Hiển thị các bài đăng có nhãn khoa học. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn khoa học. Hiển thị tất cả bài đăng

Thứ Tư, 4 tháng 12, 2024

Các nhà khoa học hàng đầu đến VinFuture bàn về tương lai của trí tuệ nhân tạo, vật liệu bền vững

 Công nghệ

dvnien copy từ https://tuoitre.vn/..., trang web này đăng ngày 04/12/2024 09:44

Các nhà khoa học hàng đầu đến VinFuture bàn về tương lai của trí tuệ nhân tạo, vật liệu bền vững

Sáng 4-12, tại Hà Nội, Tuần lễ Khoa học - Công nghệ VinFuture 2024 mở màn với các cuộc tọa đàm khoa học về hai chủ đề đang thu hút sự chú ý nhất hiện nay: Vật liệu cho tương lai bền vững và triển khai AI trong thực tế.

Các nhà khoa học hàng đầu thế giới đến Việt Nam bàn về tương lai của AI, vật liệu bền vững - Ảnh 1.

Nhiều nhà khoa học sau khi được trao giải thưởng VinFuture đã trở thành những nhà khoa học ảnh hưởng nhất thế giới, được nhận giải thưởng Nobel và nhiều giải thưởng quốc tế danh giá khác - Ảnh: VF

Tuần lễ Khoa học - Công nghệ và Lễ trao giải VinFuture 2024 là chuỗi sự kiện khoa học công nghệ có sự tham dự của nhiều nhà khoa học tên tuổi trên thế giới trong các lĩnh vực đang nóng nhất như khoa học vật liệu, trí tuệ nhân tạo, ô nhiễm không khí và nghiên cứu môi trường…

Đã trở thành một sự kiện khoa học công nghệ thường niên có tầm vóc quốc tế, Tuần lễ Khoa học - Công nghệ và Lễ trao giải VinFuture năm nay tiếp tục được cộng đồng khoa học công nghệ trong và ngoài nước quan tâm, mong đợi.

Năm nay, VinFuture chọn thông điệp "Bứt phá kiên cường", với ý nghĩa thông qua cánh cửa khoa học công nghệ, nhân loại bứt phá kiên cường qua những khó khăn để dựng xây cuộc sống thịnh vượng hơn.

Tuần lễ bao gồm bốn hoạt động chính: "Tọa đàm khoa học vì cuộc sống"; "Chuỗi đối thoại khám phá tương lai VinFuture"; "Lễ trao giải VinFuture"; và "Giao lưu cùng chủ nhân giải thưởng VinFuture 2024".

Khởi đầu chuỗi sự kiện là tọa đàm "Khoa học vì cuộc sống" quy tụ các diễn giả là các nhà khoa học hàng đầu thế giới sẽ diễn ra trong hai ngày 4 và 5-12 với 4 phiên: "Vật liệu cho tương lai bền vững", "Triển khai AI trong thực tế", "Ô nhiễm không khí và giao thông: Cơ hội và thách thức cho Việt Nam và thế giới", và "Những đổi mới trong chăm sóc sức khỏe tim mạch và điều trị đột quỵ".

Các nhà khoa học hàng đầu đến VinFuture bàn về tương lai của trí tuệ nhân tạo, vật liệu bền vững - Ảnh 2.

Các cuộc tọa đàm khoa học trong Tuần lễ Khoa học - Công nghệ VinFuture luôn là tâm điểm thu hút các nhà khoa học trẻ của Việt Nam - Ảnh: VF

Song song với các tọa đàm khoa học, "Chuỗi đối thoại khám phá tương lai VinFuture" sẽ là cầu nối quan trọng để kết nối các nhà khoa học hàng đầu thế giới với các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp tại Việt Nam.

Những đối thoại lần đầu tiên được tổ chức ở hàng loạt các trường đại học lớn của Việt Nam như Đại học Khoa học tự nhiên thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Bách khoa Hà Nội, Học viện Công nghệ bưu chính viễn thông… sẽ mang đến cơ hội cho các giảng viên, nhà khoa học trẻ và sinh viên tiếp cận, cùng trao đổi, truyền cảm hứng thúc đẩy hợp tác nghiên cứu tìm kiếm giải pháp cho những thách thức của Việt Nam và toàn cầu.

Giải thưởng triệu đô VinFuture sẽ vinh danh công nghệ đột phá

Tâm điểm của chuỗi sự kiện là Lễ trao giải VinFuture 2024 sẽ chính thức diễn ra tại Nhà hát Hồ Gươm vào tối 6-12. Giải thưởng sẽ vinh danh những phát minh và công nghệ đột phá, được lựa chọn từ gần 1.500 dự án nghiên cứu đề cử bởi hơn 9.000 đối tác đến từ hơn 80 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới.

Ngay sau lễ trao giải là sự kiện "Chào tương lai: Giao lưu cùng chủ nhân giải thưởng VinFuture 2024" diễn ra vào ngày 7-12 tại Trường đại học VinUni.

Tại đây, các chủ nhân giải thưởng sẽ dành buổi sáng để chia sẻ những kiến thức sâu rộng và câu chuyện truyền cảm hứng về hành trình nghiên cứu với công chúng và cộng đồng khoa học Việt Nam.

Buổi chiều sẽ là những bài trình bày theo từng chủ đề khoa học đối với các nhà khoa học trẻ tiêu biểu, và những doanh nghiệp quan tâm việc ứng dụng các thành quả nghiên cứu vào thực tiễn.

Sau bốn năm hoạt động, giải thưởng VinFuture đã khẳng định được vị thế là một trong những giải thưởng khoa học uy tín hàng đầu thế giới với tầm nhìn tương đồng các giải thưởng danh giá lâu đời.

Giải thưởng được ghi nhận không chỉ là cầu nối giữa các trí tuệ kiệt xuất thế giới với cộng đồng khoa học trong nước, mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy, truyền cảm hứng, tạo động lực cho sự phát triển của nền khoa học công nghệ nước nhà.

Các nhà khoa học hàng đầu thế giới đến Việt Nam bàn về tương lai của AI, vật liệu bền vững - Ảnh 3.Những lĩnh vực nào sẽ được vinh danh tại giải thưởng VinFuture 2024?

Các nhà khoa học từng nhận giải VinFuture dự đoán những nghiên cứu đột phá trong lĩnh vực biến đổi khí hậu và suy thoái môi trường, an ninh năng lượng hay sức khỏe toàn cầu… sẽ là những ứng cử viên của giải thưởng VinFuture 2024 danh giá.

Thứ Năm, 4 tháng 7, 2024

Tâm nguyện tuổi 90 của giáo sư, nhà khoa học Trần Thanh Vân

 Khoa học

dvnien copy từ https://tuoitre.vn/..., trang web này đăng ngày 04/07/2024 09:23

Tâm nguyện tuổi 90 của giáo sư, nhà khoa học Trần Thanh Vân

Ngày 4-7 là sinh nhật của GS Trần Thanh Vân. Năm nay ông tròn 90 tuổi. Sức đã yếu, mắt đã mờ nhưng vị giáo sư đáng kính này vẫn còn rất nhiều tâm huyết với nền khoa học, giáo dục nước nhà.

GS Trần Thanh Vân trong một hoạt động khoa học tại ICISE - Ảnh: LÂM THIÊN

GS Trần Thanh Vân trong một hoạt động khoa học tại ICISE - Ảnh: LÂM THIÊN

Trò chuyện với Tuổi Trẻ, GS Trần Thanh Vân cho biết tất cả sức lực còn lại ông đều ưu tiên dành hết cho Trung tâm quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành (ICISE) vì đây là cả một bầu trời tâm huyết của ông và vợ, GS Lê Kim Ngọc.

Tạo môi trường đam mê khoa học

* Thưa GS, nhìn lại 16 năm hành trình xây dựng và phát triển ICISE, lúc này GS cảm thấy như thế nào?

- Mọi thứ trôi thật nhanh. Tôi nhớ năm 2008 khi đặt chân đến mảnh đất Quy Hòa này, tất cả đều rất hoang vu. Năm đó, tôi gặp được anh Vũ Hoàng Hà - chủ tịch tỉnh Bình Định. Anh Hà đã mang đến cho tôi niềm tin rằng Bình Định muốn biến nơi này thành trung tâm khoa học của cả nước nên tôi quyết định sẽ xây dựng ICISE tại đây.

Tôi nhớ năm đầu tiên tổ chức hội nghị khoa học tại ICISE. Mọi thứ đều rất mới mẻ. Hội nghị lần đó có tên là "Cửa sổ nhìn vào vũ trụ". Nội dung của hội nghị lần này một nửa nói về khoa học vật liệu, một nửa nói về vật lý thiên văn. Hội nghị có rất nhiều nhà khoa học uy tín thế giới về tham dự. Lãnh đạo tỉnh Bình Định khi đó có mặt đông đủ cùng nhiều bạn trẻ yêu khoa học. Tôi thấy vô cùng vui mừng và tự hào.

Đến bây giờ, mỗi hội nghị được tổ chức tại đây, tôi đều cảm thấy rất vui khi chứng kiến nhiều nhà khoa học đã đến với Việt Nam. Tôi ước mình được trẻ lại để chia sẻ, giao lưu với các bạn trẻ được nhiều hơn.

* Theo GS để xây dựng, phát triển nền khoa học, giáo dục nước nhà, chúng ta nên làm gì?

- Tôi nghĩ để nền khoa học và giáo dục nước nhà phát triển, Chính phủ cần quyết liệt hơn nữa và mạnh dạn đầu tư nhiều hơn cho lĩnh vực này. 

Làm khoa học khác với làm kinh tế. Chúng ta không thể đoán định được nguồn thu, lợi nhuận của làm nghiên cứu khoa học sẽ như thế nào nhưng kết quả của nghiên cứu khoa học là không thể đong đếm được bằng tiền.

Ví dụ, chúng ta bỏ ra một số tiền để làm một con tàu du lịch, lợi nhuận là nó sẽ chuyên chở được bao nhiêu khách và duy trì trong một số năm nhất định. Tuy nhiên, một nhà khoa học khi xây dựng thành công hoặc đề ra được một lý thuyết khoa học, nó sẽ thay đổi, phát triển cả xã hội, cuộc sống của con người. Lợi ích của khoa học là rất lớn.

Chúng ta hãy học hỏi mô hình, cách làm của các nước phát triển. Hãy tạo môi trường đam mê khoa học từ trường lớp cho các bạn trẻ. Đó là cách tốt nhất để tạo ra những nhà khoa học hàng đầu.

Cầu nối với các nhà khoa học hàng đầu thế giới

* GS đánh giá thế nào về tiềm năng phát triển của các nhà khoa học trẻ của Việt Nam và ICISE sẽ giúp họ ra sao trong việc nghiên cứu khoa học?

- Theo tôi được biết, có rất nhiều sinh viên Việt Nam ưu tú đang ở nước ngoài làm công tác nghiên cứu khoa học. Các bạn trẻ Việt Nam bây giờ rất giỏi. Nhiều người rất có uy tín trong giới khoa học. 

Trong tương lai, những bạn trẻ trong nước muốn đến với con đường nghiên cứu khoa học thì ICISE sẽ là cầu nối, là nơi hỗ trợ cho các bạn tiếp cận với các nhà khoa học hàng đầu trên thế giới thông qua các hội nghị, hội thảo khoa học do trung tâm tổ chức. Tại đây các bạn có thể gặp gỡ, tiếp cận, trao đổi và học hỏi kiến thức từ các nhà khoa học.

* Trong tương lai, GS mong muốn ICISE sẽ phát triển như thế nào?

- Từ trước tới nay, chúng tôi tổ chức hàng trăm hội nghị khoa học và có rất nhiều nhà khoa học nổi tiếng về đây để các bạn trẻ yêu khoa học của Việt Nam có thể học hỏi. Đây là mục tiêu hàng đầu của trung tâm.

Thông qua trung tâm, các bạn trẻ đã có thể tiếp xúc được với các nhà khoa học hàng đầu một cách trực tiếp. Mọi thứ đã gần hơn rất nhiều và không còn xa vời. Khi tôi không có ở đây nữa, các bạn vẫn có thể đứng ra tổ chức các sự kiện khoa học quốc tế dựa trên nền tảng lâu nay tôi và mọi người đã xây dựng. Đó là một lợi thế của thế hệ mai sau.

Tôi mong muốn trong tương lai, Nhà nước sẽ hỗ trợ chúng tôi trả lương cho các nhà khoa học để họ cống hiến cho nền khoa học của tỉnh, của đất nước. Hiện tại, trung tâm đang có ba nhà khoa học và chúng tôi đang trả lương cho họ. 

Tuy nhiên, để làm khoa học thì cần nhiều hơn nữa chứ ba người thì không thể được. Có rất nhiều nhà khoa học hàng đầu thế giới muốn về ICISE để làm việc. Tuy nhiên chúng tôi không thể trả lương cho họ. 

Tôi mong Nhà nước, Chính phủ hãy quan tâm và cùng chúng tôi tạo điều kiện thu hút những nhân tài này. Họ sẽ là thỏi nam châm kéo nhiều nhà khoa học trên thế giới về với Bình Định và Việt Nam về sau.

* GS có lời khuyên gì cho các nhà khoa học trẻ Việt Nam?

- Các bạn trẻ hãy cứ đam mê, tò mò và quan sát mọi thứ xung quanh thật nhiều. Đây là điều quan trọng trong bước đường nghiên cứu khoa học.

Khi đã đến với ICISE hoặc có cơ hội gặp gỡ các nhà khoa học hàng đầu thế giới, các bạn hãy mạnh dạn tiếp cận, đặt vấn đề và khai thác tối đa kiến thức khoa học từ họ. Lần đầu chưa có kết quả thì lần sau, lần sau nữa, những vấn đề của bạn sẽ được giải đáp tường tận.

Trân quý, ngưỡng mộ

Ông Vũ Hoàng Hà, nguyên bí thư Tỉnh ủy Bình Định, đánh giá những việc mà vợ chồng GS Trần Thanh Vân đã làm cho Bình Định và cho đất nước là vô cùng đáng trân quý và ngưỡng mộ.

"Năm 2008, tôi gặp GS Vân và nghe ý tưởng xây dựng một trung tâm khoa học tại Bình Định, tôi mừng lắm. Tuy nhiên, thời điểm đó tôi cũng không tưởng tượng được là sẽ có nhiều giáo sư hàng đầu thế giới, đạt giải Nobel về với Quy Nhơn như bây giờ.

Mọi thay đổi, đi lên của thế giới đều bắt nguồn từ khoa học cơ bản. Cho nên lúc đó tôi mới nói với thầy Vân một câu rằng nếu thầy cần thì tôi sẵn sàng dời trụ sở UBND tỉnh đi nơi khác để thầy có một nơi ưng ý để xây dựng trung tâm", ông Hà kể.

Cũng theo ông Hà, đến lúc này Bình Định rất biết ơn vợ chồng giáo sư đã chọn nơi đây để làm điểm dừng chân. Các lãnh đạo tỉnh qua nhiều thời kỳ cũng đã chung tay hỗ trợ trung tâm được miễn tiền thuê đất.

Trung tâm khoa học của giáo sư Trần Thanh Vân lạiTrung tâm khoa học của giáo sư Trần Thanh Vân lại 'nóng'

TTO - Câu chuyện miễn tiền thuê đất cho ICISE lại 'nóng' lên, khi mới đây Bộ Tài chính cho biết đã kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo rà soát lại nhu cầu sử dụng đất của dự án cũng như năng lực tài chính của chủ đầu tư.

Thứ Bảy, 10 tháng 2, 2024

Những nghiên cứu khoa học đáng mong chờ năm 2024

 Khoa học

dvnien copy từ https://tuoitre.vn/..., trang web này đăng ngày 10/02/2024 10:43

Những nghiên cứu khoa học đáng mong chờ năm 2024

Các công cụ AI tiên tiến, sứ mệnh Mặt trăng và siêu máy tính cực nhanh được tạp chí Nature đánh giá là đáng mong chờ trong năm 2024.

Các kỹ sư làm việc trên tàu vũ trụ Clipper của NASA, tàu sẽ khởi hành tới Mặt trăng Europa của sao Mộc vào năm 2024 - Ảnh: NASA

Các kỹ sư làm việc trên tàu vũ trụ Clipper của NASA, tàu sẽ khởi hành tới Mặt trăng Europa của sao Mộc vào năm 2024 - Ảnh: NASA

Trí tuệ nhân tạo (AI) tiến bộ vượt bậc

ChatGPT nổi lên là một sự kiện khoa học ảnh hưởng sâu sắc đến nhiều hoạt động trong năm 2023. Thế hệ tiếp theo của ChatGPT, GPT-5, dự kiến sẽ được OpenAI phát hành vào cuối năm 2024 và phiên bản này hứa hẹn mang đến nhiều điều bất ngờ.

Các nhà khoa học cũng đang theo dõi quá trình triển khai Gemini của Google, đối thủ cạnh tranh của ChatGPT.

Trong khi đó DeepMind sẽ phát hành phiên bản mới AlphaFold vào năm 2024. Hệ thống này được các nhà nghiên cứu sử dụng để dự đoán hình dạng 3D của protein với độ chính xác cao,

Nó có khả năng mô hình hóa tương tác giữa protein, axit nucleic và phân tử khác - điều này mở ra những khả năng mới trong thiết kế và khám phá thuốc.

Hướng tới các vì sao

Đài thiên văn Vera C. Rubin sẽ thực hiện một cuộc khảo sát kéo dài 10 năm về bầu trời Nam bán cầu - Ảnh: AURA

Đài thiên văn Vera C. Rubin sẽ thực hiện một cuộc khảo sát kéo dài 10 năm về bầu trời Nam bán cầu - Ảnh: AURA

Đài thiên văn Vera C. Rubin ở Chile dự kiến bắt đầu vận hành một số thiết bị của mình vào cuối năm 2024. Họ có cuộc khảo sát kéo dài 10 năm trên toàn bộ bầu trời Nam bán cầu.

Cũng tại Chile, Đài thiên văn Simons trên sa mạc Atacama hoàn thành vào giữa năm 2024. Thí nghiệm vũ trụ học thế hệ tiếp theo này tìm kiếm dấu hiệu của sóng hấp dẫn nguyên thủy - tàn dư của vụ nổ big bang - trong nền vi sóng vũ trụ.

Muỗi sinh học

5 tỉ con muỗi nhiễm vi khuẩn sẽ được sản xuất trong thập kỷ tới - Ảnh: DIGITALTRENDS

5 tỉ con muỗi nhiễm vi khuẩn sẽ được sản xuất trong thập kỷ tới - Ảnh: DIGITALTRENDS

Chương trình Muỗi thế giới bắt đầu sản xuất muỗi chống lại bệnh tật tại một nhà máy ở Brazil vào năm 2024.

Muỗi được cho nhiễm một chủng vi khuẩn ngăn chúng truyền vi rút gây bệnh và có thể bảo vệ tới 70 triệu người khỏi các bệnh như sốt xuất huyết và zika.

Tổ chức phi lợi nhuận này sản xuất tới 5 tỉ con muỗi nhiễm vi khuẩn mỗi năm trong thập kỷ tới.

Vắc xin mới ngăn đại dịch

Khi thế giới đi qua giai đoạn khẩn cấp của đại dịch COVID-19, Chính phủ Mỹ đang tài trợ cho việc thử nghiệm 3 loại vắc xin thế hệ tiếp theo.

Hai trong số đó là vắc xin xịt qua mũi, nhằm tạo ra khả năng miễn dịch trong các mô đường thở. Loại thứ ba, vắc xin mRNA, tăng cường kháng thể và phản ứng của tế bào T.

Sứ mệnh Mặt trăng

NASA lên kế hoạch đưa con người trở lại Mặt trăng vào cuối năm nay - Ảnh: AFP

NASA*** lên kế hoạch đưa con người trở lại Mặt trăng vào cuối năm nay - Ảnh: AFP

Lần đầu tiên kể từ những năm 1970, NASA triển khai sứ mệnh Mặt trăng có phi hành đoàn. Artemis II có thể phóng ngay sau tháng 11-2024 và chở 4 phi hành gia, ba nam và một nữ, trên tàu vũ trụ Orion trong chuyến bay vòng quanh Mặt trăng kéo dài 10 ngày.

Artemis II đặt nền móng cho sứ mệnh Artemis III tiếp theo, sứ mệnh này sẽ đưa 2 phi hành gia tiếp theo lên Mặt trăng.

Trung Quốc cũng đang chuẩn bị khởi động sứ mệnh Hằng Nga-6 mang mẫu vật Mặt trăng về vào năm 2024.

Năm 2024, NASA khởi hành tàu vũ trụ Clipper tới Mặt trăng Europa của Sao Mộc.

Chiếu sáng vật chất tối

Kết quả của một thí nghiệm phát hiện các hạt vật chất tối được gọi là axion sẽ nhìn thấy ánh sáng vào năm 2024.

Các axion được cho là được phát ra từ Mặt trời và chuyển thành ánh sáng, nhưng những hạt cực nhỏ này vẫn chưa được quan sát thực nghiệm vì chúng cần những công cụ phát hiện nhạy và từ trường cực mạnh.

Năm 2024 là năm mà các nhà khoa học sẽ xác định được khối lượng của neutrino - hạt bí ẩn nhất trong mô hình chuẩn của vật lý hạt.

Siêu máy tính

Đầu năm 2024 các nhà nghiên cứu sẽ sử dụng siêu máy tính exascale đầu tiên của châu Âu. Cỗ máy khổng lồ này có thể thực hiện một triệu tỉ phép tính mỗi giây.

Các nhà nghiên cứu sử dụng máy tính exascale để tạo ra các mô hình ‘song sinh kỹ thuật số’ của tim và não con người cho mục đích y tế và để chạy các mô phỏng có độ phân giải cao về khí hậu Trái đất.

Cơ hội nào cho giới khoa học Việt Nam gia nhập cuộc đua công nghệ bán dẫn toàn cầu?Cơ hội nào cho giới khoa học Việt Nam gia nhập cuộc đua công nghệ bán dẫn toàn cầu?

Sáng 18-12, cuộc tọa đàm "Công nghệ bán dẫn: Nền tảng của thế giới hiện đại" đã mở màn cho chuỗi tọa đàm "Khoa học vì cuộc sống" trong khuôn khổ Tuần lễ khoa học công nghệ VinFuture 2023.

Thứ Năm, 16 tháng 3, 2023

Tín điều của tôi

 dvnien copy từ https://rosetta.vn/nguyenxuanxanh/albert-einstein-tin-dieu-cua-toi/..., trang web này đăng ngày 14/03/2023

Albert Einstein, Tín điều của tôi

TÍN ĐIỀU CỦA TÔI 

(Mein Glaubensbekenntnis/ Credo)

Albert Einstein

1932

 

Nếu không có sự đồng cảm với những người cùng chí hướng trong việc theo đuổi những điều không bao giờ đạt tới trong nghệ thuật và nghiên cứu khoa học, cuộc sống của tôi sẽ trở nên trống rỗng. Những mục tiêu tầm thường của tham vọng con người: Sở hữu, thành công bề ngoài, danh tiếng và xa xỉ – từ thời thơ ấu đối với tôi là đáng khinh. Tôi tin rằng một lối sống đơn giản và khiêm tốn là tốt nhất cho mọi người, tốt cho cả thể chất lẫn tinh thần.

Thật là một sự trớ trêu của định mệnh khi người khác đã dành cho tôi quá nhiều sự ngưỡng mộ và tôn kính, không phải do lỗi của tôi, hay do công lao của tôi. Nó có thể xuất phát từ mong muốn không thể thực hiện được đối với nhiều người, những người hiểu được một vài ý tưởng mà tôi đã tìm thấy trong cuộc đấu tranh không ngừng bằng những sức lực yếu ớt của mình. 

Albert Einstein

1931

Trong bài Thế giới như tôi nhìn (The World as I see it)

 

Albert Einstein: Appraisal of an Intellect - The Atlantic

Albert Einstein tại Đài quan sát Mt. Wilson ở Pasadena, Calif.,

khi ông thăm Viện Carnegie vào ngày 14 tháng 1 năm 1931 (AP)

Lời nói đầu. Kỷ niệm sinh nhật lần thứ 144 vào ngày 14 tháng Ba năm 2023 của Albert Einstein, tôi xin đăng lại bài viết dưới đây của ông năm 1932. Sách EINSTEIN đã từng trích nhiều đoạn trong bài viết này. Lúc viết những dòng đó, Einstein lúc đó khoảng 50 tuổi, và hãy còn sống ở Đức những tháng ngày cuối cùng, trước khi tình hình chính trị đã buộc ông đi định cư vĩnh viễn ở Hoa Kỳ (1933). Có thể nói, Tín điều của tôi là bản thu gọn của bài Thế giới như tôi nhìn, là cánh cửa cho chúng ta thấy những giá trị nhân bản phổ quát của ông, về trách nhiệm xã hội, đam mê nghiên cứu khoa học, lý tưởng dân chủ, triết lý sống, tình yêu hòa bình, công bằng xã hội, sự chán ghét chiến tranh và mọi thứ đi ngược lại tự do. Tín điều được viết bằng tiếng Đức vào tháng 8, năm 1932 tại nhà nghỉ ở Caputh, Berlin, và tháng 9 sau đó, được ông đọc để gây quỹ cho Deutsche Liga für Menschenrechte (Liên đoàn Đức về Quyền con người).

Đĩa Mein Glaubensbekenntnis của Einstein

Năm nay cũng kỷ niệm đúng 90 năm Einstein định cư vĩnh viễn tại Princeton, New Jersey, và sống ở đó quãng đời 22 năm còn lại của mình, thời gian dài nhất ông sống cố định tại một nơi. Tôi hy vọng sẽ có một bài nói về Einstein ở PrincetonThật ra Einstein đã đặt chân lên Princeton từ năm 1921 trong chuyến đi thăm Hoa Kỳ đầu tiên hết, và tại đây ông đã đọc 4 bài giảng về thuyết tương đối để về sau xuất bản thành gia bảo của những nhà nghiên cứu:

The Meaning of Relativity: Including the Relativistic Theory of the Non-Symmetric Field - Fifth Edition (Princeton Science Library Book 99) by [Albert Einstein, Brian Greene]

Nguyễn Xuân Xanh

Xem thêm:

100 năm Einstein đặt chân lên nước Mỹ

 

TÍN ĐIỀU CỦA TÔI

Albert Einstein

Đoạn đầu viết tay của Glaubensbekenntnis

Thuộc về những người được phép và có thể cống hiến sức lực tốt nhất của mình để chiêm nghiệm và nghiên cứu những điều khách quan, vĩnh cữu, là một ân sủng đặc biệt. Tôi vui mừng và biết ơn biết bao vì tôi đã có thể chia sẻ ân sủng này, phần lớn được quyết định bởi số phận cá nhân và độc lập với hành vi của đồng loại. Nhưng sự độc lập này không được làm chúng ta mù quáng trước nhận thức các nghĩa vụ không ngừng ràng buộc chúng ta với nhân loại trong quá khứ, hiện tại và tương lai.

Tình hình của chúng ta trên trái đất này có vẻ kỳ lạ. Mỗi người trong chúng ta xuất hiện ở đây một cách không tự nguyện trong một thời gian ngắn, và không được mời, mà không biết tại sao và với mục đích gì. Trong cuộc sống hàng ngày, chúng ta chỉ cảm thấy rằng con người sống ở đậy là vì lợi ích của người khác, những người chúng ta yêu thương cũng như vô số chúng sinh khác ràng buộc với chúng ta trong số phận.

Tôi thường phiền muộn về mức độ mà cuộc sống của tôi được xây dựng trên lao động của những người đồng loại, và tôi biết món nợ của tôi đối với họ lớn như thế nào.

Tôi không tin vào tự do của ý chí. Câu nói của Schopenhauer: “Con người có thể làm những gì mình muốn, nhưng không thể muốn những gì anh ta làm”, đồng hành cùng tôi trong mọi tình huống của cuộc sống và hòa giải tôi với những hành động của mọi người, ngay cả khi chúng khiến tôi khá đau đớn. Nhận thức về sự không tự do của ý chí này bảo vệ tôi khỏi quá coi trọng bản thân và đồng loại của mình như những cá nhân hành động và phán xét, và khỏi đánh mất đi tính hài hước của tôi.

Tôi chưa bao giờ khao khát cuộc sống giàu có và xa xỉ, thậm chí còn khá coi thường chúng. Niềm đam mê của tôi đối với công bằng xã hội thường khiến tôi xung đột với con người, cũng như tôi không thích bất kỳ sự ràng buộc và phụ thuộc nào mà tôi thấy thực sự không cần thiết.

Tôi luôn tôn trọng cá nhân và có mối ác cảm không lay chuyển với bạo lực và sự cuồng tín. Từ tất cả những động cơ này, tôi là một người theo chủ nghĩa hòa bình và chống quân phiệt nồng nhiệt, tôi từ chối mọi chủ nghĩa dân tộc, ngay cả khi nó được bọc trong cái vỏ chỉ là chủ nghĩa yêu nước.

Những đặc quyền bắt nguồn từ địa vị và tài sản đối với tôi luôn luôn là bất công và tai hại, cũng như sự sùng bái cá nhân thái quá. Lý tưởng của tôi là dân chủ, mặc dù tôi nhận thức rõ những nhược điểm của hình thái chính phủ dân chủ. Đối với tôi, cân bằng xã hội và bảo vệ cá nhân về mặt kinh tế dường như luôn là những mục tiêu quan trọng của các định chế nhà nước.

Tôi tuy là một “độc mã” điển hình trong cuộc sống hàng ngày, nhưng ý thức thuộc về cộng đồng vô hình của những người tìm kiếm chân lý, cái đẹp và công lý đã không làm nảy sinh cảm giác cô đơn trong tôi.

Điều đẹp nhất và sâu thẳm nhất mà con người có thể trải nghiệm được là cảm giác về sự bí ẩn. Nó làm nền tảng cho tôn giáo và tất cả những nỗ lực sâu xa hơn trong nghệ thuật và khoa học. Ai chưa từng trải qua điều này, đối với tôi, nếu không giống như một người đã chết, thì ít nhất cũng giống như một người mù. Để cảm thấy rằng đằng sau những gì chúng ta có thể trải nghiệm được ẩn chứa một điều gì đó mà trí tuệ của chúng ta không thể với tới được mà vẻ đẹp và sự vĩ đại của nó chỉ đến với chúng ta một cách gián tiếp và yếu ớt, đó chính là tính tôn giáo. Theo nghĩa đó, tôi là người có tính tôn giáo. Đối với tôi, chỉ cần cảm nhận những điều bí ẩn này trong sự kinh ngạc, và cố gắng thấu hiểu được bằng lý tính qua một hình ảnh yếu ớt của một cấu trúc vĩ đại của tồn tại trong sự khiêm tốn là đủ.

(1932)

(Courtesy Albert Einstein Archives, Đại học Hebrew, Jerusalem, Israel)

Tham khảo

Albert Einstein, Verehrte An- und Abwesende! Originaltonaufnahmen 1921-1951. Supposé, 2003 (Tiếng Đức)

Xin giới thiệu video Albert Einstein- Greatest Brain of the 20th century rất bổ ích:

Về nghi vấn video đề cập, rằng Hilbert và Einstein đạt tới phương trình của thuyết tương đối rộng năm 1915 cùng lúc, tôi có trình bày chi tiết kết quả của nhóm nhà nghiên cứu ở Viện Max Planck Nghiên cứu lịch sử khoa học ở Berlin. Nhóm này lục hết hồ sơ của Hilbert ở Đại học Göttingen, đọc lại nhật ký ghi chép của Einstein về giai đoạn hình thành thuyết tương đối rộng, so sánh từng đoạn một, và đã rút ra từ đó kết luận rằng Einstein là người đã đến phương trình trường trước, không phải Hilbert, vì ông thiếu trực quan vật lý, Hilbert chỉ lầy kết quả đó đưa vào paper của ông. Những tác giả nào chưa đọc công trình nghiên cứu trên của nhóm Viện Max Planck, vẫn còn nhắc đến “giả thuyết”, có thể Hilbert đã đến trước, hay cùng lúc. Gần như một cái mốt, họ nhắc lại câu chuyện chạy đua này.

Xin xem ở đây chi tiết Einstein đã đến trước phương trình trường thế nào:

Vài ngộ nhận về Albert Einstein

Hoặc có thể đọc trực tiếp ở đây kết quả nghiên cứu của Nhóm Max Planck Institute:

Leo Corry, Jürgen Renn, John Stachel, Belated Decision in the Hilbert-Einstein Priority Dispute, trong Science 14 Nov 1997, vol. 278, Issue 5341, pp. 1270-1273.

Einstein cũng không bao giờ thăm Ấn Độ như trong video nói. Einstein chỉ có viết thư ngưỡng một Gandhi.

Nhưng ngoài một số nhỏ chi tiết chưa chính xác, video cung cấp những tư liệu và lifetime rất bổ ích về cuộc đời Einstein.