VIÊM GAN B MẠN: BAO LÂU SẼ DẪN ĐẾN BIẾN CHỨNG XƠ GAN VÀ UNG THƯ GAN?
Theo thống kê của Tổ chức y tế thế giới (WHO), hàng năm có khoảng nửa triệu người tử vong do biến chứng của viêm gan siêu vi B mạn tính là xơ gan, ung thư gan. Chính vì vậy, bất cứ ai khi biết mình đang nhiễm virus viêm gan B đều trong trạng thái lo lắng, bất an.
Thực tế, viêm gan siêu vi B và biến chứng xơ gan, ung thư gan có mối liên hệ chặt chẽ. Khoảng 20-30% những người viêm gan B sẽ có biến chứng xơ gan và khoảng 3% trong số này sẽ bị ung thư gan. Ở người nhiễm viêm gan B lâu năm thì nguy cơ bị ung thư gan tăng từ 100-200 lần.
Biến chứng của viêm gan B
Bệnh viêm gan B thuộc nhóm bệnh truyền nhiễm cao và do virus siêu vi B gây ra. Viêm gan B có con đường lây nhiễm đa dạng như qua đường máu, quan hệ tình dục, mẹ truyền sang con...
Viêm gan B cấp tính thường có các triệu chứng mờ nhạt như: thỉnh thoảng có cảm giác buồn nôn, ăn không ngon miệng, ngứa khắp người. Có thể nặng hơn với triệu chứng sốt, vàng da, vàng mắt, đau bụng, đau cơ, nước tiểu màu vàng sậm. Đến khi chuyển sang giai đoạn mạn tính viêm gan B hầu như không có triệu chứng, bệnh tiến triển âm thầm và để lại nhiều biến chứng nguy hiểm như:
Biến chứng thành xơ gan
Xơ gan là một trong những biến chứng của viêm gan B mạn tính thường gặp. Xơ gan là quá trình tổn thương gan lan tỏa mạn tính. Đặc trưng bởi sự xơ hóa và hoại tử của tế bào gan, hình thành những nốt gan bất thường và chức năng gan dần mất đi.
Xơ gan là quá trình hình thành các mô sẹo, làm cho gan chai cứng dần và không còn khả năng phục hồi
Theo y học, do virus viêm gan B tấn công liên tiếp trong thời gian dài làm tế bào Kupffer (nằm ở xoang gan) hoạt động quá mức và sản sinh ra nhiều chất gây viêm như Leukotriene, Interleukin, TNF-α… trong đó nổi bật là TGF-β yếu tố kích hoạt tế bào hình sao sản sinh mô sợi. Khi chất xơ tạo ra ngày càng nhiều sẽ làm thay đổi hoàn toàn cấu trúc của gan, hình thành các mô sẹo, các nốt gan bất thường, làm cho gan chai cứng dần và không còn khả năng phục hồi.
Ban đầu, lượng tế bào gan bị hoại tử không nhiều nên không có triệu chứng xuất hiện. Nhưng khi tế bào gan bị hủy hoại càng nhiều, mô xơ hóa lan rộng, bệnh bắt đầu có triệu chứng điển hình mệt mỏi, chán ăn, gầy sút, rối loạn tiêu hóa, sợ mỡ, rối loạn đại tiện... Phù hai chi trước là triệu chứng nổi bật của bệnh xơ gan. Tăng áp lực tĩnh mạch cửa làm cho bệnh nhân bị cổ trướng, bụng trương phình. Đây là những biểu hiện của giai đoạn muộn và gan không còn cơ hội hồi phục nữa. Bệnh nhân có thể xảy ra các biến chứng như nhiễm khuẩn, chảy máu tiêu hóa, hôn mê gan và nguy cơ tử vong rất cao.
Biến chứng thành ung thư gan (80% ung thư gan là do viêm gan B)
Tùy theo mức độ sinh sôi của virus viêm gan B và sức khỏe của người bệnh mà thời gian tiến triển từ viêm gan B đến ung thư gan có thể từ 10 năm cho đến 20 năm. Cụ thể, dưới sự tấn công liên tục của virus viêm gan B, các chất gây viêm như Leukotriene, Interleukin, TNF-α, TGF-β … được sinh ra liên tục do sự hoạt động quá mức của tế bào Kupffer vừa làm tăng hiện tượng chết tự nhiên của tế bào gan vừa tăng sinh tế bào mới. Tế bào gan chết bao nhiêu thì tế bào gan mới được tăng sinh ra bấy nhiêu. Tình trạng này đẩy cao nguy cơ đột biến tự phát, hình thành các tế bào gan lập dị (là những tế bào gan bị đột biến, không còn giữ được cấu trúc và chức năng vốn có) và nhanh chóng dẫn đến ung thư gan.
Ung thư gan - Biến chứng nguy hiểm nhất của viêm gan B
Ung thư gan tiến triển âm thầm, ở giai đoạn đầu rất khó nhận biết. Chỉ khi khối u trở nên lớn hoặc ung thư bước vào giai đoạn cuối thì các triệu chứng mới xuất hiện rõ rệt. Một số triệu chứng ung thư gan dễ nhầm lẫn với các bệnh lý khác như: Cảm giác nặng bụng trên hoặc có xuất hiện khối u; chướng bụng, đầy bụng, hay chán ăn; sụt cân nhanh chóng; thường xuyên cảm thấy mệt mỏi, người mất sức; buồn nôn và nôn; vàng mắt, vàng da, ngứa da, nước tiểu vàng sậm, phân bạc màu; sốt… ung thư gan giai đoạn muộn dễ dẫn đến suy gan, suy thận, di căn và tỷ lệ sống sót trong vòng 5 năm rất thấp.
Tầm soát ung thư gan – Việc làm cần thiết của người viêm gan B mạn tính
Bệnh nhân viêm gan B mạn tính cần tầm soát ung thư gan định kỳ theo chỉ định của bác sĩ. Việc hỗ trợ cải thiện sớm và kiểm soát tốt khi viêm gan B mạn tính sẽ giúp giảm thiểu tổn thương cho gan, hỗ trợ ngăn chặn nguy cơ biến chứng của viêm gan B tiến triển thành những biến chứng xơ gan, ung thư gan.
Tầm soát ung thư gan việc làm đơn giản để ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm của viêm gan B
Hiện nay, vì lo lắng, người bệnh thường có tâm lý tự tìm hiểu và dùng các loại thuốc với mong muốn cải thiện chức năng gan hoặc dùng các loại thuốc đông y được truyền tai là có tác dụng bổ gan và có khả năng tiêu diệt virus viêm gan B. Tuy nhiên, cần hết sức thận trọng khi sử dụng thuốc, kể cả các thuốc thảo mộc vì chúng đều có nguy cơ gây độc cho gan, vô tình làm biến chứng của viêm gan B nặng nề hơn.
Thận trọng, trước khi sử dụng bất kỳ loại thuốc nào nên có ý kiến tư vấn của chuyên gia để lựa chọn sản phẩm có thành phần được khoa học chứng minh lâm sàng có tác dụng tăng khả năng chống độ và bảo vệ gan.
Điều trị biến chứng của viêm gan B
Các phương pháp hỗ trợ cải thiện xơ gan, ung thư gan hiện nay bao gồm dùng thuốc phẫu thuật, hóa trị, ghép gan. Trong đó, ghép gan là lựa chọn hỗ trợ cải thiện duy nhất cho những người có khối u ung thư gan mà không thể phẫu thuật loại bỏ hoặc những người mắc xơ gan, ung thư gan. Hiện nay, việc ghép gan đối mặt với những khó khăn lớn như khan hiếm tạng hiến và chi phí rất cao.
May mắn thay, việc phát hiện ra đại thực bào Kupffer và cơ chế sinh bệnh của gan đã mở ra trang mới cho công cuộc phòng và điều trị các bệnh về gan, đó là kiểm soát hiệu quả hoạt động của tế bào Kupffer.
Nhờ vào ứng dụng thành công của công nghệ sinh học phân tử, các nhà khoa học Mỹ phát hiện 2 tinh chất quý là Wasabia và S. Marianum thiên nhiên giúp kiểm soát hiệu quả hoạt động của tế bào Kupffer, giúp giảm sản sinh các chất gây viêm, cải thiện đáng kể tình trạng viêm và các tổn thương các tế bào gan, đồng thời làm gián đoạn quá trình hình thành các mô xơ gan. Bên cạnh đó, 2 tinh chất này còn thúc đẩy quá trình khử độc, tăng sức đề kháng cho gan, đồng thời tái tạo các tế bào gan đã bị viêm và hư hại.
Ngoài ra, để cải thiện tình trạng bệnh, hạn chế nguy cơ biến chứng thành xơ gan, ung thư gan, người mắc viêm gan B cần xây dựng một lối sống lành mạnh và khoa học.
Cụ thể, chế độ ăn uống hằng ngày cần cân đối đầy đủ chất dinh dưỡng và năng lượng cần thiết. Không uống rượu bia và hút thuốc là vì đây sẽ là những độc chất khiến tình trạng viêm gan B nặng hơn. Luyện tập đều đặn những bài tập vừa sức cũng có tác dụng tốt để duy trì sức khỏe và tăng cường sức đề kháng cho cơ thể.
Minh Ngọc )(https://hewel.com.vn/tin-tuc/... đã đăng trước ngày 01/01/2021)
