượng nitrat còn tồn đọng trong rau củ do bón phân đạm hoá học quá nhiều hoặc quá gần ngày thu hoạch. Điều đáng lo ngại nhất vẫn là dư lượng thuốc bảo vệ thực vật tồn đọng trong rau củ.

Chính vì vậy, nhu cầu mua rau sạch, rau hữu cơ để đảm bảo an toàn đã mở ra một thị trường tiềm năng. Chẳng hạn Dalat Gap đã mở ba cửa hàng, công ty Tân Đông mở hai cửa hàng, cửa hàng 3 Sạch, cửa hàng Organica vừa được khai trương trên cùng con đường Nguyễn Đình Chiểu (TP.HCM)… với lượng khách ngày càng tăng, cung không đủ cầu. Tuy nhiên, các loại rau an toàn cũng là một thị trường có nhiều vấn đề do chất lượng rau từ nguồn cung cấp không ổn định. Mới đây, có thông tin một số công ty cung cấp rau an toàn trên Đà Lạt cho các hệ thống siêu thị nổi tiếng cũng bị phát hiện thu mua rau trôi nổi không được kiểm tra chất lượng. Chị Mai Thị Thuý Hằng, giám đốc trang mạng Xanhshop.com chuyên cung cấp rau và thực phẩm hữu cơ, cho biết: “Việc các loại rau giả danh rau an toàn làm ảnh hưởng tới người tiêu dùng và lòng tin về các nhà cung cấp rau an toàn thực sự”.

Không phải cứ đắt tiền là an toàn

Rau an toàn là rau không được vượt quá dư lượng thuốc hoá học, số lượng vi sinh vật và ký sinh trùng, dư lượng kim loại nặng. Hiện nay tại các cửa hàng, rau an toàn được bán theo ba tiêu chuẩn khác nhau như Việt Gap, Lobal Gap và hữu cơ. Tuy nhiên, các nhà sản xuất và giới khoa học đều cho rằng sử dụng rau hữu cơ sản xuất đúng quy trình là tốt nhất cho người tiêu dùng. PGS.TS Phạm Tiến Dũng, giám đốc trung tâm Nông nghiệp hữu cơ đại học Nông nghiệp Hà Nội cho biết, rau trồng theo tiêu chuẩn hữu cơ làm đúng quy trình sẽ có nhiều chất chống ôxy hoá, đậm đà hơn, dư lượng kim loại và các chất khác thấp, bên cạnh đó đất và môi trường không bị hoá chất làm hư hại. Tuy nhiên, thạc sĩ ngành hoá Nguyễn Thị Quỳnh Viên, đang trồng rau hữu cơ để nghiên cứu cho biết: “Rau trồng theo quy trình chặt chẽ chi phí tốn gấp đôi gấp ba rau thông thường, trong khi rau thu hoạch cây nhỏ trọng lượng chỉ bằng 1/3 rau thông thường nhưng giá cao hơn 20 – 30%. Tính ra trồng rau hữu cơ không có lợi bằng trồng rau thông thường”. Do vậy, nhiều loại rau hữu cơ, rau trồng theo tiêu chuẩn hiện có giá cao hơn các loại rau được trồng bình thường, vô tình tạo ra tâm lý muốn được an toàn phải tốn nhiều tiền hơn.

Về phía người nông dân, ông Nguyễn Văn Minh, tổ trưởng tổ hợp tác rau dưa Kiến An – Chợ Mới (An Giang) cho biết, tổ hợp của ông hiện cung cấp 45 loại rau củ quả. Các hộ nông dân đều được tập huấn về quy trình trồng rau an toàn. Mặc dù sử dụng phân bón hoá học nhưng do phun thuốc sinh học, tuân thủ quy trình cách ly 5 – 7 ngày trước khi thu hoạch, rửa nông sản bằng máy ozone nên vẫn đảm bảo an toàn. Đồng thời, một số tiểu thương tại chợ đầu mối nông sản thực phẩm Hóc Môn cũng cho biết, từ trước họ đã cung cấp phân bón, giống, thuốc và cả kỹ sư nông nghiệp để hướng dẫn nông dân trồng theo đúng quy trình, kiểm soát chặt chẽ từ khâu sản xuất để có rau an toàn, xuất khẩu cả nước ngoài.

Theo ông Nguyễn Tiến Dũng, phó giám đốc chợ đầu mối nông sản thực phẩm Hóc Môn, năm 2007 tại chợ phát hiện 115 mẫu có dư lượng hoá chất, đến tháng 11.2013 chỉ phát hiện hai mẫu, qua kiểm tra định tính và định lượng thì dư lượng hoá chất trong hai mẫu này vẫn ở mức cho phép. Ông Dũng cho biết thêm: “Sản xuất nông sản theo tiêu chuẩn thì giá thành cao, thị trường không chấp nhận. Các hộ nông dân cung cấp nông sản cho chợ đều phun thuốc theo yêu cầu, bón phân trong danh mục Nhà nước quy định, liều lượng… theo hướng dẫn của kỹ sư nên dù không theo tiêu chuẩn nào nhưng vẫn đảm bảo sản xuất ra nông sản an toàn, giá rẻ”.

TS.BS Nguyễn Thanh Danh, khoa dinh dưỡng lâm sàng, trung tâm Dinh dưỡng TP.HCM cho biết:

Hiện nay trên thị trường có rất nhiều loại phân bón, thuốc bảo vệ thực vật nên không thể xác định dư lượng hoá chất có trong rau củ quả cụ thể là chất gì nếu không xét nghiệm. Tuy nhiên, tác động của hoá chất trên rau củ quả có hai hướng: một là thâm nhiễm trên lá, trên vỏ hoặc thấm vào phần thịt của rau, củ, quả; hai là hoá chất được cây trồng hấp thu và chuyển hoá thành một chất khác, có thể không độc.

Thu Thuỷ - Sa Đồng

Một số nơi bán rau củ quả an toàn tại TP.HCM

Đây là những nơi có giấy chứng nhận kinh doanh rau an toàn của cơ quan quản lý: cửa hàng Vườn Xanh – 2A, Phạm Viết Chánh, Q.1; cửa hàng Vgfood – 176 Hai Bà Trưng, P. Đa Kao, Q.1; cửa hàng Organica – 30 Nguyễn Đình Chiểu, P.6, Q.3; cửa hàng 3 Sạch – 246 Nguyễn Đình Chiểu, P.6, Q.3; cửa hàng Dalat Gap Store – 86 An Dương Vương, P.9, Q.5; chợ Bến Thành, P. Bến Thành, Q.1; chợ đầu mối nông sản thực phẩm Hóc Môn – 14 Nguyễn Thị Sóc, xã Xuân Thới Đông. Cửa hàng online: Xanhshop.com.